{"id":14761,"date":"2025-08-17T20:21:59","date_gmt":"2025-08-17T20:21:59","guid":{"rendered":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?p=14761"},"modified":"2025-09-15T14:24:30","modified_gmt":"2025-09-15T14:24:30","slug":"iluzja-przemijania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/","title":{"rendered":"Iluzja przemijania"},"content":{"rendered":"\n

Przeczuwa\u0142em to od dawna, ale dopiero mieszkaj\u0105c na Cyprze zauwa\u017cy\u0142em,  jak \u0142udz\u0105ca jest periodyzacja dziej\u00f3w w nauce, dzielenie na przed i po, wyznaczanie granic, kiedy jedno si\u0119  ko\u0144czy, a drugie zaczyna. Cypr jest dobrym laboratorium do badania ci\u0105g\u0142o\u015bci kultury. Historia tu nie przemin\u0119\u0142a, ona si\u0119 od\u0142o\u017cy\u0142a. Je\u015bli tylko zdob\u0119dziemy si\u0119 na ma\u0142y wysi\u0142ek poznawczy, otworzymy si\u0119 na do\u015bwiadczenie, uruchomimy wyobra\u017ani\u0119 i troch\u0119 poje\u017adzimy po tej ziemi, to zobaczymy jak to co archaiczne jest tu nadal obecne, \u017cyje w  kulturze, religii i obyczaju, po prostu  spokojnie trwa od tysi\u0105cleci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pisz\u0119 te s\u0142owa siedz\u0105c na balkonie, z kt\u00f3rego roztacza si\u0119 widok na odleg\u0142\u0105 ode mnie o kilka kilometr\u00f3w wie\u015b Kouklia. Na niewielkim p\u0142askowy\u017cu i rysuj\u0105cych si\u0119 za nim wzg\u00f3rzach Lasu Orites zachodz\u0105ce s\u0142o\u0144ce k\u0142adzie d\u0142ugie cienie. 2300 lat temu wznosi\u0142y si\u0119 tam mury starego Pafos – pot\u0119\u017cnego miasta pa\u0144stwa \u2013 jednego z dwunastu kr\u00f3lestw Cypru. Archeolodzy szacuj\u0105, \u017ce zajmowa\u0142o powierzchni\u0119 od 65 ha do 144 ha. Swoj\u0105 s\u0142aw\u0119 gr\u00f3d zawdzi\u0119cza\u0142 Sanktuarium Afrodyty. By\u0142 to jeden z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w kultu staro\u017cytnego \u015bwiata. Corocznie w czerwcu z ca\u0142ego \u015bwiata \u015br\u00f3dziemnomorskiego przybywa\u0142y tu dziesi\u0105tki tysi\u0119cy pielgrzym\u00f3w, aby odda\u0107 ho\u0142d bogini mi\u0142o\u015bci, pi\u0119kna i p\u0142odno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Tak Homer intonuje pi\u0105ty  hymn do Afrodyty, z pewno\u015bci\u0105 \u015bpiewany wtedy przez jej wyznawc\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n

Muzo, opowiedz mi czyny z\u0142otej Afrodyty Cypryjskiej, kt\u00f3ra wznieca s\u0142odk\u0105 nami\u0119tno\u015b\u0107 w bogach i ujarzmia plemiona \u015bmiertelnik\u00f3w i ptaki lataj\u0105ce w powietrzu, i wszystkie liczne stworzenia, kt\u00f3re hoduje suchy l\u0105d i ca\u0142e morze: wszyscy oni kochaj\u0105 czyny bogatej korony Cytherei.