{"id":14775,"date":"2026-03-27T11:07:02","date_gmt":"2026-03-27T11:07:02","guid":{"rendered":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?p=14775"},"modified":"2026-03-27T11:07:57","modified_gmt":"2026-03-27T11:07:57","slug":"snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/","title":{"rendered":"Snobizm i po(d)st\u0119p*, czyli ulotny czar rewolucji"},"content":{"rendered":"\n

Po ponownej lekturze \u201cPrzedwio\u015bnia\u201d<\/a> Stefana \u017beromskiego a\u017c ci\u015bnie si\u0119 na usta pytanie, czy faktycznie wszystko mo\u017cna wyt\u0142umaczy\u0107 nieudan\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105? Cezary Baryka z powodu zawiedzionej mi\u0142o\u015bci do Laury zdecydowa\u0142 si\u0119 stan\u0105\u0107 na czele rewolucyjnego pochodu, z przewidywalnymi konsekwencjami. By\u0142 wszak przekonany, \u017ce kto za m\u0142odu nie by\u0142 romantykiem, na staro\u015b\u0107 b\u0119dzie musia\u0142 cierpie\u0107. Wola\u0142 zatem tego nie doczeka\u0107. Nie zrozumia\u0142, \u017ce skoro nagle run\u0105\u0142 mu \u015bwiat, wiosna i tak by nadesz\u0142a. Uleg\u0142 rewolucyjnemu przekonaniu, \u017ce jutra mo\u017ce nie by\u0107 albo te\u017c, nawet je\u015bli by\u0142oby mu ono dane, \u017cycie bez Laury i tak straci\u0142o sens.<\/p>\n\n\n\n

Baryka nie wiedzia\u0142, \u017ce totalna dezintegracja wewn\u0119trzna, mo\u017ce prowadzi\u0107 jednak do re-integracji na wy\u017cszym poziomie (pod)\u015bwiadomo\u015bci, ewolucyjnie. \u015awiat nie ko\u0144czy si\u0119 wszak na jednej ulotnej, cho\u0107by nawet najdoskonalszej idei. Ze z\u0142amanym sercem te\u017c mo\u017cna dalej \u017cy\u0107. G\u0142os wewn\u0119trzny tym razem nie podpowiedzia\u0142 Cezaremu, ani czego ma nie robi\u0107, ani tym bardziej, jak ma dalej \u017cy\u0107. Szalona, idealna i bezkompromisowa mi\u0142o\u015b\u0107 niejako odebra\u0142a naszemu bohaterowi rozum, a polityczne zaanga\u017cowanie sta\u0142o si\u0119 dla\u0144 niestety manifestacj\u0105 podst\u0119pnego snobizmu. Id\u0105c za g\u0142osem sponiewieranego serca, snobistycznie szed\u0142 za g\u0142osem ludu. Ano, bo przecie\u017c nie od dzi\u015b wiemy, \u017ce \u201cg\u0142os ludu\u201d mo\u017ce by\u0107 postrzegany niczym \u201cg\u0142os Boga\u201d (Vox populi, vox Dei). Taaak, ta niemo\u017cliwa samotno\u015b\u0107 (c\u00f3\u017c po ludziach) omota\u0142a Cezarego bez reszty\u2026<\/p>\n\n\n\n

Pochodzenie s\u0142owa snob<\/strong> si\u0119ga czas\u00f3w raczej odleg\u0142ych, kiedy to w rejestrze nowo przyjmowanych \u017cak\u00f3w na najstarszych angielskich uniwersytetach w rubryce dotycz\u0105cej pochodzenia spo\u0142ecznego, tych kt\u00f3rym nie by\u0142 dany przywilej szlacheckiego urodzenia, okre\u015blano jako s<\/strong>ine nob<\/strong>ilitate<\/em> (w skr\u00f3cie: s.nob<\/strong>). Tak te\u017c powsta\u0142a klasa snob\u00f3w, dla kt\u00f3rych dobre wykszta\u0142cenie stawa\u0142o si\u0119 przepustk\u0105 do awansu spo\u0142ecznego, z aspiracjami do przyw\u00f3dztwa i ewentualnego sprawowania w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n

