{"version":"1.0","provider_name":"NOTABENE.WORLD","provider_url":"https:\/\/notabene.world\/nb","author_name":"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski","author_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/author\/gus-her\/","title":"\u015awi\u0119tokrzyszczyzna. Kraina Stefana \u017beromskiego - NOTABENE.WORLD","type":"rich","width":600,"height":338,"html":"<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"KvIWxp77kH\"><a href=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/swietokrzyszczyzna-kraina-stefana-zeromskiego\/\">\u015awi\u0119tokrzyszczyzna. Kraina Stefana \u017beromskiego<\/a><\/blockquote><iframe sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" src=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/swietokrzyszczyzna-kraina-stefana-zeromskiego\/embed\/#?secret=KvIWxp77kH\" width=\"600\" height=\"338\" title=\"&#8222;\u015awi\u0119tokrzyszczyzna. Kraina Stefana \u017beromskiego&#8221; &#8212; NOTABENE.WORLD\" data-secret=\"KvIWxp77kH\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\" class=\"wp-embedded-content\"><\/iframe><script type=\"text\/javascript\">\n\/* <![CDATA[ *\/\n\/*! This file is auto-generated *\/\n!function(d,l){\"use strict\";l.querySelector&&d.addEventListener&&\"undefined\"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!\/[^a-zA-Z0-9]\/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret=\"'+t.secret+'\"]'),c=new RegExp(\"^https?:$\",\"i\"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display=\"none\";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute(\"style\"),\"height\"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):\"link\"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute(\"src\")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener(\"message\",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener(\"DOMContentLoaded\",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll(\"iframe.wp-embedded-content\"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute(\"data-secret\"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+=\"#?secret=\"+t,e.setAttribute(\"data-secret\",t)),e.contentWindow.postMessage({message:\"ready\",secret:t},\"*\")},!1)))}(window,document);\n\/\/# sourceURL=https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-includes\/js\/wp-embed.min.js\n\/* ]]> *\/\n<\/script>\n","thumbnail_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/eme-nsl.jpg","thumbnail_width":800,"thumbnail_height":445,"description":"Kraina \u015bwi\u0119tokrzyska jest tak rozleg\u0142a, tak du\u017ce zajmuje przestrzenie, \u017ce m\u00f3j reporta\u017c nie mo\u017ce pretendowa\u0107 do \u015bcis\u0142ego opisu geograficznego, a jest tylko wycieczk\u0105 szczytami g\u00f3r, a wi\u0119c \u015aw. Krzy\u017cem, \u0141ysic\u0105 i \u015aw. Katarzyn\u0105, z uwzgl\u0119dnieniem \u015bci\u015ble si\u0119 z g\u00f3rami wi\u0105\u017c\u0105cej tradycji pisarskiej. Na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od Kielc w kierunku Sandomierza ciagn\u0105 si\u0119 G\u00f3ry \u015awi\u0119tokrzyskie. Wysokie oko\u0142o 600 metr\u00f3w zbudowane s\u0105 zasadniczo z piaskowc\u00f3w i wapieni. Napisa\u0142em \"zasadniczo\" z tego wzgl\u0119du, \u017ce trudno ustanowi\u0107 z geologii G\u00f3r dwa naprawd\u0119 niewzruszone kanony. S\u0105 to bowiem jedne z najstarszych w Polsce, a wi\u0119c, a wi\u0119c i geologicznie najzawilszych G\u00f3r. Kiedy z zielonych rozs\u0142onecznionych p\u00f3l wchodz\u0119 do Puszczy \u015awi\u0119tokrzyskiej, doznaj\u0119 dziwnych uczu\u0107. Puszcza jest zimna i powa\u017cna. Wysokie, smuk\u0142e jod\u0142y, zielony mech u ich st\u00f3p i ta ogromna cisza nadaj\u0105 jej pierwiastki majestatycznej \u015bwi\u0119to\u015bci. W licznych miejscach lasu znajduj\u0105 si\u0119 ogromne nasypiska g\u0142az\u00f3w, podobne do poga\u0144skich kurhan\u00f3w. (S\u0105 to charakterystyczne dla G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich tak zwane go\u0142oborza). Wyra\u017aniej ni\u017c kiedy indziej zrozumie\u0107 i pokocha\u0107 mo\u017cna dziewiczo\u015b\u0107 puszczy. I jak\u017ce prawdziwe s\u0105 dla stoj\u0105cego w Puszczy Jod\u0142owej s\u0142owa Stefana \u017beromskiego: \"Jakie b\u0105d\u017a by\u0142oby prawo, czyjekolwiek by by\u0142o, do tych przysz\u0142ych barbarzy\u0144c\u00f3w poprzez wszystkie czasy wo\u0142am krzykiem: - Nie pozwalam! Puszcza kr\u00f3lewska, ksi\u0105\u017c\u0119ca, biskupia, \u015bwi\u0119tokrzyska, ch\u0142opska ma zosta\u0107 na wieki wiek\u00f3w, jako las nietykalny, siedlisko bo\u017cyszcz starych, po kt\u00f3rym \u015awi\u0119ty Jele\u0144 chodzi - jako ucieczka anachoret\u00f3w, wielki oddech ziemi i pie\u015b\u0144 wieczno\u015bci! Puszcza jest niczyja - nie moja ani twoja, ani nasza, jeno bo\u017ca, \u015bwi\u0119ta!\""}