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Podczas Afrodyzj\u00f3w, bo tak nazywano \u015bwi\u0119to, pielgrzymi szli w procesji, rytualnie obmywali pos\u0105g w morzu i sk\u0142adali ofiary – malowane figurki zwierz\u0105t, perfumy, balsamy, libacje z miodu, nale\u015bniki „\u03c8\u03b1\u03b9\u03c3\u03c4\u03af\u03b1” (psestia) i owoce. W \u015bwi\u0105tynnym ogrodzie uprawiano te\u017c rytualn\u0105 prostytucj\u0119. Kobiety przed zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bciem przynajmniej raz mia\u0142y odda\u0107 si\u0119 za pieni\u0105dze nieznajomemu m\u0119\u017cczy\u017anie, a uzyskane wynagrodzenie ofiarowa\u0142y Afrodycie. Dla antycznych Grek\u00f3w nie by\u0142o w tym zwyczaju nic niestosowego. Staro\u017cytni akceptowali \u015bwiat takim jakim stworzyli go bogowie. P\u0142odzenie, cykl narodzin, \u017cycia i \u015bmierci nie mia\u0142y w sobie pierwiastka dobra czy z\u0142a. Cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 tylko p\u0142yn\u0105\u0107 z nurtem \u017cycia twardo trzymaj\u0105c si\u0119 rzeczywisto\u015bci. Ch\u0119\u0107 zas\u0142u\u017cenia na przychylno\u015b\u0107 bogini mi\u0142o\u015bci i p\u0142odno\u015bci by\u0142a ca\u0142kiem rozs\u0105dna.<\/p>\n\n\n\n

Miasto, a wraz z nim sanktuarium powsta\u0142y ok 1000 lat p.n.e. W  IV w. p.n.e. kr\u00f3l Nikokles   zdecydowa\u0142 si\u0119 wybudowa\u0107 ca\u0142kiem nowe miasto i port nad po\u0142o\u017con\u0105 15 km na zach\u00f3d zatok\u0105 i tam pow\u0119drowa\u0142 ze swoim ludem.  Sanktuarium Afrodyty zosta\u0142o na starym miejscu. Jego kres nast\u0105pi\u0142 w 391 r.  n.e., kiedy cesarz Teodozjusz wyda\u0142 edykt zabraniaj\u0105cy kultywowania poga\u0144stwa w imperium.<\/p>\n\n\n\n

Po kolejnych wiekach po sanktuarium nie zosta\u0142o ani \u015bladu. Dzisiaj teren \u015bwi\u0105tyni jest przekszta\u0142cony w muzeum z parkiem archeologicznym. Nie znajdziemy tam marmurowej \u015bwi\u0105tyni, bo nigdy jej nie by\u0142o. By\u0142 za to ogromny ogr\u00f3d. W jego centrum sta\u0142 zadaszony o\u0142tarz przed kamiennym sto\u017ckiem. Ten aikoniczny obiekt uto\u017csamiano z Bogini\u0105.  Jakim\u015b cudem kamie\u0144 przetrwa\u0142 do naszch czas\u00f3w i mo\u017cemy go ogl\u0105da\u0107 w jednej z sal wystawowych na terenie muzeum.<\/p>\n\n\n\n

Czy triumf chrze\u015bcija\u0144stwa rzeczywi\u015bcie zamkn\u0105\u0142 na zawsze rozdzia\u0142 o nazwie staro\u017cytno\u015b\u0107?  Na Cyprze, a szerzej na Bliskim Wschodzie nie jest to takie oczywiste.    <\/p>\n\n\n\n

Nowy kult potrzebowa\u0142 dogmat\u00f3w, liturgii i ikonografii. Chocia\u017c cesarz i jego dw\u00f3r byli chrze\u015bcijanami to nadal byli te\u017c Rzymianami. J\u0119zyk, kultura, sztuka, administracja, technologia, gospodarka nie uleg\u0142y metamorfozie.  Poza religi\u0105 niewiele si\u0119 zmieni\u0142o. Stolic\u0119 imperium przeniesiono do Konstantynopola, bo by\u0142 bezpieczniejszy od zagro\u017conego najazdami barbarzy\u0144c\u00f3w Rzymu. Za pot\u0119\u017cnymi murami miasta bronionego przez okalaj\u0105ce go wody Morza Marmara i Bosforu zosta\u0142o zamro\u017cone dziedzictwo staro\u017cytnego imperium. Sztuka religijna ca\u0142ymi gar\u015bciami czerpa\u0142a ze starych technik, wzorc\u00f3w ikonograficznych oraz tradycji innych wyzna\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Grecki