{"id":17031,"date":"2025-08-21T12:40:00","date_gmt":"2025-08-21T12:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?p=17031"},"modified":"2025-09-15T14:23:57","modified_gmt":"2025-09-15T14:23:57","slug":"wspomnienie-pani-nauczycielki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/","title":{"rendered":"Wspomnienie o nas „Pani Nauczycielki”"},"content":{"rendered":"\n

Wspomnienie \u201e\u017ceromskich czas\u00f3w\u201d w moim \u017cyciu nie jest zadaniem \u0142atwym z wielu powod\u00f3w, z kt\u00f3rych dziel\u0105ce mnie trzydzie\u015bci pi\u0119\u0107 lat od zako\u0144czenia wieloletniej pracy w tym liceum  wydaje si\u0119 najbardziej banalne. Dwadzie\u015bcia lat funkcjonowania jako nauczycielka j\u0119zyka polskiego i literatury oznacza, \u017ce mia\u0142am mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania oko\u0142o o\u015bmiuset m\u0142odych ludzi, a w ci\u0105gu ich czteroletniej edukacji, do\u015bwiadcza\u0107  razem z nimi wielu niezwyk\u0142ych prze\u017cy\u0107 wynikaj\u0105cych nie tylko z analizy dzie\u0142 literackich, ale r\u00f3wnie\u017c z postrzegania \u015bwiata, oceniania rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra nigdy nie jest jednoznaczna i oczywista.<\/p>\n\n\n\n

B\u0142\u0105dzac wzrokiem po nazwiskach kolejnych rocznik\u00f3w „moich\u201d klas pr\u00f3buj\u0119 przypomnie\u0107 sobie, co najmocniej utkwi\u0142o mi w pami\u0119ci z naszych wsp\u00f3lnych do\u015bwiadcze\u0144 odkrywania w literaturze no\u015bnik\u00f3w istotnych dla postrzegania \u015bwiata wok\u00f3\u0142 nas. Okazuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce mo\u017cna przytoczy\u0107 mn\u00f3stwo anegdot i opowie\u015bci  z tamtych lat, obrazujacych relacje uczniowie-nauczyciele niekoniecznie zwi\u0105zanych bezpo\u015brednio z nauczaniem danego przedmiotu, ale na pewno zwi\u0105zanych z t\u0105 w\u0142a\u015bnie szko\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Tym razem jednak przytocz\u0119 relacj\u0119 z dw\u00f3ch wydarze\u0144, kt\u00f3re by\u0142y zwi\u0105zane nie tyle z do\u015b\u0107 bezwzgl\u0119dnie egzekwowanym od nauczyciela stosowaniem procesu dydaktycznego, ile raczej z poszukiwaniem sposobu, jak ten proces omin\u0105\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Pierwsza historia wi\u0105\u017ce si\u0119 z analiz\u0105 II cz\u0119\u015bci „Dziad\u00f3w”  Adama Mickiewicza. Nawi\u0105zuj\u0105c do  genezy dramatu zaproponowa\u0142am uczniom, \u017ceby\u015bmy wsp\u00f3lnie po prostu odczytali ten utw\u00f3r w starej kaplicy, kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej wybra\u0142am na jednym z  cmentarzy zarz\u0105dzanym przez kancelari\u0119 kieleckiego ko\u015bcio\u0142a katedralnego. Nie by\u0142am pewna, do kogo konkretnie powinnam si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107, by odnale\u017c\u0107 w\u0142a\u015bcicieli, ale uczniowie zapewnili mnie, \u017ce sami o to zapytaj\u0105 podczas lekcji religii, na kt\u00f3r\u0105 ucz\u0119szczaj\u0105 w\u0142a\u015bnie do tego ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Okaza\u0142o si\u0119 wkr\u00f3tce, \u017ce sprawa jest za\u0142atwiona i powinnam jedynie osobi\u015bcie potwierdzi\u0107 w katedralnej kancelarii cel, dla kt\u00f3rego chcia\u0142abym wprowadzi\u0107 klas\u0119 do tego przybytku… Kaplica Malinowskich, jak wskazywa\u0142 napis nad wej\u015bciem aktualnie by\u0142a pod zarz\u0105dem ko\u015bcio\u0142a, gdy\u017c nikt z dawnych w\u0142ascicieli ani spadkobierc\u00f3w ju\u017c nie \u017cy\u0142.<\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017cnym listopadowym popo\u0142udniem spotkali\u015bmy si\u0119 na cmentarzu pod drzwiami kaplicy. Wkr\u00f3tce dotar\u0142 tam tak\u017ce ksi\u0105dz, prowadz\u0105cy  lekcje religii dla uczni\u00f3w Liceum \u017beromskiego, kt\u00f3ry zna\u0142 mnie z uczniowskich opowie\u015bci, co mnie troch\u0119 wystraszy\u0142o(co oni tam o mnie napletli), ale jak sI\u0119 okaza\u0142o \u2013 niepotrzebnie.<\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0105dz wielkim kluczem otworzy\u0142 ci\u0119\u017ckie odlewane drzwi i zobowi\u0105za\u0142 mnie, aby po zako\u0144czeniu naszego spotkania dopilnowa\u0107 zamkni\u0119cia kaplicy i zwr\u00f3ci\u0107 klucz nastepnego dnia.<\/p>\n\n\n\n

