{"version":"1.0","provider_name":"NOTABENE.WORLD","provider_url":"https:\/\/notabene.world\/nb","author_name":"C vel K","author_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/author\/kcedro\/","title":"Jaka kultura, taka edukacja. I odwrotnie? - NOTABENE.WORLD","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"u1Qlblpo7H\"><a href=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/nie-po-prostu\/\">Jaka kultura, taka edukacja. I odwrotnie?<\/a><\/blockquote><iframe sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" src=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/nie-po-prostu\/embed\/#?secret=u1Qlblpo7H\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8222;Jaka kultura, taka edukacja. I odwrotnie?&#8221; &#8212; NOTABENE.WORLD\" data-secret=\"u1Qlblpo7H\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" class=\"wp-embedded-content\"><\/iframe><script type=\"text\/javascript\">\n\/* <![CDATA[ *\/\n\/*! This file is auto-generated *\/\n!function(d,l){\"use strict\";l.querySelector&&d.addEventListener&&\"undefined\"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!\/[^a-zA-Z0-9]\/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),c=new RegExp(\"^https?:$\",\"i\"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display=\"none\";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute(\"style\"),\"height\"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):\"link\"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute(\"src\")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener(\"message\",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener(\"DOMContentLoaded\",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll(\"iframe.wp-embedded-content\"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute(\"data-secret\"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+=\"#?secret=\"+t,e.setAttribute(\"data-secret\",t)),e.contentWindow.postMessage({message:\"ready\",secret:t},\"*\")},!1)))}(window,document);\n\/\/# sourceURL=https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-includes\/js\/wp-embed.min.js\n\/* ]]> *\/\n<\/script>\n","thumbnail_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/ppsw.jpg","thumbnail_width":800,"thumbnail_height":445,"description":"Pogardliwy podzia\u0142 na prawak\u00f3w i lewak\u00f3w zupe\u0142nie nie ma sensu. Szuka\u0142em zatem metafor, kt\u00f3re by\u0142yby w stanie pomie\u015bci\u0107 w sobie doznania ostatnich dni. I zn\u00f3w wpad\u0142 mi w r\u0119ce \u201eFolwark zwierz\u0119cy\u201d George\u2019a Orwella. W czasach PRL oraz stanu wojennego by\u0142o to dzie\u0142o zakazane. A ja przez ponad trzydzie\u015bci lat zastanawia\u0142em si\u0119 (pod\u015bwiadomie), czy dane mi b\u0119dzie kiedy\u015b jeszcze na ten nasz swojski folwark powr\u00f3ci\u0107. I prosz\u0119, jaka niespodzianka. Wszystkie zwierz\u0119ta nadal s\u0105 r\u00f3wne, a i niekt\u00f3re nawet r\u00f3wniejsze. Od tych innych - przy korycie. Mo\u017cna? Mo\u017cna. Model kultury mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do g\u00f3ry lodowej. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 element\u00f3w kultury - podobnie jak w przypadku g\u00f3ry lodowej - jest niewidoczna na pierwszy rzut oka, ale stanowi ona istotn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142ego zjawiska. Dlatego te\u017c, aby zrozumie\u0107 kultur\u0119 w pe\u0142ni, nale\u017cy zajrze\u0107 g\u0142\u0119biej i odkry\u0107 te elementy, kt\u00f3re le\u017c\u0105 pod powierzchni\u0105. Metafora g\u00f3ry lodowej w odniesieniu do kultury jest o tyle niebezpieczna, \u017ce ewentualne czo\u0142owe zderzenie z ni\u0105 (we mgle na przyk\u0142ad) zawsze ko\u0144czy si\u0119 katastrof\u0105. Metaforyczna i metafizyczna tragedia mo\u017ce znienacka przeistoczy\u0107 si\u0119 w ordynarn\u0105 i hucpiarsk\u0105 dos\u0142owno\u015b\u0107. Z kolei czo\u0142owe zderzenie z metafor\u0105 ko\u0144czy si\u0119 zazwyczaj desperack\u0105 walk\u0105 o przetrwanie zdrowego rozs\u0105dku."}