<?xml version="1.0"?>
<oembed><version>1.0</version><provider_name>NOTABENE.WORLD</provider_name><provider_url>https://notabene.world/nb</provider_url><author_name>&#x141;ukasz Cie&#x15B;lik</author_name><author_url>https://notabene.world/nb/author/lukasz-cieslik/</author_url><title>Niszczej&#x105;cy skarb - Kafhaus oczami m&#x142;odych - NOTABENE.WORLD</title><type>rich</type><width>600</width><height>338</height><html>&lt;blockquote class="wp-embedded-content" data-secret="8xqzrV1M2q"&gt;&lt;a href="https://notabene.world/nb/niszczejacy-skarb-kafhaus-oczami-mlodych/"&gt;Niszczej&#x105;cy skarb &#x2013; Kafhaus oczami m&#x142;odych&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt;&lt;iframe sandbox="allow-scripts" security="restricted" src="https://notabene.world/nb/niszczejacy-skarb-kafhaus-oczami-mlodych/embed/#?secret=8xqzrV1M2q" width="600" height="338" title="&#x201E;Niszczej&#x105;cy skarb &#x2013; Kafhaus oczami m&#x142;odych&#x201D; &#x2014; NOTABENE.WORLD" data-secret="8xqzrV1M2q" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no" class="wp-embedded-content"&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;script&gt;
/*! This file is auto-generated */
!function(d,l){"use strict";l.querySelector&amp;&amp;d.addEventListener&amp;&amp;"undefined"!=typeof URL&amp;&amp;(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&amp;&amp;!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret="'+t.secret+'"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret="'+t.secret+'"]'),c=new RegExp("^https?:$","i"),i=0;i&lt;o.length;i++)o[i].style.display="none";for(i=0;i&lt;a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&amp;&amp;(s.removeAttribute("style"),"height"===t.message?(1e3&lt;(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r&lt;200&amp;&amp;(r=200),s.height=r):"link"===t.message&amp;&amp;(r=new URL(s.getAttribute("src")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&amp;&amp;n.host===r.host&amp;&amp;l.activeElement===s&amp;&amp;(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener("message",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener("DOMContentLoaded",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll("iframe.wp-embedded-content"),r=0;r&lt;s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute("data-secret"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+="#?secret="+t,e.setAttribute("data-secret",t)),e.contentWindow.postMessage({message:"ready",secret:t},"*")},!1)))}(window,document);
//# sourceURL=https://notabene.world/nb/wp-includes/js/wp-embed.min.js
&lt;/script&gt;
</html><thumbnail_url>https://notabene.world/nb/wp-content/uploads/2026/10/lc-kh.jpg</thumbnail_url><thumbnail_width>800</thumbnail_width><thumbnail_height>445</thumbnail_height><description>Gdy wraz z koleg&#x105; zacz&#x119;li&#x15B;my si&#x119; zastanawia&#x107;, na jaki temat m&#xF3;g&#x142;by by&#x107; nasz reporta&#x17C;, m&#xF3;j kolega nagle odpar&#x142;, &#x17C;e Osiedle Robotnicze Kaufhaus b&#x119;dzie idealnym pomys&#x142;em na m&#xF3;j debiutancki reporta&#x17C;. Ma&#x142;o tego, po kilku dniach odwiedzili&#x15B;my Koloni&#x119;, aby na w&#x142;asne oczy przekona&#x107; si&#x119;, na czym polega magia Kaufhausu. Obserwuj&#x105;c typowe dla architektury &#x15A;l&#x105;ska familoki, dochodzi&#x142;em do r&#xF3;&#x17C;nych wniosk&#xF3;w, a jeden z nich by&#x142; taki, &#x17C;e nie uda&#x142;o nam si&#x119; zachowa&#x107; jednego z najbardziej klimatycznych zabytk&#xF3;w na &#x15A;l&#x105;sku. Oczywi&#x15B;cie podj&#x119;to r&#xF3;&#x17C;ne pr&#xF3;by w celu modernizacji tamtych obiekt&#xF3;w, jednak&#x17C;e brak odpowiednich &#x15B;rodk&#xF3;w ze strony miasta Ruda &#x15A;l&#x105;ska oraz okoliczni mieszka&#x144;cy nie pomagaj&#x105;, a nawet szkodz&#x105; architekturze. A tak naprawd&#x119;, gdyby nie te czynniki, Osiedle Robotnicze Kaufhaus by&#x142;oby jeszcze pi&#x119;kniejsze ni&#x17C; jest, gdy&#x17C; styl, jaki