{"id":12376,"date":"2024-02-12T22:13:00","date_gmt":"2024-02-12T21:13:00","guid":{"rendered":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?p=12376"},"modified":"2024-03-20T15:52:17","modified_gmt":"2024-03-20T14:52:17","slug":"gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/","title":{"rendered":"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski jako kronikarz i \u015bwiadek historii"},"content":{"rendered":"\n<p>Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski \u2013 nazwisko kojarz\u0105ce si\u0119 z literatur\u0105 i odwag\u0105 moraln\u0105 \u2013 jest jednym z najwa\u017cniejszych polskich pisarzy XX wieku. Urodzony 20 maja 1919 roku w Kielcach, jego \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 s\u0105 nierozerwalnie zwi\u0105zane z burzliwymi wydarzeniami II wojny \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszym krajobrazem spo\u0142eczno-politycznym. Jako pisarz, eseista i \u015bwiadek okrutnych dziej\u00f3w, Herling-Grudzi\u0144ski pozostawi\u0142 niezatarty \u015blad w literaturze i \u015bwiadomo\u015bci ludzkiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Najbardziej znanym dzie\u0142em Herlinga-Grudzi\u0144skiego jest niew\u0105tpliwie \u201eInny \u015awiat\u201d \u2013 wspomnienia opisuj\u0105ce jego wstrz\u0105saj\u0105ce do\u015bwiadczenia jako wi\u0119\u017ania politycznego w sowieckich \u0142agrach. Aresztowany w 1940 roku przez NKWD, Herling-Grudzi\u0144ski sp\u0119dzi\u0142 dwa lata na okrytym z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 Archipelagu Gu\u0142ag. Jego barwna i niezachwiana narracja obna\u017cy\u0142a brutalno\u015b\u0107 i dehumanizacj\u0119 nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zan\u0105 z sowieckim systemem oboz\u00f3w pracy, dostarczaj\u0105c mro\u017c\u0105cej krew w \u017cy\u0142ach relacji z pierwszej r\u0119ki o odporno\u015bci ludzkiego ducha w obliczu ekstremalnych przeciwno\u015bci losu.<\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz opowiadania o w\u0142asnych cierpieniach, tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka Herlinga-Grudzi\u0144skiego si\u0119ga tak\u017ce g\u0142\u0119bokich w\u0105tk\u00f3w egzystencjalnych i humanistycznych. Jego pisma badaj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 kondycji ludzkiej, walki o wolno\u015b\u0107 i dylemat\u00f3w moralnych nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zanych z opresyjnymi re\u017cimami. W utworach takich jak \u201eWyspa\u201d mierzy si\u0119 z kwestiami moralno\u015bci, izolacji i poszukiwania sensu w \u015bwiecie naznaczonym totalitaryzmem.<\/p>\n\n\n\n<p>Po zwolnieniu z \u0142agru Herling-Grudzi\u0144ski znalaz\u0142 si\u0119 na emigracji we W\u0142oszech, gdzie nadal udziela\u0142 si\u0119 w polskim \u017cyciu literackim i intelektualnym. Opr\u00f3cz prac autobiograficznych napisa\u0142 liczne eseje i artyku\u0142y, opisuj\u0105c wnikliwe komentarze na temat polityki, kultury oraz do\u015bwiadczenia. Jego pisma z tego okresu, naznaczone rygorem intelektualnym i przywi\u0105zaniem do prawdy, jeszcze bardziej ugruntowa\u0142y jego reputacj\u0119 pot\u0119\u017cnej postaci literackiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Herling-Grudzi\u0144ski wr\u00f3ci\u0142 do Polski w 1957 roku i pomimo wyzwa\u0144, jakie stawia\u0142 przed nim re\u017cim komunistyczny, nadal pisa\u0142 i anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dyskurs intelektualny. Jego dziedzictwo wykracza poza jego w\u0142asn\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literack\u0105. By\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem wp\u0142ywowego pisma literackiego \u201eKultura\u201d, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 bastionem wolnej my\u015bli dla intelektualist\u00f3w krytycznych zar\u00f3wno wobec komunizmu, jak i ogranicze\u0144 zachodniej demokracji.<\/p>\n\n\n\n<p>Zas\u0142ugi Gustawa Herlinga-Grudzi\u0144skiego dla literatury i praw cz\u0142owieka nie pozosta\u0142y niezauwa\u017cone. Jego wp\u0142yw zosta\u0142 doceniony presti\u017cowymi nagrodami, m.in. Prix Europ\u00e9en de l&#8217;essai Charles Veillon i Nagrod\u0105 Literack\u0105 im. Jerzego Giedroycia. Jego odwa\u017cna postawa wobec totalitaryzmu w po\u0142\u0105czeniu z dorobkiem literackim ugruntowa\u0142a jego miejsce w panteonie wp\u0142ywowych pisarzy XX wieku.<\/p>\n\n\n\n<p>\u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Gustawa Herlinga-Grudzi\u0144skiego s\u0105 uciele\u015bnieniem odporno\u015bci  w obliczu ucisku i przeciwno\u015bci losu. Jego pisma, przenikni\u0119te intelektualn\u0105 g\u0142\u0119bi\u0105 i moraln\u0105 przejrzysto\u015bci\u0105, w dalszym ci\u0105gu inspiruj\u0105 czytelnik\u00f3w do refleksji nad uniwersalnymi warto\u015bciami, takimi jak wolno\u015b\u0107, godno\u015b\u0107 i niezachwiane d\u0105\u017cenie do prawdy. