{"id":13725,"date":"2024-10-25T00:04:00","date_gmt":"2024-10-24T22:04:00","guid":{"rendered":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?p=13725"},"modified":"2024-12-11T14:14:22","modified_gmt":"2024-12-11T13:14:22","slug":"od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/","title":{"rendered":"Od fascynacji kolej\u0105 do literackiej grozy"},"content":{"rendered":"\n

Demon ruchu<\/em> to zbi\u00f3r opowiada\u0144 Stefana Grabi\u0144skiego, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w 1919 roku. Grabi\u0144ski \u0142\u0105czy w nim elementy grozy, niesamowito\u015bci oraz fascynacji nowoczesnymi technologiami, a w szczeg\u00f3lno\u015bci kolej\u0105.

Najwa\u017cniejszymi prze\u017cyciami Stefana Grabi\u0144skiego z dzieci\u0144stwa by\u0142y bez w\u0105tpienia podr\u00f3\u017ce kolej\u0105 z Szamborskiego dworca do domu rodzic\u00f3w w \u0141\u0105ce. Podczas podr\u00f3\u017cy podziwia\u0142 on pi\u0119kne krajobrazy, kt\u00f3re potem odwzorowywa\u0142 w swoich opowiadaniach. W dzieci\u0144stwie bawi\u0142 si\u0119 miniaturowymi wagonami i jak pisz\u0119 Joanna Majewska w ksi\u0105\u017cce Demon ruchu, duch czasu, widma miejsc. Fantastyczny Grabi\u0144ski i jego \u015bwiat<\/em>, to w\u0142a\u015bnie wtedy po raz pierwszy Grabi\u0144ski sta\u0142 si\u0119 kreatorem \u201ew\u0142asnego \u015bwiata, kt\u00f3ry by\u0142 ca\u0142kowicie zale\u017cny od jego decyzji, a w p\u00f3\u017aniejszych latach marzenie o poci\u0105gach zi\u015bci\u0142o si\u0119 w kolejowym cyklu Demon ruchu\u201d.

Cytaty pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki Stefana Grabi\u0144skiego, Muzeum Dusz Czy\u015b\u0107cowych. Opowie\u015bci niesamowite<\/em>, wydanie: Czerwonak 2018. Dok\u0142adne numery stron zostan\u0105 podane w nawiasach bezpo\u015brednio po cytatach.

FABU\u0141A:
W tytu\u0142owym opowiadaniu g\u0142\u00f3wny bohater podkre\u015bla niezwyk\u0142o\u015b\u0107 poci\u0105gu, m\u00f3wi\u0105c \u201ePoci\u0105g, kolej i jej funkcjonariusze uosabiali ciasn\u0105 formu\u0142\u0119, to b\u0142\u0119dne ko\u0142o bez wyj\u015bcia, z kt\u00f3rego on cz\u0142owiek, biedny syn ziemi, na pr\u00f3\u017cno by usi\u0142owa\u0107 si\u0119 wy\u0142ama\u0107\u201d (s. 94). \u00d3w bohater jest samotnikiem, sprawiaj\u0105cym wra\u017cenie wyalienowanego ze spo\u0142ecze\u0144stwa, zawsze podr\u00f3\u017cuje w przedziale sam w p\u00f3\u0142sennym transie. Po przebudzeniu zawsze do\u015bwiadcza amnezji (nie pami\u0119ta, po co wsiad\u0142 do poci\u0105gu, sk\u0105d i gdzie jedzie). Widmo, kt\u00f3re pewnego dnia zjawia si\u0119 przed nim, poucza go, m\u00f3wi\u0105c: \u201esamotno\u015b\u0107, wiadomo, jest z\u0142ym towarzyszem. Cz\u0142owiek jest bydl\u0119ciem spo\u0142ecznym \u2013 dzoon politikon \u2013 czy\u017c nieprawda?\u201d (s. 96).