Cypr nale\u017ca\u0142 do bizantyjskiego \u015bwiata. Jak grzyby po deszczu wyros\u0142y tu  dziesi\u0105tki bazylik. Niekt\u00f3re monumentalne jak ta w staro\u017cytnej Salaminie, w Kurionie, czy w Amathus (tu\u017c przy drodze do Limassol). Budynki nie mia\u0142y w sobie nic oryginalnego. Na\u015bladowa\u0142y rzymskie obiekty s\u0105dowe. Inwazja arabska w VIII w oraz trz\u0119sienia ziemi zburzy\u0142y wszystkie.  Skal\u0119 i rozmach z jakim je budowano mo\u017cemy nadal podziwia\u0107 dzi\u0119ki archeologicznym odkrywkom. <\/p>\n\n\n\n

W Pafos wiosenne Afrodyzje zast\u0105piono Zielonymi \u015awi\u0105tkami, kt\u00f3re pod nazw\u0105 pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnicy s\u0105 jednym z 12 najwa\u017cniejszych \u015bwi\u0105t ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego. Pielgrzymi przynosz\u0105 ze sob\u0105 do cerkwi p\u0119ki zi\u00f3\u0142 oraz ciasto z miodu. Z ikon spogl\u0105da na nich Bogarodzica siedz\u0105ca majestatycznie na cesarskim tronie. Otacza j\u0105 bizantyjski dw\u00f3r. Jego niebia\u0144skimi urz\u0119dnikami s\u0105 anio\u0142y i \u015bwi\u0119ci.  Ich szaty maj\u0105 rzymski kr\u00f3j. Matka Boga odziana w purpur\u0119 wskazuje na ma\u0142ego Jezusa dzier\u017c\u0105cego staro\u017cytny zw\u00f3j z pismem i bezg\u0142o\u015bnie m\u00f3wi – oto jest wasz Pan. Wie\u015bniacy jak kiedy\u015b petenci przybywaj\u0105cy do urz\u0119du prosz\u0105 o deszcz, obfity plon, o p\u0142odno\u015b\u0107 swoich trz\u00f3d i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo posiadania dzieci.<\/p>\n\n\n\n

Bizantyjska administracja oparta by\u0142a na rzymskim prawie, ale dworski rytua\u0142 mia\u0142 perski rodow\u00f3d. Arty\u015bci podkre\u015blali majestat w\u0142adzy brakiem emocji, hieratyczno\u015bci\u0105, brakiem cielesno\u015bci postaci. Nadanie boskiego statusu kr\u00f3lowi i jego rodzinie to koncepcja z zamierzch\u0142ej przesz\u0142o\u015bci, powszechnie kultywowana w cywilizacjach staro\u017cytnego wschodu. Cesarz i najwy\u017csi urz\u0119dnicy imperium nie byli ub\u00f3stwieni, ale towarzysz\u0105cy im na \u015bwi\u0105tynnych mozaikach \u015bwi\u0119ci i anio\u0142owie zamieszkiwali Nowy Olimp. Cesarz podobnie jak sumeryjscy, asyryjscy czy egipscy kap\u0142ani by\u0142 za\u015b po\u015brednikiem mi\u0119dzy ziemi\u0105, a niebem. Przyk\u0142ady tej bizantyjsk\u0105 wizji ziemskiej i niebia\u0144skiej hierarchii mo\u017cna podziwia\u0107 w kilkunastu ko\u015bcio\u0142ach w G\u00f3rach Troodos. Nie s\u0105 du\u017ce, ale za to bogato zdobione malarstwem \u015bciennym. Najstarsze pochodz\u0105 z XII wieku i chocia\u017c chronologicznie powsta\u0142y ju\u017c w \u015bredniowieczu to ikonograficznie czerpi\u0105 ze staro\u017cytnej tradycji.  <\/p>\n\n\n\n