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski \u2013 nazwisko kojarz\u0105ce si\u0119 z literatur\u0105 i odwag\u0105 moraln\u0105 \u2013 jest jednym z najwa\u017cniejszych polskich pisarzy XX wieku. Urodzony 20 maja 1919 roku w Kielcach, jego \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 s\u0105 nierozerwalnie zwi\u0105zane z burzliwymi wydarzeniami II wojny \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszym krajobrazem spo\u0142eczno-politycznym. Jako pisarz, eseista i \u015bwiadek okrutnych dziej\u00f3w, Herling-Grudzi\u0144ski pozostawi\u0142 niezatarty \u015blad w literaturze i \u015bwiadomo\u015bci ludzkiej.<br \/>\n<br \/>\nNajbardziej znanym dzie\u0142em Herlinga-Grudzi\u0144skiego jest niew\u0105tpliwie \u201eInny \u015awiat\u201d \u2013 wspomnienia opisuj\u0105ce jego wstrz\u0105saj\u0105ce do\u015bwiadczenia jako wi\u0119\u017ania politycznego w sowieckich \u0142agrach. Aresztowany w 1940 roku przez NKWD, Herling-Grudzi\u0144ski sp\u0119dzi\u0142 dwa lata na okrytym z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 Archipelagu Gu\u0142ag. Jego barwna i niezachwiana narracja obna\u017cy\u0142a brutalno\u015b\u0107 i dehumanizacj\u0119 nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zan\u0105 z sowieckim systemem oboz\u00f3w pracy, dostarczaj\u0105c mro\u017c\u0105cej krew w \u017cy\u0142ach relacji z pierwszej r\u0119ki o odporno\u015bci ludzkiego ducha w obliczu ekstremalnych przeciwno\u015bci losu.<br \/>\n<br \/>\nOpr\u00f3cz opowiadania o w\u0142asnych cierpieniach, tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka Herlinga-Grudzi\u0144skiego si\u0119ga tak\u017ce g\u0142\u0119bokich w\u0105tk\u00f3w egzystencjalnych i humanistycznych. Jego pisma badaj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 kondycji ludzkiej, walki o wolno\u015b\u0107 i dylemat\u00f3w moralnych nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zanych z opresyjnymi re\u017cimami. W utworach takich jak \u201eWyspa\u201d mierzy si\u0119 z kwestiami moralno\u015bci, izolacji i poszukiwania sensu w \u015bwiecie naznaczonym totalitaryzmem.<\/p>\n","protected":false},"author":60,"featured_media":12378,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_content_centered","colormag_page_sidebar_layout":"no_sidebar","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[245,42,39,225],"tags":[79,52,72,226,55],"class_list":["post-12376","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2024-rok-gombrowicza-milosza-hlaski-i-herlinga","category-felietony","category-literatura","category-projekt-kulturalny","tag-historia","tag-kultura","tag-literatura","tag-projekt2023","tag-spoleczenstwo"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski jako kronikarz i \u015bwiadek historii - NOTABENE.WORLD<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski jako kronikarz i \u015bwiadek historii - NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski \u2013 nazwisko kojarz\u0105ce si\u0119 z literatur\u0105 i odwag\u0105 moraln\u0105 \u2013 jest jednym z najwa\u017cniejszych polskich pisarzy XX wieku. Urodzony 20 maja 1919 roku w Kielcach, jego \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 s\u0105 nierozerwalnie zwi\u0105zane z burzliwymi wydarzeniami II wojny \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszym krajobrazem spo\u0142eczno-politycznym. Jako pisarz, eseista i \u015bwiadek okrutnych dziej\u00f3w, Herling-Grudzi\u0144ski pozostawi\u0142 niezatarty \u015blad w literaturze i \u015bwiadomo\u015bci ludzkiej. Najbardziej znanym dzie\u0142em Herlinga-Grudzi\u0144skiego jest niew\u0105tpliwie \u201eInny \u015awiat\u201d \u2013 wspomnienia opisuj\u0105ce jego wstrz\u0105saj\u0105ce do\u015bwiadczenia jako wi\u0119\u017ania politycznego w sowieckich \u0142agrach. Aresztowany w 1940 roku przez NKWD, Herling-Grudzi\u0144ski sp\u0119dzi\u0142 dwa lata na okrytym z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 Archipelagu Gu\u0142ag. Jego barwna i niezachwiana narracja obna\u017cy\u0142a brutalno\u015b\u0107 i dehumanizacj\u0119 nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zan\u0105 z sowieckim systemem oboz\u00f3w pracy, dostarczaj\u0105c mro\u017c\u0105cej krew w \u017cy\u0142ach relacji z pierwszej r\u0119ki o odporno\u015bci ludzkiego ducha w obliczu ekstremalnych przeciwno\u015bci losu. Opr\u00f3cz opowiadania o w\u0142asnych cierpieniach, tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka Herlinga-Grudzi\u0144skiego si\u0119ga tak\u017ce g\u0142\u0119bokich w\u0105tk\u00f3w egzystencjalnych i humanistycznych. Jego pisma badaj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 kondycji ludzkiej, walki o wolno\u015b\u0107 i dylemat\u00f3w moralnych nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zanych z opresyjnymi re\u017cimami. W utworach takich jak \u201eWyspa\u201d mierzy si\u0119 z kwestiami moralno\u015bci, izolacji i poszukiwania sensu w \u015bwiecie naznaczonym totalitaryzmem.