{"version":"1.0","provider_name":"NOTABENE.WORLD","provider_url":"https:\/\/notabene.world\/nb","author_name":"C vel K","author_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/author\/kcedro\/","title":"Lato na peryferiach. Czarodziejskie Davos - NOTABENE.WORLD","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"TuDjt0dD5W\"><a href=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/lato-na-peryferiach\/\">Lato na peryferiach. Czarodziejskie Davos<\/a><\/blockquote><iframe sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" src=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/lato-na-peryferiach\/embed\/#?secret=TuDjt0dD5W\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8222;Lato na peryferiach. Czarodziejskie Davos&#8221; &#8212; NOTABENE.WORLD\" data-secret=\"TuDjt0dD5W\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" class=\"wp-embedded-content\"><\/iframe><script type=\"text\/javascript\">\n\/* <![CDATA[ *\/\n\/*! This file is auto-generated *\/\n!function(d,l){\"use strict\";l.querySelector&&d.addEventListener&&\"undefined\"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!\/[^a-zA-Z0-9]\/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),c=new RegExp(\"^https?:$\",\"i\"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display=\"none\";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute(\"style\"),\"height\"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):\"link\"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute(\"src\")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener(\"message\",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener(\"DOMContentLoaded\",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll(\"iframe.wp-embedded-content\"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute(\"data-secret\"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+=\"#?secret=\"+t,e.setAttribute(\"data-secret\",t)),e.contentWindow.postMessage({message:\"ready\",secret:t},\"*\")},!1)))}(window,document);\n\/\/# sourceURL=https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-includes\/js\/wp-embed.min.js\n\/* ]]> *\/\n<\/script>\n","thumbnail_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/mamou2.jpg","thumbnail_width":800,"thumbnail_height":445,"description":"Jeden z lipcowych weekend\u00f3w w tym roku sp\u0119dzi\u0142em na belgijsko-francuskich peryferiach \u2013 w\u015br\u00f3d malowniczych wydm Dunkierki - kolorowej, ciep\u0142ej i nieco tajemniczej. Dzisiaj z kolei jestem ju\u017c w zupe\u0142nie innym \u015bwiecie - w szwajcarskim centrum Davos, nieopodal \"Czarodziejskiej G\u00f3ry\", kt\u00f3ra przywodzi oczywi\u015bcie na my\u015bl Thomasa Manna.  By\u0142o i jest magicznie, wi\u0119c zastanawiam si\u0119, sk\u0105d tak naprawd\u0119 lepiej patrze\u0107 na \u015bwiat. Podobno najlepiej zrozumie\u0107 centrum \u015bwiata z peryferii, jeszcze lepiej za\u015b, gdy peryferie staj\u0105 si\u0119 w ko\u0144cu centrum. W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym przysz\u0142o nam \u017cy\u0107, granica pomi\u0119dzy peryferiami a centrum sta\u0142a si\u0119 zreszt\u0105 niezwykle ulotna. W Davos przyk\u0142adam do oczu lornetk\u0119, by lepiej przyjrze\u0107 si\u0119 peryferyjno-centralnej codzienno\u015bci. Im d\u0142u\u017cej patrz\u0119, tym bardziej pogr\u0105\u017cam si\u0119 w swoistej nudzie i ot\u0119pieniu globalno-lokalnego obyczaju. Nastr\u00f3j znowu jest jakby niepokoj\u0105co przedwojenny. W nie tak znowu odleg\u0142ej naszej ma\u0142ej ojczy\u017anie za\u015b, na \u0141ysej G\u00f3rze, raz po raz beztrosko harcuj\u0105 \u015bwi\u0119tokrzyskie czarownice. W okolicznych lasach natomiast Makosz z Makosz\u0105 nabo\u017cnie odprawiaj\u0105 swe rytualne poga\u0144skie pl\u0105sy. W przerwach za\u015b paj\u0105czki delikatnie oplataj\u0105ce piersi roznami\u0119tnionej Makoszy, nabo\u017cnie przepowiadaj\u0105 Makoszowi przysz\u0142o\u015b\u0107. Makosz staje si\u0119 tym samym na naszych oczach takim wsp\u00f3\u0142czesnym i wszystko-wiedz\u0105cym Settembrinim, kt\u00f3ry da\u0142 sobie wreszcie spok\u00f3j zar\u00f3wno z Napht\u0105, jak i z Castorpem. W tym wszystkim nie brakuje oczywi\u015bcie sandomierskiego wina, a jakby co, to poprosimy o wi\u0119cej - poprosimy o cud. Zewsz\u0105d s\u0142ycha\u0107 te\u017c fantasmagorycznie jazzuj\u0105ce klezmerskie kapele. Po co\u017c nam zatem zawraca\u0107 sobie g\u0142ow\u0119 bezruchem czy dekadenck\u0105 nud\u0105, skoro wok\u00f3\u0142 tyle si\u0119 dzieje. I tu, i tam, i teraz.\u00a0I wsz\u0119dzie. Z okolic Czarodziejskiej G\u00f3ry - albo i ze \u0141ysej G\u00f3ry na przyk\u0142ad - po prostu wida\u0107 lepiej."}