Ustalili\u015bmy, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 klasy pozostanie w kaplicy tworz\u0105c CH\u00d3R, a OSOBY DRAMATU, kt\u00f3re same  zdecydowa\u0142y z jakiego miejsca b\u0119d\u0105 odczytywa\u0107 przypadajacy im tekst zaj\u0119\u0142y swoje miejsca. Duch Z\u0142ego Pana na przyklad nieoczekiwanie \u201epojawi\u0142 si\u0119\u201d za oknem i stamt\u0105d prowadzi\u0142 swoj\u0105 dyskusj\u0119 z atakujacymi go KRUKAMI I WRONAMI.I tak ca\u0142a grupa sta\u0142a si\u0119 jednocze\u015bnie uczestnikiem i obserwatorem ZDARZENIA. <\/p>\n\n\n\n

Nie wiadomo, kiedy koncepcja odczytania tekstu w scenerii niejako wywo\u0142anej przez poet\u0119 sta\u0142a si\u0119 ponadczasowym misterium z zupe\u0142nie nie planowanym epilogiem, kiedy to po zako\u0144czeniu uczestnicy rozeszli si\u0119 w zupe\u0142nej ciszy po cmentarnych alejkach rozstawiaj\u0105c zapalone \u015bwieczki na pokrytych swie\u017cym \u015bniegiem grobach.  <\/p>\n\n\n\n

Reperkusje tej lekcji by\u0142y znamienne:  z jednej strony nastapi\u0142a reprymenda od dyrektora za \u201enara\u017canie uczni\u00f3w na niebezpecze\u0144stwo i czy rodzice wiedzieli\u201d (a oczywi\u015bcie wiedzieli) i \u201edlaczego nie zapyta\u0142am prze\u0142o\u017conych o pozwolenie\u201d (a oczywi\u015bcie nie zapyta\u0142am). Z drugiej strony zacz\u0119li si\u0119 do mnie zg\u0142asza\u0107 uczniowie z r\u00f3wnoleg\u0142ych klas z pytaniem, czy oni te\u017c by mogli odby\u0107 tak\u0105 lekcj\u0119 jak tamta klasa  i to pytanie powtarza\u0142o si\u0119 jeszcze przez par\u0119 kolejnych rocznik\u00f3w, \u017ce s\u0142yszeli i \u017ce te\u017c by chcieli…<\/p>\n\n\n\n

Drugie wydarzenie, kt\u00f3re jeszcze bardziej zapisa\u0142o si\u0119 w mojej pami\u0119ci to przygotowanie wsp\u00f3lnie z uczniami widowiska w modnej w\u00f3wczas konwencji \u201e\u015bwiat\u0142o i d\u017cwi\u0119k\u201d w oparciu o \u201ePuszcz\u0119 Jod\u0142ow\u0105\u201d, przepi\u0119knego oratorium napisanego przez Stefana Zeromskiego kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 w ho\u0142dzie dla jego „g\u00f3r domowych\u201d. <\/p>\n\n\n\n

W 1985-tym mieli\u015bmy zatem rok obchod\u00f3w pi\u0119dziesi\u0105tej rocznicy \u015bmierci patrona szko\u0142y i wtedy niejako urz\u0119dowo zosta\u0142am wraz z innymi polonistkami poproszona o przygotowanie tych obchod\u00f3w w obr\u0119bie szko\u0142y . Nie pamietam ju\u017c jak dosz\u0142o do sytuacji, w kt\u00f3rej okaza\u0142o si\u0119, \u017ce z moim pomys\u0142em wykorzystania „Puszczy Jod\u0142owej\u201d jako bazy do widowiska plenerowego odtworzonego w samym sercu G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich zosta\u0142am zupe\u0142nie sama. <\/p>\n\n\n\n