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-02-12T21:13:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-03-20T14:52:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/book-436508_1280.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"853\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Martyna Cieplak-Januchta\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Martyna Cieplak-Januchta\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Martyna Cieplak-Januchta\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/29f2242388d8e6f64fadce0e5793fcb0\"},\"headline\":\"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski jako kronikarz i \u015bwiadek historii\",\"datePublished\":\"2024-02-12T21:13:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-20T14:52:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\\\/\"},\"wordCount\":483,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/book-436508_1280.jpg?fit=1280%2C853&ssl=1\",\"keywords\":[\"#historia\",\"#kultura\",\"#literatura\",\"#Projekt2023\",\"#spo\u0142ecze\u0144stwo\"],\"articleSection\":[\"2024 \u2022 ROK GOMBROWICZA, MI\u0141OSZA, H\u0141ASKI I... HERLINGA\",\"Felietony\",\"Literatura\",\"Projekt kulturalny\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\\\/\",\"name\":\"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski jako kronikarz i \u015bwiadek historii - NOTABENE.WORLD\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/book-436508_1280.jpg?fit=1280%2C853&ssl=1\",\"datePublished\":\"2024-02-12T21:13:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-20T14:52:17+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/book-436508_1280.jpg?fit=1280%2C853&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/book-436508_1280.jpg?fit=1280%2C853&ssl=1\",\"width\":1280,\"height\":853},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski jako kronikarz i \u015bwiadek historii\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"description\":\"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"width\":1000,\"height\":839,\"caption\":\"NOTABENE.WORLD\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Notabene.World\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/29f2242388d8e6f64fadce0e5793fcb0\",\"name\":\"Martyna Cieplak-Januchta\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7bfd8f8367a442af195f89cbdc882797df5a2bb3e2ecd5582416963b0b643e1a?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7bfd8f8367a442af195f89cbdc882797df5a2bb3e2ecd5582416963b0b643e1a?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7bfd8f8367a442af195f89cbdc882797df5a2bb3e2ecd5582416963b0b643e1a?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Martyna Cieplak-Januchta\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/author\\\/ma-ce\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski jako kronikarz i \u015bwiadek historii - NOTABENE.WORLD","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski jako kronikarz i \u015bwiadek historii - NOTABENE.WORLD","og_description":"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski \u2013 nazwisko kojarz\u0105ce si\u0119 z literatur\u0105 i odwag\u0105 moraln\u0105 \u2013 jest jednym z najwa\u017cniejszych polskich pisarzy XX wieku. Urodzony 20 maja 1919 roku w Kielcach, jego \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 s\u0105 nierozerwalnie zwi\u0105zane z burzliwymi wydarzeniami II wojny \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszym krajobrazem spo\u0142eczno-politycznym. Jako pisarz, eseista i \u015bwiadek okrutnych dziej\u00f3w, Herling-Grudzi\u0144ski pozostawi\u0142 niezatarty \u015blad w literaturze i \u015bwiadomo\u015bci ludzkiej. Najbardziej znanym dzie\u0142em Herlinga-Grudzi\u0144skiego jest niew\u0105tpliwie \u201eInny \u015awiat\u201d \u2013 wspomnienia opisuj\u0105ce jego wstrz\u0105saj\u0105ce do\u015bwiadczenia jako wi\u0119\u017ania politycznego w sowieckich \u0142agrach. Aresztowany w 1940 roku przez NKWD, Herling-Grudzi\u0144ski sp\u0119dzi\u0142 dwa lata na okrytym z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 Archipelagu Gu\u0142ag. Jego barwna i niezachwiana narracja obna\u017cy\u0142a brutalno\u015b\u0107 