Szlachectwo w spos\u00f3b naturalny zobowi\u0105zywa\u0142o, noblesse oblige.<\/em> Awans spo\u0142eczny snoba za\u015b odbywa\u0142 si\u0119 niejako 'poza trybem’ i o ile szlachectwo faktycznie co\u015b znaczy\u0142o, o tyle snobstwo wytwarza\u0142o iluzj\u0119 r\u00f3wno\u015bci z tymi, kt\u00f3rzy z racji urodzenia odziedziczyli, to znaczy mieli pewne niepisane i raczej trudno nauczalne warto\u015bci i zasady niejako we krwi. Nieskrywana wy\u017cszo\u015b\u0107 owych 'szlachetnie urodzonych’ niekoniecznie dawa\u0142a r\u00f3wne szanse tym, kt\u00f3rzy do szlachecko\u015bci jedynie aspirowali. W kontek\u015bcie demokracji jednak i jedni, i drudzy stawali si\u0119 'r\u00f3wnymi’ wobec prawa, co samo w sobie nie by\u0142o przecie\u017c z\u0142e, jednak\u017ce stawia\u0142o pod znakiem zapytania spos\u00f3b interpretowania przez snob\u00f3w nie tylko otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci, lecz tak\u017ce szeroko rozumianych praktyk demokratycznych i ich ducha.<\/p>\n\n\n\n

Snobizm przeobra\u017ca\u0142 si\u0119 zatem z czasem i wynaturza\u0142, przybieraj\u0105c bezkrytycznie rewolucyjne formy n\u0119dznego historycyzmu, czyli tzw. konieczno\u015bci dziejowej, bo tak mia\u0142o by\u0107 i ju\u017c<\/span>, bo tak by\u0142o lepiej, bo co wy tam w gruncie rzeczy wicie-rozumicie,<\/em> skoro\u015bcie si\u0119 urodzili z miejsca predestynowani do tego, by lepiej widzie\u0107 i czu\u0107, a bo to i zawsze od razu s\u0142ycha\u0107, \u017ce kto\u015b jest \u201cz miasta\u201d albo nie.  St\u0105d ju\u017c by\u0142 tylko krok do ordynarnego populizmu, cz\u0119sto nazywanego za Stefanem Kisielewskim dyktatur\u0105 ciemniak\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Czy sedno demokracji zatem rzeczywi\u015bcie tkwi w tym, \u017ce wolni ludzie w wolnym kraju faktycznie dokonuj\u0105 wi\u0119kszo\u015bciowego wyboru w imi\u0119 starej prawdy „vox populi, vox DeI” (g\u0142os ludu, g\u0142osem Boga)? Domniemana 'bosko\u015b\u0107’ demokratycznie wyra\u017conej woli wi\u0119kszo\u015bci o tyle jest przydatna, \u017ce suweren ulega wtedy iluzji wp\u0142ywu na rzeczywisto\u015b\u0107 i autentycznego 'poczucia w\u0142adzy’. Jak\u017ce mog\u0142oby by\u0107 inaczej, skoro B\u00f3g tak chcia\u0142\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

Vox populi, vox Dei<\/em> by\u0142o przez jaki\u015b czas przypisywane autorowi „Robinsona Crusoe” Danielowi Defoe, co nie odpowiada faktom historycznym. Maksyma ta po raz pierwszy zosta\u0142a wypowiedziana przez angielskiego teologa i filozofa Alcuina oko\u0142o roku 789. Mia\u0142a ona zreszt\u0105 nieco inne znaczenie, mianowicie „g\u0142os ludu” o tyle by\u0142 istotny, by ten\u017ce lud 'prowadzi\u0107’, nie za\u015b by za nim 'pod\u0105\u017ca\u0107’. Poprzez odniesienie do Alcuina