Tadeusz Szygo\u0144 zostaje skonfrontowany z demonami i zjawami, uosabiaj\u0105cymi jego l\u0119ki i obsesje. Widmo konduktora, b\u0119d\u0105ce jednym z tych zjawisk, cz\u0119sto zmienia swoj\u0105 form\u0119 na jego oczach. Twarz zjawy jest zdeformowana, a jego ubi\u00f3r ulega ca\u0142kowitej przemianie. Znika charakterystyczna czerwona czapka oraz urz\u0119dnicza bluza ozdobiona z\u0142otymi gwiazdami, a na ich miejsce pojawia si\u0119 wytarty p\u0142aszcz, do kt\u00f3rego przymocowana jest latarka. W ko\u0144cowej cz\u0119\u015bci opowiadania posta\u0107 naczelnika przechodzi groteskow\u0105 przemian\u0119: \u201ezwin\u0105\u0142 si\u0119 w tr\u0105bk\u0119, zdrobnia\u0142 jako\u015b, zmala\u0142 i wsi\u0105kn\u0105\u0142 w dziurk\u0119 od klucza\u201d (s.100).

Widmo konduktora zachowuje si\u0119 w dziwaczny spos\u00f3b, opisuj\u0105c p\u0119dz\u0105cy poci\u0105g jakby by\u0142 skrzydlat\u0105 patronk\u0105. Szygo\u0144 wchodzi z nim w konfrontacj\u0119, nazywaj\u0105c jego poci\u0105g n\u0119dznym, twierdz\u0105c, \u017ce jest on niczym w por\u00f3wnaniu do prawdziwego, wielkiego ruchu, poniewa\u017c jest przywi\u0105zany do ziemi i podlega znacznie pot\u0119\u017cniejszym si\u0142om. Mimo tych argument\u00f3w, widmo uparcie trwa przy swojej wizji, ignoruj\u0105c dowody Szygonia i kpi\u0105c z jego s\u0142\u00f3w, skupiaj\u0105c si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na swoim wyidealizowanym obrazie p\u0119dz\u0105cej maszyny.

MOTYWY I SYMBOLE:
Grabi\u0144ski wykorzystuje kolej i poci\u0105gi jako symbole nieustannego ruchu, nowoczesno\u015bci, a tak\u017ce si\u0142, kt\u00f3rych cz\u0142owiek nie jest w stanie w pe\u0142ni zrozumie\u0107 ani kontrolowa\u0107. W jego opowiadaniach wagony staj\u0105 si\u0119 no\u015bnikami grozy oraz tajemniczych, niszczycielskich mocy. \u015arodki transportu w tw\u00f3rczo\u015bci Grabi\u0144skiego nie tylko mkn\u0105 naprz\u00f3d, ale wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 nieod\u0142\u0105cznym elementem wi\u0119kszego, kosmicznego porz\u0105dku, kt\u00f3remu cz\u0142owiek nie mo\u017ce si\u0119 przeciwstawi\u0107. W przypadku Szygonia, bohater w obsesyjny spos\u00f3b musi podr\u00f3\u017cowa\u0107 kolej\u0105, gdziekolwiek, kiedy tylko op\u0119ta go nieokre\u015blona si\u0142a. Kolej wraz z personelem tworz\u0105 zamkni\u0119ty kr\u0105g \u201ez kt\u00f3rego on, cz\u0142owiek, biedny syn ziemi, na pr\u00f3\u017cno by usi\u0142owa\u0142 si\u0119 wy\u0142ama\u0107\u201d (s. 94).

Widmo konduktora nie jest jedynie elementem zewn\u0119trznej rzeczywisto\u015bci, poniewa\u017c symbolizuje ono si\u0142\u0119, kt\u00f3ra narusza racjonalny porz\u0105dek \u017cycia bohatera. Z ka\u017cdym kolejnym spotkaniem Szygo\u0144 coraz bardziej zatraca si\u0119 w pr\u00f3bach zrozumienia i opanowania tego zjawiska, co prowadzi go do rosn\u0105cego szale\u0144stwa. Fascynacja widmem staje si\u0119 niezdrow\u0105 obsesj\u0105, kt\u00f3rej bohater nie potrafi kontrolowa\u0107, mimo \u017ce jest \u015bwiadomy jej destrukcyjnego wp\u0142ywu na jego psychik\u0119.