Kult Matki Ziemi \u2013 Matki Bog\u00f3w ma chyba najd\u0142u\u017cszy rodow\u00f3d w dziejach ludzko\u015bci. Badacze spieraj\u0105 si\u0119 o to, czy kult Afrodyty cypryjskiej rozwin\u0105\u0142 si\u0119 jako autochtoniczny, czy zosta\u0142 importowany z nieodleg\u0142ej Anatolii. Afrodyta pojawia si\u0119 w homerowych hymnach w VIII w. p.n.e. jako Kiteryjka, a w cypryjskich \u017ar\u00f3d\u0142ach pod swoim obecnym imieniem dopiero pod koniec IV wieku, czyli w czasach ptolemejskich. Wcze\u015bniej do bogini zwracano si\u0119 Wanassa, co znaczy\u0142o niezale\u017cna. Poza Pafos czczono j\u0105 pod imieniem Asztarte w fenickim mie\u015bcie – pa\u0144stwie Kition (dzisiaj Larnaka) oraz w kr\u00f3lestwie Amatus (dzisiaj Limassol). Popularne by\u0142o \u0142\u0105czenie bog\u00f3w w pary. Na Cyprze Afrodyt\u0119 wi\u0105zano z Adonisem i Apollem.  Legenda o Adonisie, jego \u015bmierci i cyklicznym powrocie na ziemi\u0119 z otch\u0142ani Hadesu, jak wiele innych podobnych przekaz\u00f3w nawi\u0105zuje do rytmu p\u00f3r roku, niesko\u0144czonego trwania \u017cycia zwanego przez Grek\u00f3w Zoe. Chrze\u015bcija\u0144stwo wyros\u0142o na \u017cyznej glebie tradycji religijnych Bliskiego Wschodu. Cypr z uwagi na swoje geograficzne po\u0142o\u017cenie mia\u0142 wyj\u0105tkowo uprzywilejowan\u0105 pozycj\u0119.    Od zarania dziej\u00f3w sw\u00f3j kulturowy depozyt sk\u0142ada\u0142y tu wszystkie licz\u0105ce si\u0119 cywilizacje regionu. Co znamienne pomimo wojen, trz\u0119sie\u0144 ziemi, zaraz i innych nieszcz\u0119\u015b\u0107 ten dorobek nie zosta\u0142 nigdy ca\u0142kowicie zniszczony. Nawet chrze\u015bcija\u0144stwo pomimo swojego opresyjno-biurokratycznego aparatu nie tylko wch\u0142on\u0119\u0142o, ale wr\u0119cz zbudowa\u0142o sw\u00f3j system na zastanych wzorcach. Wiele takich przyk\u0142ad\u00f3w znajdziemy w kolekcji ikon i fresk\u00f3w w Muzeum Bizantyjskim w Pafos- Giroskopu oraz w Nikozji. Oba muzea nale\u017c\u0105 do Cypryjskiego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego. Oba zosta\u0142y w ostatnim czasie odnowione, a to z Nikozji w\u0142a\u015bnie otwarto po remoncie w kwietniu tego roku.<\/p>\n\n\n\n

Cypr zachowa\u0142 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 kultury przez co najmniej 6 tysi\u0119cy lat. Z jednej strony prowincjonalny, ale z drugiej cz\u0119sto znajduj\u0105cy si\u0119 w g\u0142\u00f3wnym nurcie wydarze\u0144 mia\u0142 te\u017c d\u0142ugie okresy, kiedy cieszy\u0142 si\u0119 kulturow\u0105 niezale\u017cno\u015bci\u0105. Nawet w najmroczniejszych czasach panowania Frank\u00f3w, a po nich Wenecjan i Turk\u00f3w etniczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mia\u0142a tu prawos\u0142awna ludno\u015b\u0107 greckoj\u0119zyczna.  Pami\u0119\u0107 o Afrodycie, opiekunce wyspy przetrwa\u0142a w potajemnych wiejskich obyczajach, w chrze\u015bcija\u0144stwie, kt\u00f3ry uto\u017csami\u0142 j\u0105 z Bogurodzic\u0105, w j\u0119zyku i kulturze \u015bwieckiej. Dzisiaj Afrodyta jest g\u0142\u00f3wn\u0105 ikon\u0105 reklamow\u0105 Cypru. I chocia\u017c to banalny przekaz to  dzi\u0119ki niemu bogini nie pozwala o sobie zapomnie\u0107 nawet tym kt\u00f3rych staro\u017cytno\u015b\u0107 zupe\u0142nie nie interesuje. A ten, o kt\u00f3rym pami\u0119tamy nigdy nie umiera.