mo\u017cna by zatem prawdopodobnie uzasadni\u0107 paradoksaln\u0105 logik\u0119 tzw. demokracji nie-liberalnej, w my\u015bl kt\u00f3rej nawet minimalna, nieufna i subiektywna wi\u0119kszo\u015b\u0107 mo\u017ce swoje idee narzuca\u0107 owej liberalnej mniejszo\u015bci, dla kt\u00f3rej najcenniejsze s\u0105 indywidualne idee poszczeg\u00f3lnych obywateli, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 potem na 'negocjowaln\u0105’ i tym samym zdecydowanie bardziej obiektywn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Liberalna demokracja jest naturalnie sama w sobie konceptem raczej idealistycznym, niczym cienie na \u015bcianach s\u0142ynnej jaskini Platona. Cienie te wyznaczaj\u0105 nam idea\u0142y, ku kt\u00f3rym zmierzamy nie jako bezwolna masa, ale jako wolni ludzie dobrowolnie wybieraj\u0105cy elementy tworz\u0105ce otwart\u0105 i inkluzywn\u0105 przestrze\u0144 dla autentycznie zaanga\u017cowanej w tworzenie dobra wsp\u00f3lnego wi\u0119kszo\u015bci. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ta z kolei wynika z uczestnictwa \u015bwiadomych obywateli, nawet tych, kt\u00f3rzy woleliby 'by\u0107 prowadzeni’ zamiast po prostu stara\u0107  si\u0119 'przewodzi\u0107’ innym, tak by mo\u017cliwie najwi\u0119ksza liczba wsp\u00f3\u0142obywateli pozostawa\u0142a 'po jasnej stronie mocy’.<\/p>\n\n\n\n

Czar populistycznej rewolucji jest w gruncie rzeczy ulotny, a najgorsze, co mo\u017ce nam si\u0119 przytrafi\u0107, to rz\u0105dy snob\u00f3w ze z\u0142amanymi sercami, zak\u0142adaj\u0105c \u017ce prze\u017cyj\u0105 oni pseudo-bohaterski marsz na czele rozentuzjazmowanego t\u0142umu. Chocia\u017c to trudne, nie ulegajmy podst\u0119pom. Zreszt\u0105, tak czy inaczej zapewne jako\u015b to b\u0119dzie, prawda?…<\/p>\n\n\n\n

_______<\/p>\n\n\n\n

* Stefan \u017beromski, „Snobizm i post\u0119p”, Warszawa 1923<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pochodzenie s\u0142owa snob si\u0119ga czas\u00f3w raczej odleg\u0142ych, kiedy to w rejestrze nowo przyjmowanych \u017cak\u00f3w na najstarszych angielskich uniwersytetach w rubryce dotycz\u0105cej pochodzenia spo\u0142ecznego, tych kt\u00f3rym nie by\u0142 dany przywilej szlacheckiego urodzenia, okre\u015blano jako sine nobilitate (w skr\u00f3cie: s.nob). Tak te\u017c powsta\u0142a klasa snob\u00f3w, dla kt\u00f3rych dobre wykszta\u0142cenie stawa\u0142o si\u0119 przepustk\u0105 do awansu spo\u0142ecznego, z aspiracjami do przyw\u00f3dztwa i ewentualnego sprawowania w\u0142adzy.
\n
\nSzlachectwo w spos\u00f3b naturalny zobowi\u0105zywa\u0142o,\u00a0noblesse oblige.<\/i> Awans spo\u0142eczny snoba za\u015b odbywa\u0142 si\u0119 niejako 'poza trybem’ i o ile szlachectwo faktycznie zobowi\u0105zywa\u0142o, o tyle snobstwo wytwarza\u0142o iluzj\u0119 r\u00f3wno\u015bci z tymi, kt\u00f3rzy z racji urodzenia odziedziczyli, to znaczy mieli pewne niepisane i raczej trudno nauczalne warto\u015bci i zasady niejako we krwi.