i dehumanizacj\u0119 nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zan\u0105 z sowieckim systemem oboz\u00f3w pracy, dostarczaj\u0105c mro\u017c\u0105cej krew w \u017cy\u0142ach relacji z pierwszej r\u0119ki o odporno\u015bci ludzkiego ducha w obliczu ekstremalnych przeciwno\u015bci losu. Opr\u00f3cz opowiadania o w\u0142asnych cierpieniach, tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literacka Herlinga-Grudzi\u0144skiego si\u0119ga tak\u017ce g\u0142\u0119bokich w\u0105tk\u00f3w egzystencjalnych i humanistycznych. Jego pisma badaj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 kondycji ludzkiej, walki o wolno\u015b\u0107 i dylemat\u00f3w moralnych nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zanych z opresyjnymi re\u017cimami. W utworach takich jak \u201eWyspa\u201d mierzy si\u0119 z kwestiami moralno\u015bci, izolacji i poszukiwania sensu w \u015bwiecie naznaczonym totalitaryzmem.","og_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/","og_site_name":"NOTABENE.WORLD","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World","article_published_time":"2024-02-12T21:13:00+00:00","article_modified_time":"2024-03-20T14:52:17+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":853,"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/book-436508_1280.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Martyna Cieplak-Januchta","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Martyna Cieplak-Januchta","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/"},"author":{"name":"Martyna Cieplak-Januchta","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/29f2242388d8e6f64fadce0e5793fcb0"},"headline":"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski jako kronikarz i \u015bwiadek historii","datePublished":"2024-02-12T21:13:00+00:00","dateModified":"2024-03-20T14:52:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/"},"wordCount":483,"publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/book-436508_1280.jpg?fit=1280%2C853&ssl=1","keywords":["#historia","#kultura","#literatura","#Projekt2023","#spo\u0142ecze\u0144stwo"],"articleSection":["2024 \u2022 ROK GOMBROWICZA, MI\u0141OSZA, H\u0141ASKI I... HERLINGA","Felietony","Literatura","Projekt kulturalny"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/","name":"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski jako kronikarz i \u015bwiadek historii - NOTABENE.WORLD","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/book-436508_1280.jpg?fit=1280%2C853&ssl=1","datePublished":"2024-02-12T21:13:00+00:00","dateModified":"2024-03-20T14:52:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/book-436508_1280.jpg?fit=1280%2C853&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/book-436508_1280.jpg?fit=1280%2C853&ssl=1","width":1280,"height":853},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/gustaw-herling-grudzinski-jako-kronikarz-i-swiadek-historii\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/notabene.world\/nb\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Gustaw Herling-Grudzi\u0144ski jako kronikarz i \u015bwiadek historii"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","name":"NOTABENE.WORLD","description":"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.","publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization","name":"NOTABENE.WORLD","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","contentUrl":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","width":1000,"height":839,"caption":"NOTABENE.WORLD"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/29f2242388d8e6f64fadce0e5793fcb0","name":"Martyna Cieplak-Januchta","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7bfd8f8367a442af195f89cbdc882797df5a2bb3e2ecd5582416963b0b643e1a?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7bfd8f8367a442af195f89cbdc882797df5a2bb3e2ecd5582416963b0b643e1a?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7bfd8f8367a442af195f89cbdc882797df5a2bb3e2ecd5582416963b0b643e1a?s=96&d=mm&r=g","caption":"Martyna Cieplak-Januchta"},"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/author\/ma-ce\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/book-436508_1280.jpg?fit=1280%2C853&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pdCobN-3dC","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/60"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12376"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12423,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12376\/revisions\/12423"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12378"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}