zosta&#x142; tam zawarty, wygin&#x105;&#x142; niczym dinozaury z okresu mezozoicznego. Na koniec tego kr&#xF3;ciutkiego wst&#x119;pu powiem jedno: Kolonia Kaufhaus jest pere&#x142;k&#x105; sam&#x105; w sobie, o kt&#xF3;r&#x105; powinno si&#x119; dba&#x107;, gdy&#x17C; dobrze zachowane obiekty, przypominaj&#x105;ce nam przemys&#x142;ow&#x105; przesz&#x142;o&#x15B;&#x107; &#x15A;l&#x105;ska, znikaj&#x105; w natychmiastowym tempie, a zamiast nich stawia si&#x119; kolejne pot&#x119;&#x17C;ne bloki i wie&#x17C;owce z wielkiej p&#x142;yty. Wnet zapomnimy o swojej to&#x17C;samo&#x15B;ci i przynale&#x17C;no&#x15B;ci do naszego regionu, o kt&#xF3;ry walczyli nasi przodkowie, wybieraj&#x105;c w plebiscycie zamiast Niemiec w&#x142;a&#x15B;nie Polsk&#x119;. Wi&#x119;c my jako mieszka&#x144;cy &#x15B;l&#x105;skiej ziemi, jak r&#xF3;wnie&#x17C; zainteresowani, walczmy wsp&#xF3;lnie o ten pi&#x119;kny region bogaty w tradycj&#x119; oraz w nazbyt skomplikowan&#x105; histori&#x119;... Osiedle robotnicze &#x201E;Kaufhaus&#x201D; znajduje si&#x119; na granicy dw&#xF3;ch dzielnic Rudy &#x15A;l&#x105;skiej &#x2013; Nowego Bytomia i Chebzia. Pocz&#x105;tki kolonii robotniczej Kaufhaus si&#x119;gaj&#x105; drugiej po&#x142;owy XIX wieku. Dok&#x142;adnie od 1854 do 1924 roku powstawa&#x142;a etapami kolonia robotnicza. Pow&#xF3;d powstania osiedla by&#x142; prosty: mieszkania dla pracownik&#xF3;w Huty Pok&#xF3;j (w okresie przedwojennym huta by&#x142;a nazywana po niemiecku okre&#x15B;leniem &#x201E;Friedensh&#xFC;tte&#x201D;). Wed&#x142;ug danych osiedle wybudowali w&#x142;a&#x15B;ciciele huty. Huta ta produkowa&#x142;a wszelkiej ma&#x15B;ci &#x17C;elazo do wyrob&#xF3;w stalowych. Cz&#x119;sto w tamtym okresie powstawa&#x142;y kolonie robotnicze dla pracownik&#xF3;w pobliskich kopal&#x144; czy hut. Dla przyk&#x142;adu: &#x201C;Kolonia Alfred&#x201D;, znajduj&#x105;ca si&#x119; teraz na styku miast Katowic i Siemianowic &#x15A;l&#x105;skich, zosta&#x142;a wybudowana z powodu dzia&#x142;aj&#x105;cej kopalni &#x201C;Hohenlohe&#x201D;. Jednym z prze&#x142;omowych okres&#xF3;w dla kolonii robotniczej Kaufhaus jest czas pomi&#x119;dzy rokiem 1903 a 1904, gdy&#x17C; to wtedy powstaje s&#x142;ynny dom towarowy (z niemieckiego Kaufhaus). Tak te&#x17C; powstaje nazwa tego osiedla &#x2013; od domu towarowego. Pragn&#x119; nadmieni&#x107;, &#x17C;e do dzi&#x15B; &#xF3;w dom towarowy jest jednym z najstarszych tego typu obiekt&#xF3;w w Polsce, jak i w Europie. Dom towarowy by&#x142; nie lada gratk&#x105; dla Kafhaus (Ruda &#x15A;l&#x105;ska) z 18 czerwca 2026 roku Autor zdj&#x119;cia: Wiktor Szopa tamtejszych mieszka&#x144;c&#xF3;w, gdy&#x17C; mo&#x17C;na by&#x142;o tam kupi&#x107; wiele czasopism czy gazet o tematyce kupieckiej. W &#x15B;rodku tego gmachu znajdowa&#x142;y si&#x119; r&#xF3;wnie&#x17C; winda i ubojnia. W tamtych czasach dom towarowy zosta&#x142; okrzykni&#x119;ty mianem fenomenu na skal&#x119; ca&#x142;ej Europy. Na nast&#x119;pne zmiany nie trzeba by&#x142;o a&#x17C; tak d&#x142;ugo czeka&#x107;, bowiem kilka lat p&#xF3;&#x17A;niej zbudowano wielkomiejski budynek pe&#x142;ni&#x105;cy funkcj&#x119; piekarni (teraz ulica Pileckiego 21-23). Wojna pokrzy&#x17C;owa&#x142;a plany rozbudowy kolonii robotniczej. W 1933 roku na terenie kolonii by&#x142;o tylko 40 budynk&#xF3;w wolnostoj&#x105;cych. Na chwil&#x119; wr&#xF3;c&#x119; do budynku piekarni. Piekarnia mia&#x142;a okazj&#x119; &#x201E;zagra&#x107;&#x201D; w filmie Kazimierza Kutza pod tytu&#x142;em &#x201E;Paciorki jednego r&#xF3;&#x17C;a&#x144;ca&#x201D; z 1979 roku. By&#x142;a to ostatnia cz&#x119;&#x15B;&#x107; trylogii Kutza, nazywanej cz&#x119;sto Trylogi&#x105; &#x15A;l&#x105;sk&#x105; (w sk&#x142;ad tej trylogii, opr&#xF3;cz &#x201E;Paciork&#xF3;w jednego r&#xF3;&#x17C;a&#x144;ca&#x201D;, wesz&#x142;y te&#x17C; filmy: &#x201E;S&#xF3;l ziemi czarnej&#x201D; (1969) i &#x201E;Per&#x142;a w koronie&#x201D; (1971)).</description></oembed>