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Witos\u0142aw St\u0119pie\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Absolwent klasy o profilu klasycznym w I LO im. Stefana \u017beromskiego w Kielcach (matura 1986). Wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 „Notabene” od pierwszych wyda\u0144 pisma w latach 1985-1986. Z wykszta\u0142cenia historyk sztuki (UJ). Zawodowo przeszed\u0142 d\u0142ug\u0105 drog\u0119 od dziennikarstwa (PAP, Gazeta Krakowska, Dziennik Polski) przez public relations (dyrektor polsko-ameryka\u0144skiej agencji CIC), marketing, a\u017c po bran\u017c\u0119 winiarsk\u0105, kt\u00f3rej jest ekspertem (dyrektor marketingu w Domu Wina). Jako fachowiec e-commerce \u2013 wsp\u00f3\u0142pracuje z Teatrem Bagatela w Krakowie. Autor publikacji o komunikacji\u00a0 (PR w ochronie zdrowia) oraz wieloletni publicysta winiarski (Czas wina, Trybuszon, Magazyn Restauracja i wiele innych pism bran\u017cowych).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Prywatnie mi\u0142o\u015bnik kultury antycznej i Bliskiego Wschodu. Od lat zakochany w Cyprze, gdzie sp\u0119dza ka\u017cd\u0105 woln\u0105 chwil\u0119.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przeczuwa\u0142em to od dawna, ale dopiero mieszkaj\u0105c na Cyprze zauwa\u017cy\u0142em, \u00a0jak \u0142udz\u0105ca jest periodyzacja dziej\u00f3w w nauce, dzielenie na przed i po, wyznaczanie granic, kiedy jedno si\u0119 \u00a0ko\u0144czy, a drugie zaczyna. Cypr jest dobrym laboratorium do badania ci\u0105g\u0142o\u015bci kultury. Historia tu nie przemin\u0119\u0142a, ona si\u0119 od\u0142o\u017cy\u0142a. Je\u015bli tylko zdob\u0119dziemy si\u0119 na ma\u0142y wysi\u0142ek poznawczy, otworzymy si\u0119 na do\u015bwiadczenie, uruchomimy wyobra\u017ani\u0119 i troch\u0119 poje\u017adzimy po tej ziemi, to zobaczymy, jak to co archaiczne jest tu nadal obecne, \u017cyje w\u00a0 kulturze, religii i obyczaju, po prostu \u00a0spokojnie trwa od tysi\u0105cleci.
\n
\nPisz\u0119 te s\u0142owa siedz\u0105c na balkonie, z kt\u00f3rego roztacza si\u0119 widok na odleg\u0142\u0105 ode mnie o kilka kilometr\u00f3w wie\u015b Kouklia. Na niewielkim p\u0142askowy\u017cu i rysuj\u0105cych si\u0119 za nim wzg\u00f3rzach Lasu Orites zachodz\u0105ce s\u0142o\u0144ce k\u0142adzie d\u0142ugie cienie. 2300 lat temu wznosi\u0142y si\u0119 tam mury starego Pafos – pot\u0119\u017cnego miasta-pa\u0144stwa, jednego z dwunastu kr\u00f3lestw Cypru. Archeolodzy szacuj\u0105, \u017ce zajmowa\u0142o powierzchni\u0119 od 65 ha do 144 ha. Swoj\u0105 s\u0142aw\u0119 gr\u00f3d zawdzi\u0119cza\u0142 Sanktuarium Afrodyty. By\u0142 to jeden z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w kultu staro\u017cytnego \u015bwiata. Corocznie w czerwcu z ca\u0142ego \u015bwiata \u015br\u00f3dziemnomorskiego przybywa\u0142y tu dziesi\u0105tki tysi\u0119cy pielgrzym\u00f3w, aby odda\u0107 ho\u0142d bogini mi\u0142o\u015bci, pi\u0119kna i p\u0142odno\u015bci.