Tytu\u0142owy demon ruchu nie jest po prostu mityczn\u0105 postaci\u0105, lecz stanowi personifikacj\u0119 si\u0142, kt\u00f3re s\u0105 nieosi\u0105galne i niezrozumia\u0142e dla cz\u0142owieka. Nie jest to jednak l\u0119k przed post\u0119pem technologicznym, a l\u0119k przed nieznanym, czy te\u017c przeznaczeniem, kt\u00f3re jest poza zasi\u0119giem ludzkiej kontroli. Cz\u0142owiek nie jest w stanie okie\u0142zna\u0107 tego ruchu, ruchu kt\u00f3ry sam stworzy\u0142 za spraw\u0105 kolei. Sytuacje, kt\u00f3re si\u0119 dziej\u0105 w opowiadaniu s\u0105 niezwyk\u0142e, tajemnicze, mroczne i niezrozumia\u0142e, a Szygo\u0144 bezskutecznie pr\u00f3buje je sobie racjonalnie wyt\u0142umaczy\u0107.

ZAKO\u0143CZENIE:
Zako\u0144czenie noweli jest makabryczne: \u201eJaka\u015b tytaniczna si\u0142a wykr\u0119ci\u0142a mu g\u0142ow\u0119 w tak piekielny spos\u00f3b, \u017ce oczy mu wysz\u0142y z orbit i spogl\u0105da\u0142 na w\u0142asne plecy. W \u015bci\u0119tych bia\u0142kach zagra\u0142o poranne s\u0142o\u0144ce okrutnym u\u015bmiechem\u2026\u201d (s. 101), a zosta\u0142o poprzedzone w opowiadania wcze\u015bniej, kiedy to Szygo\u0144 ostrzega\u0142 konduktora m\u00f3wi\u0105c \u201eUwa\u017caj pan na przeci\u0105gi, mo\u017cna czasem kark skr\u0119ci\u0107\u201d (s. 91).

Makabryczne zako\u0144czenia cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 w opowiadaniach Stefana Grabi\u0144skiego. W opowiadaniu W domu Sary<\/em> tytu\u0142owa bohaterka zostaje odnaleziona na schodach swojej posiad\u0142o\u015bci, z oczami pe\u0142nymi \u015bmierci. Jak opisuje autor, \u201ezgin\u0119\u0142a momentalnie pod wp\u0142ywem jakiego\u015b nieludzkiego przera\u017cenia\u201d (s. 460).

Utw\u00f3r pokazuje, \u017ce autor w genialny spos\u00f3b potrafi budowa\u0107 \u015bwiat przedstawiony, kre\u015bli\u0107 sylwetki bohater\u00f3w oraz, \u017ce k\u0142adzie du\u017cy nacisk na stany psychiczne. Opowiadanie Demon ruchu<\/em> dowodzi, \u017ce \u201ezabawa poci\u0105gami\u201d ukszta\u0142towa\u0142a my\u015blenie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Stefana Grabi\u0144skiego.
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