\n
\nNieskrywana wy\u017cszo\u015b\u0107 owych 'szlachetnie urodzonych’ niekoniecznie dawa\u0142a r\u00f3wne szanse tym, kt\u00f3rzy do szlachecko\u015bci jedynie aspirowali, w kontek\u015bcie demokracji jednak i jedni, i drudzy stawali si\u0119 'r\u00f3wnymi’ wobec prawa, co samo w sobie nie by\u0142o przecie\u017c z\u0142e, jednak\u017ce stawia\u0142o pod znakiem zapytania spos\u00f3b interpretowania nie tylko otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci, lecz tak\u017ce szeroko rozumianych praktyk demokratycznych i ich ducha.
\n
\nSnobizm przeobra\u017ca\u0142 si\u0119 zatem z czasem i wynaturza\u0142, przybieraj\u0105c n\u0119dzne formy historycyzmu, czyli tzw. konieczno\u015bci dziejowej, bo tak mia\u0142o by\u0107 i ju\u017c, bo tak by\u0142o lepiej, bo co wy tam w gruncie rzeczy wicie-rozumicie, skoro\u015bcie si\u0119 urodzili z miejsca predestynowani do tego, by lepiej widzie\u0107 i czu\u0107, a bo to i zawsze od razu s\u0142ycha\u0107, \u017ce kto\u015b jest \u201cz miasta\u201d albo nie. St\u0105d ju\u017c by\u0142 tylko krok do ordynarnego populizmu, cz\u0119sto nazywanego za Stefanem Kisielewskim „dyktatur\u0105 ciemniak\u00f3w”…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17362,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_content_centered","colormag_page_sidebar_layout":"no_sidebar","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[42,48],"tags":[],"class_list":["post-14775","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","category-wiecej-swiatla"],"yoast_head":"\nSnobizm i po(d)st\u0119p*, czyli ulotny czar rewolucji - NOTABENE.WORLD<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Snobizm i po(d)st\u0119p*, czyli ulotny czar rewolucji - NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pochodzenie s\u0142owa snob si\u0119ga czas\u00f3w raczej odleg\u0142ych, kiedy to w rejestrze nowo przyjmowanych \u017cak\u00f3w na najstarszych angielskich uniwersytetach w rubryce dotycz\u0105cej pochodzenia spo\u0142ecznego, tych kt\u00f3rym nie by\u0142 dany przywilej szlacheckiego urodzenia, okre\u015blano jako sine nobilitate (w skr\u00f3cie: s.nob). Tak te\u017c powsta\u0142a klasa snob\u00f3w, dla kt\u00f3rych dobre wykszta\u0142cenie stawa\u0142o si\u0119 przepustk\u0105 do awansu spo\u0142ecznego, z aspiracjami do przyw\u00f3dztwa i ewentualnego sprawowania w\u0142adzy. Szlachectwo w spos\u00f3b naturalny zobowi\u0105zywa\u0142o,\u00a0noblesse oblige. Awans spo\u0142eczny snoba za\u015b odbywa\u0142 si\u0119 niejako 'poza trybem' i o ile szlachectwo faktycznie zobowi\u0105zywa\u0142o, o tyle snobstwo wytwarza\u0142o iluzj\u0119 r\u00f3wno\u015bci z tymi, kt\u00f3rzy z racji urodzenia odziedziczyli, to znaczy mieli pewne niepisane i raczej trudno nauczalne warto\u015bci i zasady niejako we krwi. Nieskrywana wy\u017cszo\u015b\u0107 owych 'szlachetnie urodzonych' niekoniecznie dawa\u0142a r\u00f3wne szanse tym, kt\u00f3rzy do szlachecko\u015bci jedynie aspirowali, w kontek\u015bcie demokracji jednak i jedni, i drudzy stawali si\u0119 'r\u00f3wnymi' wobec prawa, co samo w sobie nie by\u0142o przecie\u017c z\u0142e, jednak\u017ce stawia\u0142o pod znakiem zapytania spos\u00f3b interpretowania nie tylko otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci, lecz tak\u017ce szeroko rozumianych praktyk demokratycznych i ich ducha. Snobizm przeobra\u017ca\u0142 si\u0119 zatem z czasem i wynaturza\u0142, przybieraj\u0105c n\u0119dzne formy historycyzmu, czyli tzw. konieczno\u015bci dziejowej, bo tak mia\u0142o by\u0107 i ju\u017c, bo tak by\u0142o lepiej, bo co wy tam w gruncie rzeczy wicie-rozumicie, skoro\u015bcie si\u0119 urodzili z miejsca predestynowani do tego, by lepiej widzie\u0107 i czu\u0107, a bo to i zawsze od razu s\u0142ycha\u0107, \u017ce kto\u015b jest \u201cz miasta\u201d albo nie. St\u0105d ju\u017c by\u0142 tylko krok do ordynarnego populizmu, cz\u0119sto nazywanego za Stefanem Kisielewskim "dyktatur\u0105 ciemniak\u00f3w"...