\n
\nCypr zachowa\u0142 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 kultury przez co najmniej 6 tysi\u0119cy lat. Z jednej strony prowincjonalny, ale z drugiej cz\u0119sto znajduj\u0105cy si\u0119 w g\u0142\u00f3wnym nurcie wydarze\u0144 mia\u0142 te\u017c d\u0142ugie okresy, kiedy cieszy\u0142 si\u0119 kulturow\u0105 niezale\u017cno\u015bci\u0105. Nawet w najmroczniejszych czasach panowania Frank\u00f3w, a po nich Wenecjan i Turk\u00f3w etniczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mia\u0142a tu prawos\u0142awna ludno\u015b\u0107 greckoj\u0119zyczna.\u00a0 Pami\u0119\u0107 o Afrodycie, opiekunce wyspy przetrwa\u0142a w potajemnych wiejskich obyczajach, w chrze\u015bcija\u0144stwie, kt\u00f3ry uto\u017csami\u0142 j\u0105 z Bogurodzic\u0105, w j\u0119zyku i kulturze \u015bwieckiej. Dzisiaj Afrodyta jest g\u0142\u00f3wn\u0105 ikon\u0105 reklamow\u0105 Cypru. I chocia\u017c to banalny przekaz to \u00a0dzi\u0119ki niemu bogini nie pozwala o sobie zapomnie\u0107 nawet tym kt\u00f3rych staro\u017cytno\u015b\u0107 zupe\u0142nie nie interesuje. A ten, o kt\u00f3rym pami\u0119tamy nigdy nie umiera.<\/p>\n","protected":false},"author":67,"featured_media":16956,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_content_centered","colormag_page_sidebar_layout":"no_sidebar","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[64,73,240],"tags":[],"class_list":["post-14761","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-historia","category-notabene"],"yoast_head":"\nIluzja przemijania - NOTABENE.WORLD<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Iluzja przemijania - NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przeczuwa\u0142em to od dawna, ale dopiero mieszkaj\u0105c na Cyprze zauwa\u017cy\u0142em, \u00a0jak \u0142udz\u0105ca jest periodyzacja dziej\u00f3w w nauce, dzielenie na przed i po, wyznaczanie granic, kiedy jedno si\u0119 \u00a0ko\u0144czy, a drugie zaczyna. Cypr jest dobrym laboratorium do badania ci\u0105g\u0142o\u015bci kultury. Historia tu nie przemin\u0119\u0142a, ona si\u0119 od\u0142o\u017cy\u0142a. Je\u015bli tylko zdob\u0119dziemy si\u0119 na ma\u0142y wysi\u0142ek poznawczy, otworzymy si\u0119 na do\u015bwiadczenie, uruchomimy wyobra\u017ani\u0119 i troch\u0119 poje\u017adzimy po tej ziemi, to zobaczymy, jak to co archaiczne jest tu nadal obecne, \u017cyje w\u00a0 kulturze, religii i obyczaju, po prostu \u00a0spokojnie trwa od tysi\u0105cleci. Pisz\u0119 te s\u0142owa siedz\u0105c na balkonie, z kt\u00f3rego roztacza si\u0119 widok na odleg\u0142\u0105 ode mnie o kilka kilometr\u00f3w wie\u015b Kouklia. Na niewielkim p\u0142askowy\u017cu i rysuj\u0105cych si\u0119 za nim wzg\u00f3rzach Lasu Orites zachodz\u0105ce s\u0142o\u0144ce k\u0142adzie d\u0142ugie cienie. 2300 lat temu wznosi\u0142y si\u0119 tam mury starego Pafos - pot\u0119\u017cnego miasta-pa\u0144stwa, jednego z dwunastu kr\u00f3lestw Cypru. Archeolodzy szacuj\u0105, \u017ce zajmowa\u0142o powierzchni\u0119 od 65 ha do 144 ha. Swoj\u0105 s\u0142aw\u0119 gr\u00f3d zawdzi\u0119cza\u0142 Sanktuarium Afrodyty. By\u0142 to jeden z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w kultu staro\u017cytnego \u015bwiata. Corocznie w czerwcu z ca\u0142ego \u015bwiata \u015br\u00f3dziemnomorskiego przybywa\u0142y tu dziesi\u0105tki tysi\u0119cy pielgrzym\u00f3w, aby odda\u0107 ho\u0142d bogini mi\u0142o\u015bci, pi\u0119kna i p\u0142odno\u015bci. Cypr zachowa\u0142 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 kultury przez co najmniej 6 tysi\u0119cy lat. Z jednej strony prowincjonalny, ale z drugiej cz\u0119sto znajduj\u0105cy si\u0119 w g\u0142\u00f3wnym nurcie wydarze\u0144 mia\u0142 te\u017c d\u0142ugie okresy, kiedy cieszy\u0142 si\u0119 kulturow\u0105 niezale\u017cno\u015bci\u0105. Nawet w najmroczniejszych czasach panowania Frank\u00f3w, a po nich Wenecjan i Turk\u00f3w etniczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mia\u0142a tu prawos\u0142awna ludno\u015b\u0107 greckoj\u0119zyczna.\u00a0 Pami\u0119\u0107 o Afrodycie, opiekunce wyspy przetrwa\u0142a w potajemnych wiejskich obyczajach, w chrze\u015bcija\u0144stwie, kt\u00f3ry uto\u017csami\u0142 j\u0105 z Bogurodzic\u0105, w j\u0119zyku i kulturze \u015bwieckiej. Dzisiaj Afrodyta jest g\u0142\u00f3wn\u0105 ikon\u0105 reklamow\u0105 Cypru. I chocia\u017c to banalny przekaz to \u00a0dzi\u0119ki niemu bogini nie pozwala o sobie zapomnie\u0107 nawet tym kt\u00f3rych staro\u017cytno\u015b\u0107 zupe\u0142nie nie interesuje. A ten, o kt\u00f3rym pami\u0119tamy nigdy nie umiera.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-17T20:21:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-15T14:24:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ws-ilpr1z.