„Demon ruchu” to zbi\u00f3r opowiada\u0144 Stefana Grabi\u0144skiego, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w 1919 roku. Grabi\u0144ski \u0142\u0105czy w nim elementy grozy, niesamowito\u015bci oraz fascynacji nowoczesnymi technologiami, a w szczeg\u00f3lno\u015bci kolej\u0105.
\n
\nNajwa\u017cniejszymi prze\u017cyciami Stefana Grabi\u0144skiego z dzieci\u0144stwa by\u0142y bez w\u0105tpienia podr\u00f3\u017ce kolej\u0105 z Szamborskiego dworca do domu rodzic\u00f3w w \u0141\u0105ce. Podczas podr\u00f3\u017cy podziwia\u0142 on pi\u0119kne krajobrazy, kt\u00f3re potem odwzorowywa\u0142 w swoich opowiadaniach. W dzieci\u0144stwie bawi\u0142 si\u0119 miniaturowymi wagonami i jak pisz\u0119 Joanna Majewska w ksi\u0105\u017cce Demon ruchu, duch czasu, widma miejsc. Fantastyczny Grabi\u0144ski i jego \u015bwiat, to w\u0142a\u015bnie wtedy po raz pierwszy Grabi\u0144ski sta\u0142 si\u0119 kreatorem \u201ew\u0142asnego \u015bwiata, kt\u00f3ry by\u0142 ca\u0142kowicie zale\u017cny od jego decyzji, a w p\u00f3\u017aniejszych latach marzenie o poci\u0105gach zi\u015bci\u0142o si\u0119 w kolejowym cyklu Demon ruchu\u201d. <\/p>\n","protected":false},"author":56,"featured_media":13743,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_content_centered","colormag_page_sidebar_layout":"no_sidebar","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[64,39,225],"tags":[],"class_list":["post-13725","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-literatura","category-projekt-kulturalny"],"yoast_head":"\nOd fascynacji kolej\u0105 do literackiej grozy - NOTABENE.WORLD<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Od fascynacji kolej\u0105 do literackiej grozy - NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\""Demon ruchu" to zbi\u00f3r opowiada\u0144 Stefana Grabi\u0144skiego, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w 1919 roku. Grabi\u0144ski \u0142\u0105czy w nim elementy grozy, niesamowito\u015bci oraz fascynacji nowoczesnymi technologiami, a w szczeg\u00f3lno\u015bci kolej\u0105. Najwa\u017cniejszymi prze\u017cyciami Stefana Grabi\u0144skiego z dzieci\u0144stwa by\u0142y bez w\u0105tpienia podr\u00f3\u017ce kolej\u0105 z Szamborskiego dworca do domu rodzic\u00f3w w \u0141\u0105ce. Podczas podr\u00f3\u017cy podziwia\u0142 on pi\u0119kne krajobrazy, kt\u00f3re potem odwzorowywa\u0142 w swoich opowiadaniach. W dzieci\u0144stwie bawi\u0142 si\u0119 miniaturowymi wagonami i jak pisz\u0119 Joanna Majewska w ksi\u0105\u017cce Demon ruchu, duch czasu, widma miejsc. Fantastyczny Grabi\u0144ski i jego \u015bwiat, to w\u0142a\u015bnie wtedy po raz pierwszy Grabi\u0144ski sta\u0142 si\u0119 kreatorem \u201ew\u0142asnego \u015bwiata, kt\u00f3ry by\u0142 ca\u0142kowicie zale\u017cny od jego decyzji, a w p\u00f3\u017aniejszych latach marzenie o poci\u0105gach zi\u015bci\u0142o si\u0119 w kolejowym cyklu Demon ruchu\u201d.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-10-24T22:04:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-12-11T13:14:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/432.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"445\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Szymon Grz\u0105dziela\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Szymon Grz\u0105dziela\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Szymon Grz\u0105dziela\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/977b9f35195686b57d7563e70662822b\"},\"headline\":\"Od fascynacji kolej\u0105 do literackiej grozy\",\"datePublished\":\"2024-10-24T22:04:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-12-11T13:14:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\\\/\"},\"wordCount\":971,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/432.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Literatura\",\"Projekt kulturalny\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\\\/\",\"name\":\"Od fascynacji kolej\u0105 do literackiej grozy - NOTABENE.WORLD\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/432.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"datePublished\":\"2024-10-24T22:04:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-12-11T13:14:22+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/432.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/432.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"width\":800,\"height\":445},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Od fascynacji kolej\u0105 do literackiej grozy\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"description\":\"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"width\":1000,\"height\":839,\"caption\":\"NOTABENE.WORLD\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Notabene.World\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/977b9f35195686b57d7563e70662822b\",\"name\":\"Szymon Grz\u0105dziela\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a565ae8ea81f5059f63ac62d89ad1616d46684322df34df42e70cc609229e7b4?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a565ae8ea81f5059f63ac62d89ad1616d46684322df34df42e70cc609229e7b4?