{"version":"1.0","provider_name":"NOTABENE.WORLD","provider_url":"https:\/\/notabene.world\/nb","author_name":"\u0141ukasz Cie\u015blik","author_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/author\/lukasz-cieslik\/","title":"Niszczej\u0105cy skarb - Kafhaus oczami m\u0142odych - NOTABENE.WORLD","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"ksWmfzTlHY\"><a href=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/niszczejacy-skarb-kafhaus-oczami-mlodych\/\">Niszczej\u0105cy skarb &#8211; Kafhaus oczami m\u0142odych<\/a><\/blockquote><iframe sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" src=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/niszczejacy-skarb-kafhaus-oczami-mlodych\/embed\/#?secret=ksWmfzTlHY\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8222;Niszczej\u0105cy skarb &#8211; Kafhaus oczami m\u0142odych&#8221; &#8212; NOTABENE.WORLD\" data-secret=\"ksWmfzTlHY\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" class=\"wp-embedded-content\"><\/iframe><script>\n\/*! This file is auto-generated *\/\n!function(d,l){\"use strict\";l.querySelector&&d.addEventListener&&\"undefined\"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!\/[^a-zA-Z0-9]\/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),c=new RegExp(\"^https?:$\",\"i\"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display=\"none\";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute(\"style\"),\"height\"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):\"link\"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute(\"src\")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener(\"message\",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener(\"DOMContentLoaded\",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll(\"iframe.wp-embedded-content\"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute(\"data-secret\"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+=\"#?secret=\"+t,e.setAttribute(\"data-secret\",t)),e.contentWindow.postMessage({message:\"ready\",secret:t},\"*\")},!1)))}(window,document);\n\/\/# sourceURL=https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-includes\/js\/wp-embed.min.js\n<\/script>\n","thumbnail_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/lc-kh.jpg","thumbnail_width":800,"thumbnail_height":445,"description":"Gdy wraz z koleg\u0105 zacz\u0119li\u015bmy si\u0119 zastanawia\u0107, na jaki temat m\u00f3g\u0142by by\u0107 nasz reporta\u017c, m\u00f3j kolega nagle odpar\u0142, \u017ce Osiedle Robotnicze Kaufhaus b\u0119dzie idealnym pomys\u0142em na m\u00f3j debiutancki reporta\u017c. Ma\u0142o tego, po kilku dniach odwiedzili\u015bmy Koloni\u0119, aby na w\u0142asne oczy przekona\u0107 si\u0119, na czym polega magia Kaufhausu. Obserwuj\u0105c typowe dla architektury \u015al\u0105ska familoki, dochodzi\u0142em do r\u00f3\u017cnych wniosk\u00f3w, a jeden z nich by\u0142 taki, \u017ce nie uda\u0142o nam si\u0119 zachowa\u0107 jednego z najbardziej klimatycznych zabytk\u00f3w na \u015al\u0105sku. Oczywi\u015bcie podj\u0119to r\u00f3\u017cne pr\u00f3by w celu modernizacji tamtych obiekt\u00f3w, jednak\u017ce brak odpowiednich \u015brodk\u00f3w ze strony miasta Ruda \u015al\u0105ska oraz okoliczni mieszka\u0144cy nie pomagaj\u0105, a nawet szkodz\u0105 architekturze. A tak naprawd\u0119, gdyby nie te czynniki, Osiedle Robotnicze Kaufhaus by\u0142oby jeszcze pi\u0119kniejsze ni\u017c jest, gdy\u017c styl, jaki zosta\u0142 tam zawarty, wygin\u0105\u0142 niczym dinozaury z okresu mezozoicznego. Na koniec tego kr\u00f3ciutkiego wst\u0119pu powiem jedno: Kolonia Kaufhaus jest pere\u0142k\u0105 sam\u0105 