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"445\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Witos\u0142aw St\u0119pie\u0144\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Witos\u0142aw St\u0119pie\u0144\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/iluzja-przemijania\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/iluzja-przemijania\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Witos\u0142aw St\u0119pie\u0144\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a9bf063a4f8d1e97780283deb7b5cbfb\"},\"headline\":\"Iluzja przemijania\",\"datePublished\":\"2025-08-17T20:21:59+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-15T14:24:30+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/iluzja-przemijania\\\/\"},\"wordCount\":1680,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/iluzja-przemijania\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/ws-ilpr1z.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Historia\",\"NOTABENE 1985-2025\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/iluzja-przemijania\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/iluzja-przemijania\\\/\",\"name\":\"Iluzja przemijania - NOTABENE.WORLD\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/iluzja-przemijania\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/iluzja-przemijania\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/ws-ilpr1z.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"datePublished\":\"2025-08-17T20:21:59+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-15T14:24:30+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/iluzja-przemijania\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/iluzja-przemijania\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/iluzja-przemijania\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/ws-ilpr1z.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/ws-ilpr1z.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"width\":800,\"height\":445},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/iluzja-przemijania\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Iluzja przemijania\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"description\":\"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"width\":1000,\"height\":839,\"caption\":\"NOTABENE.WORLD\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Notabene.World\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/a9bf063a4f8d1e97780283deb7b5cbfb\",\"name\":\"Witos\u0142aw St\u0119pie\u0144\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e13fd5514974a288d62bccdab0245944d3361f07ad005b4ded333804492e5a61?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e13fd5514974a288d62bccdab0245944d3361f07ad005b4ded333804492e5a61?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e13fd5514974a288d62bccdab0245944d3361f07ad005b4ded333804492e5a61?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Witos\u0142aw St\u0119pie\u0144\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/author\\\/w-s\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Iluzja przemijania - NOTABENE.WORLD","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Iluzja przemijania - NOTABENE.WORLD","og_description":"Przeczuwa\u0142em to od dawna, ale dopiero mieszkaj\u0105c na Cyprze zauwa\u017cy\u0142em, \u00a0jak \u0142udz\u0105ca jest periodyzacja dziej\u00f3w w nauce, dzielenie na przed i po, wyznaczanie granic, kiedy jedno si\u0119 \u00a0ko\u0144czy, a drugie zaczyna. Cypr jest dobrym laboratorium do badania ci\u0105g\u0142o\u015bci kultury. Historia tu nie przemin\u0119\u0142a, ona si\u0119 od\u0142o\u017cy\u0142a. Je\u015bli tylko zdob\u0119dziemy si\u0119 na ma\u0142y wysi\u0142ek poznawczy, otworzymy si\u0119 na do\u015bwiadczenie, uruchomimy wyobra\u017ani\u0119 i troch\u0119 poje\u017adzimy po tej ziemi, to zobaczymy, jak to co archaiczne jest tu nadal obecne, \u017cyje w\u00a0 kulturze, religii i obyczaju, po prostu \u00a0spokojnie trwa od tysi\u0105cleci. Pisz\u0119 te s\u0142owa siedz\u0105c na balkonie, z kt\u00f3rego roztacza si\u0119 widok na odleg\u0142\u0105 ode mnie o kilka kilometr\u00f3w wie\u015b Kouklia. Na niewielkim p\u0142askowy\u017cu i rysuj\u0105cych si\u0119 za nim wzg\u00f3rzach Lasu Orites zachodz\u0105ce s\u0142o\u0144ce k\u0142adzie d\u0142ugie cienie. 