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-27T11:07:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-27T11:07:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/snb1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"445\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"C vel K\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"C vel K\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"C vel K\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2227ed509f9261e544f6078919e1981d\"},\"headline\":\"Snobizm i po(d)st\u0119p*, czyli ulotny czar rewolucji\",\"datePublished\":\"2026-03-27T11:07:02+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-27T11:07:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\\\/\"},\"wordCount\":924,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/snb1.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Felietony\",\"WI\u0118CEJ \u015aWIAT(\u0141)A\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\\\/\",\"name\":\"Snobizm i po(d)st\u0119p*, czyli ulotny czar rewolucji - NOTABENE.WORLD\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/snb1.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"datePublished\":\"2026-03-27T11:07:02+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-27T11:07:57+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/snb1.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/snb1.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"width\":800,\"height\":445},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Snobizm i po(d)st\u0119p*, czyli ulotny czar rewolucji\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"description\":\"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"width\":1000,\"height\":839,\"caption\":\"NOTABENE.WORLD\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Notabene.World\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2227ed509f9261e544f6078919e1981d\",\"name\":\"C vel K\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/da4181237ddf77c667487dd66af5231faaf45fbcb0774d7a408f868da56bf04c?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/da4181237ddf77c667487dd66af5231faaf45fbcb0774d7a408f868da56bf04c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/da4181237ddf77c667487dd66af5231faaf45fbcb0774d7a408f868da56bf04c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"C vel K\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/author\\\/kcedro\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Snobizm i po(d)st\u0119p*, czyli ulotny czar rewolucji - NOTABENE.WORLD","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Snobizm i po(d)st\u0119p*, czyli ulotny czar rewolucji - NOTABENE.WORLD","og_description":"Pochodzenie s\u0142owa snob si\u0119ga czas\u00f3w raczej odleg\u0142ych, kiedy to w rejestrze nowo przyjmowanych \u017cak\u00f3w na najstarszych angielskich uniwersytetach w rubryce dotycz\u0105cej pochodzenia spo\u0142ecznego, tych kt\u00f3rym nie by\u0142 dany przywilej szlacheckiego urodzenia, okre\u015blano jako sine nobilitate (w skr\u00f3cie: s.nob). Tak te\u017c powsta\u0142a klasa snob\u00f3w, dla kt\u00f3rych dobre wykszta\u0142cenie stawa\u0142o si\u0119 przepustk\u0105 do awansu spo\u0142ecznego, z aspiracjami do przyw\u00f3dztwa i ewentualnego sprawowania w\u0142adzy. Szlachectwo w spos\u00f3b naturalny zobowi\u0105zywa\u0142o,\u00a0noblesse oblige. Awans spo\u0142eczny snoba za\u015b odbywa\u0142 si\u0119 niejako 'poza trybem' i o ile szlachectwo faktycznie zobowi\u0105zywa\u0142o, o tyle snobstwo wytwarza\u0142o iluzj\u0119 r\u00f3wno\u015bci z tymi, kt\u00f3rzy z racji urodzenia odziedziczyli, to znaczy mieli pewne niepisane i raczej trudno nauczalne warto\u015bci i zasady niejako we krwi. Nieskrywana wy\u017cszo\u015b\u0107 owych 'szlachetnie urodzonych' niekoniecznie dawa\u0142a r\u00f3wne szanse tym, kt\u00f3rzy do szlachecko\u015bci jedynie aspirowali, w kontek\u015bcie demokracji jednak i jedni, i drudzy stawali si\u0119 'r\u00f3wnymi' wobec prawa, co samo w sobie nie by\u0142o przecie\u017c z\u0142e, jednak\u017ce stawia\u0142o pod znakiem zapytania spos\u00f3b interpretowania nie tylko otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci, lecz