w sobie, o kt\u00f3r\u0105 powinno si\u0119 dba\u0107, gdy\u017c dobrze zachowane obiekty, przypominaj\u0105ce nam przemys\u0142ow\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 \u015al\u0105ska, znikaj\u0105 w natychmiastowym tempie, a zamiast nich stawia si\u0119 kolejne pot\u0119\u017cne bloki i wie\u017cowce z wielkiej p\u0142yty. Wnet zapomnimy o swojej to\u017csamo\u015bci i przynale\u017cno\u015bci do naszego regionu, o kt\u00f3ry walczyli nasi przodkowie, wybieraj\u0105c w plebiscycie zamiast Niemiec w\u0142a\u015bnie Polsk\u0119. Wi\u0119c my jako mieszka\u0144cy \u015bl\u0105skiej ziemi, jak r\u00f3wnie\u017c zainteresowani, walczmy wsp\u00f3lnie o ten pi\u0119kny region bogaty w tradycj\u0119 oraz w nazbyt skomplikowan\u0105 histori\u0119... Osiedle robotnicze \u201eKaufhaus\u201d znajduje si\u0119 na granicy dw\u00f3ch dzielnic Rudy \u015al\u0105skiej \u2013 Nowego Bytomia i Chebzia. Pocz\u0105tki kolonii robotniczej Kaufhaus si\u0119gaj\u0105 drugiej po\u0142owy XIX wieku. Dok\u0142adnie od 1854 do 1924 roku powstawa\u0142a etapami kolonia robotnicza. Pow\u00f3d powstania osiedla by\u0142 prosty: mieszkania dla pracownik\u00f3w Huty Pok\u00f3j (w okresie przedwojennym huta by\u0142a nazywana po niemiecku okre\u015bleniem \u201eFriedensh\u00fctte\u201d). Wed\u0142ug danych osiedle wybudowali w\u0142a\u015bciciele huty. Huta ta produkowa\u0142a wszelkiej ma\u015bci \u017celazo do wyrob\u00f3w stalowych. Cz\u0119sto w tamtym okresie powstawa\u0142y kolonie robotnicze dla pracownik\u00f3w pobliskich kopal\u0144 czy hut. Dla przyk\u0142adu: \u201cKolonia Alfred\u201d, znajduj\u0105ca si\u0119 teraz na styku miast Katowic i Siemianowic \u015al\u0105skich, zosta\u0142a wybudowana z powodu dzia\u0142aj\u0105cej kopalni \u201cHohenlohe\u201d. Jednym z prze\u0142omowych okres\u00f3w dla kolonii robotniczej Kaufhaus jest czas pomi\u0119dzy rokiem 1903 a 1904, gdy\u017c to wtedy powstaje s\u0142ynny dom towarowy (z niemieckiego Kaufhaus). Tak te\u017c powstaje nazwa tego osiedla \u2013 od domu towarowego. Pragn\u0119 nadmieni\u0107, \u017ce do dzi\u015b \u00f3w dom towarowy jest jednym z najstarszych tego typu obiekt\u00f3w w Polsce, jak i w Europie. Dom towarowy by\u0142 nie lada gratk\u0105 dla Kafhaus (Ruda \u015al\u0105ska) z 18 czerwca 2026 roku Autor zdj\u0119cia: Wiktor Szopa tamtejszych mieszka\u0144c\u00f3w, gdy\u017c mo\u017cna by\u0142o tam kupi\u0107 wiele czasopism czy gazet o tematyce kupieckiej. W \u015brodku tego gmachu znajdowa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c winda i ubojnia. W tamtych czasach dom towarowy zosta\u0142 okrzykni\u0119ty mianem fenomenu na skal\u0119 ca\u0142ej Europy. Na nast\u0119pne zmiany nie trzeba by\u0142o a\u017c tak d\u0142ugo czeka\u0107, bowiem kilka lat p\u00f3\u017aniej zbudowano wielkomiejski budynek pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 piekarni (teraz ulica Pileckiego 21-23). Wojna pokrzy\u017cowa\u0142a plany rozbudowy kolonii robotniczej. W 1933 roku na terenie kolonii by\u0142o tylko 40 budynk\u00f3w wolnostoj\u0105cych. Na chwil\u0119 wr\u00f3c\u0119 do budynku piekarni. Piekarnia mia\u0142a okazj\u0119 \u201ezagra\u0107\u201d w filmie Kazimierza Kutza pod tytu\u0142em \u201ePaciorki jednego r\u00f3\u017ca\u0144ca\u201d z 1979 roku. By\u0142a to ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 trylogii Kutza, nazywanej cz\u0119sto Trylogi\u0105 \u015al\u0105sk\u0105 (w sk\u0142ad tej trylogii, opr\u00f3cz \u201ePaciork\u00f3w jednego r\u00f3\u017ca\u0144ca\u201d, wesz\u0142y te\u017c filmy: \u201eS\u00f3l ziemi czarnej\u201d (1969) i \u201ePer\u0142a w koronie\u201d (1971))."}