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a565ae8ea81f5059f63ac62d89ad1616d46684322df34df42e70cc609229e7b4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Szymon Grz\u0105dziela\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/author\\\/sz-gr\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Od fascynacji kolej\u0105 do literackiej grozy - NOTABENE.WORLD","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Od fascynacji kolej\u0105 do literackiej grozy - NOTABENE.WORLD","og_description":"\"Demon ruchu\" to zbi\u00f3r opowiada\u0144 Stefana Grabi\u0144skiego, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w 1919 roku. Grabi\u0144ski \u0142\u0105czy w nim elementy grozy, niesamowito\u015bci oraz fascynacji nowoczesnymi technologiami, a w szczeg\u00f3lno\u015bci kolej\u0105. Najwa\u017cniejszymi prze\u017cyciami Stefana Grabi\u0144skiego z dzieci\u0144stwa by\u0142y bez w\u0105tpienia podr\u00f3\u017ce kolej\u0105 z Szamborskiego dworca do domu rodzic\u00f3w w \u0141\u0105ce. Podczas podr\u00f3\u017cy podziwia\u0142 on pi\u0119kne krajobrazy, kt\u00f3re potem odwzorowywa\u0142 w swoich opowiadaniach. W dzieci\u0144stwie bawi\u0142 si\u0119 miniaturowymi wagonami i jak pisz\u0119 Joanna Majewska w ksi\u0105\u017cce Demon ruchu, duch czasu, widma miejsc. Fantastyczny Grabi\u0144ski i jego \u015bwiat, to w\u0142a\u015bnie wtedy po raz pierwszy Grabi\u0144ski sta\u0142 si\u0119 kreatorem \u201ew\u0142asnego \u015bwiata, kt\u00f3ry by\u0142 ca\u0142kowicie zale\u017cny od jego decyzji, a w p\u00f3\u017aniejszych latach marzenie o poci\u0105gach zi\u015bci\u0142o si\u0119 w kolejowym cyklu Demon ruchu\u201d.","og_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/","og_site_name":"NOTABENE.WORLD","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World","article_published_time":"2024-10-24T22:04:00+00:00","article_modified_time":"2024-12-11T13:14:22+00:00","og_image":[{"width":800,"height":445,"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/432.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Szymon Grz\u0105dziela","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Szymon Grz\u0105dziela","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/"},"author":{"name":"Szymon Grz\u0105dziela","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/977b9f35195686b57d7563e70662822b"},"headline":"Od fascynacji kolej\u0105 do literackiej grozy","datePublished":"2024-10-24T22:04:00+00:00","dateModified":"2024-12-11T13:14:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/"},"wordCount":971,"publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/432.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","articleSection":["Aktualno\u015bci","Literatura","Projekt kulturalny"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/","name":"Od fascynacji kolej\u0105 do literackiej grozy - NOTABENE.WORLD","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/432.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","datePublished":"2024-10-24T22:04:00+00:00","dateModified":"2024-12-11T13:14:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/432.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/432.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","width":800,"height":445},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/od-fascynacji-koleja-do-literackiej-grozy-pociagi-w-demonie-ruchu-stefana-grabinskiego\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/notabene.world\/nb\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Od fascynacji kolej\u0105 do literackiej grozy"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","name":"NOTABENE.WORLD","description":"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.","publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization","name":"NOTABENE.WORLD","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","contentUrl":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","width":1000,"height":839,"caption":"NOTABENE.WORLD"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/977b9f35195686b57d7563e70662822b","name":"Szymon Grz\u0105dziela","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a565ae8ea81f5059f63ac62d89ad1616d46684322df34df42e70cc609229e7b4?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a565ae8ea81f5059f63ac62d89ad1616d46684322df34df42e70cc609229e7b4?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a565ae8ea81f5059f63ac62d89ad1616d46684322df34df42e70cc609229e7b4?s=96&d=mm&r=g","caption":"Szymon Grz\u0105dziela"},"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/author\/sz-gr\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/432.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pdCobN-3zn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/56"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13725"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13725\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13748,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13725\/revisions\/13748"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}