2300 lat temu wznosi\u0142y si\u0119 tam mury starego Pafos - pot\u0119\u017cnego miasta-pa\u0144stwa, jednego z dwunastu kr\u00f3lestw Cypru. Archeolodzy szacuj\u0105, \u017ce zajmowa\u0142o powierzchni\u0119 od 65 ha do 144 ha. Swoj\u0105 s\u0142aw\u0119 gr\u00f3d zawdzi\u0119cza\u0142 Sanktuarium Afrodyty. By\u0142 to jeden z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w kultu staro\u017cytnego \u015bwiata. Corocznie w czerwcu z ca\u0142ego \u015bwiata \u015br\u00f3dziemnomorskiego przybywa\u0142y tu dziesi\u0105tki tysi\u0119cy pielgrzym\u00f3w, aby odda\u0107 ho\u0142d bogini mi\u0142o\u015bci, pi\u0119kna i p\u0142odno\u015bci. Cypr zachowa\u0142 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 kultury przez co najmniej 6 tysi\u0119cy lat. Z jednej strony prowincjonalny, ale z drugiej cz\u0119sto znajduj\u0105cy si\u0119 w g\u0142\u00f3wnym nurcie wydarze\u0144 mia\u0142 te\u017c d\u0142ugie okresy, kiedy cieszy\u0142 si\u0119 kulturow\u0105 niezale\u017cno\u015bci\u0105. Nawet w najmroczniejszych czasach panowania Frank\u00f3w, a po nich Wenecjan i Turk\u00f3w etniczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mia\u0142a tu prawos\u0142awna ludno\u015b\u0107 greckoj\u0119zyczna.\u00a0 Pami\u0119\u0107 o Afrodycie, opiekunce wyspy przetrwa\u0142a w potajemnych wiejskich obyczajach, w chrze\u015bcija\u0144stwie, kt\u00f3ry uto\u017csami\u0142 j\u0105 z Bogurodzic\u0105, w j\u0119zyku i kulturze \u015bwieckiej. Dzisiaj Afrodyta jest g\u0142\u00f3wn\u0105 ikon\u0105 reklamow\u0105 Cypru. I chocia\u017c to banalny przekaz to \u00a0dzi\u0119ki niemu bogini nie pozwala o sobie zapomnie\u0107 nawet tym kt\u00f3rych staro\u017cytno\u015b\u0107 zupe\u0142nie nie interesuje. A ten, o kt\u00f3rym pami\u0119tamy nigdy nie umiera.","og_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/","og_site_name":"NOTABENE.WORLD","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World","article_published_time":"2025-08-17T20:21:59+00:00","article_modified_time":"2025-09-15T14:24:30+00:00","og_image":[{"width":800,"height":445,"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ws-ilpr1z.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Witos\u0142aw St\u0119pie\u0144","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Witos\u0142aw St\u0119pie\u0144","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/"},"author":{"name":"Witos\u0142aw St\u0119pie\u0144","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/a9bf063a4f8d1e97780283deb7b5cbfb"},"headline":"Iluzja przemijania","datePublished":"2025-08-17T20:21:59+00:00","dateModified":"2025-09-15T14:24:30+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/"},"wordCount":1680,"publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ws-ilpr1z.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","articleSection":["Aktualno\u015bci","Historia","NOTABENE 1985-2025"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/","name":"Iluzja przemijania - NOTABENE.WORLD","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ws-ilpr1z.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","datePublished":"2025-08-17T20:21:59+00:00","dateModified":"2025-09-15T14:24:30+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ws-ilpr1z.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ws-ilpr1z.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","width":800,"height":445},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/iluzja-przemijania\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/notabene.world\/nb\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Iluzja przemijania"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","name":"NOTABENE.WORLD","description":"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.","publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization","name":"NOTABENE.WORLD","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","contentUrl":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","width":1000,"height":839,"caption":"NOTABENE.WORLD"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/a9bf063a4f8d1e97780283deb7b5cbfb","name":"Witos\u0142aw St\u0119pie\u0144","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e13fd5514974a288d62bccdab0245944d3361f07ad005b4ded333804492e5a61?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e13fd5514974a288d62bccdab0245944d3361f07ad005b4ded333804492e5a61?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e13fd5514974a288d62bccdab0245944d3361f07ad005b4ded333804492e5a61?s=96&d=mm&r=g","caption":"Witos\u0142aw St\u0119pie\u0144"},"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/author\/w-s\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/ws-ilpr1z.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pdCobN-3Q5","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/67"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14761"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16954,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14761\/revisions\/16954"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16956"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}