tak\u017ce szeroko rozumianych praktyk demokratycznych i ich ducha. Snobizm przeobra\u017ca\u0142 si\u0119 zatem z czasem i wynaturza\u0142, przybieraj\u0105c n\u0119dzne formy historycyzmu, czyli tzw. konieczno\u015bci dziejowej, bo tak mia\u0142o by\u0107 i ju\u017c, bo tak by\u0142o lepiej, bo co wy tam w gruncie rzeczy wicie-rozumicie, skoro\u015bcie si\u0119 urodzili z miejsca predestynowani do tego, by lepiej widzie\u0107 i czu\u0107, a bo to i zawsze od razu s\u0142ycha\u0107, \u017ce kto\u015b jest \u201cz miasta\u201d albo nie. St\u0105d ju\u017c by\u0142 tylko krok do ordynarnego populizmu, cz\u0119sto nazywanego za Stefanem Kisielewskim \"dyktatur\u0105 ciemniak\u00f3w\"...","og_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/","og_site_name":"NOTABENE.WORLD","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World","article_published_time":"2026-03-27T11:07:02+00:00","article_modified_time":"2026-03-27T11:07:57+00:00","og_image":[{"width":800,"height":445,"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/snb1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"C vel K","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"C vel K","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/"},"author":{"name":"C vel K","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/2227ed509f9261e544f6078919e1981d"},"headline":"Snobizm i po(d)st\u0119p*, czyli ulotny czar rewolucji","datePublished":"2026-03-27T11:07:02+00:00","dateModified":"2026-03-27T11:07:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/"},"wordCount":924,"publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/snb1.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","articleSection":["Felietony","WI\u0118CEJ \u015aWIAT(\u0141)A"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/","name":"Snobizm i po(d)st\u0119p*, czyli ulotny czar rewolucji - NOTABENE.WORLD","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/snb1.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","datePublished":"2026-03-27T11:07:02+00:00","dateModified":"2026-03-27T11:07:57+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/snb1.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/snb1.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","width":800,"height":445},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/snobizm-i-podstep-czyli-ulotny-czar-rewolucji\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/notabene.world\/nb\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Snobizm i po(d)st\u0119p*, czyli ulotny czar rewolucji"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","name":"NOTABENE.WORLD","description":"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.","publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization","name":"NOTABENE.WORLD","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","contentUrl":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","width":1000,"height":839,"caption":"NOTABENE.WORLD"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/2227ed509f9261e544f6078919e1981d","name":"C vel K","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/da4181237ddf77c667487dd66af5231faaf45fbcb0774d7a408f868da56bf04c?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/da4181237ddf77c667487dd66af5231faaf45fbcb0774d7a408f868da56bf04c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/da4181237ddf77c667487dd66af5231faaf45fbcb0774d7a408f868da56bf04c?s=96&d=mm&r=g","caption":"C vel K"},"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/author\/kcedro\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/snb1.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pdCobN-3Qj","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14775","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14775"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14775\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19631,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14775\/revisions\/19631"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}