Projekt spotka\u0142 si\u0119 z w\u0105tpliwo\u015bciami dyrekcji szko\u0142y, gdy chodzi\u0142o o rozwi\u0105zania techniczne, gdy trzeba by\u0142o zdecydowa\u0107 ilu uczni\u00f3w ma wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 (a jak rodzice zaprotestuj\u0105, to kto b\u0119dzie si\u0119 t\u0142umaczy\u0142, bo na pewno nie pani), gdzie maj\u0105 odbywa\u0107 si\u0119 pr\u00f3by, sk\u0105d wzi\u0105\u0107 o\u015bwietlenie i nag\u0142o\u015bnienie w \u015brodku lasu itp. Rozumia\u0142am te obawy doskonale, ale nie powstrzyma\u0142y mnie one od nieustannego przekonywania, \u017ce przedsi\u0119wzi\u0119cie ma sens. <\/p>\n\n\n\n

W porozumieniu z moj\u0105 obecnie nie \u017cyjac\u0105 ju\u017c siostr\u0105 Miros\u0142aw\u0105, zreszt\u0105  absolwentk\u0105 liceum z 1969 roku, a w tym czasie solistk\u0105 Akademickiego Baletu Ta\u0144ca Nowoczesnego „Kontrast” oraz wyk\u0142adowc\u0105 choreografii na Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, maj\u0105c\u0105 spore do\u015bwiadczenie w przygotowywaniu tego typu widowisk, postanowi\u0142y\u015bmy rozpocz\u0105\u0107 dzia\u0142anie. Ja mia\u0142am zaj\u0105\u0107 si\u0119 opracowaniem narracji, wyborem postaci uwiecznionych przez pisarza i zaplanow\u0107 ca\u0142y ruch sceniczny. Siostra mia\u0142a dobra\u0107 odpowiedni\u0105 ilustracje muzyczn\u0105 i opracowa\u0107 choreografi\u0119.  Zdecydowa\u0142am, \u017ce najlepiej b\u0119dzie, je\u015bli w przygotowaniach we\u017amie udzia\u0142 tylko jedna klasa i pr\u00f3by b\u0119da si\u0119 odbywa\u0142y w godzinach lekcyjnych, czyli do po\u0142udnia, gdy\u017c tylko ten czas wchodzi\u0142 w rachub\u0119 z uwagi na fakt, \u017ce moja siostra mog\u0142a tylko wtedy doje\u017cd\u017ca\u0107 z Krakowa.<\/p>\n\n\n\n

Wybra\u0142am klas\u0119 humanistyczn\u0105, kt\u00f3rej wychowawczyni\u0105 by\u0142a anglistka Ania Nowacka-Rzepa. Poniewa\u017c uczy\u0142am tam jezyka polskiego mog\u0142y\u015bmy razem dysponowa\u0107 spor\u0105 ilo\u015bci\u0105 godzin lekcyjnych przeznaczaj\u0105c je na pr\u00f3by, na co Ania si\u0119 zgodzi\u0142a.  Jednak jak zwykle w takiej sytuacji nie mog\u0142am za bardzo liczy\u0107 na wsparcie innych koleg\u00f3w, by cho\u0107 w minimalnym stopniu przygotowali dla uczni\u00f3w konspekty, aby mogli w domu popracowa\u0107 nad opuszczonymi z powodu pr\u00f3b lekcjami. <\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy nawet czuli si\u0119 troch\u0119 obra\u017ceni, \u017ce przez jakie\u015b moje „dzikie pomys\u0142y\u201d oni nie mog\u0105 prowadzi\u0107 swoich tak cennych dla uczni\u00f3w zaj\u0119\u0107. Rozumia\u0142am ich niech\u0119\u0107, ale uparcie przekonywa\u0142am  wice-dyrektork\u0119, \u017ce przecie\u017c to tylko jeden lub dwa dni w tygodniu, kt\u00f3re nie bed\u0105 trwa\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Przychodzi\u0142a do auli, gdzie pr\u00f3bowali\u015bmy koordynacj\u0119 narracji z  ruchami sytuacyjnymi i po paru minutach niezmiennie pyta\u0142a: To mo\u017ce to ju\u017c dosy\u0107 na dzi\u015b tego \u0142a\u017cenia? Niech lepiej id\u0105 na lekcje.  <\/p>\n\n\n\n

Wreszcie dosz\u0142y pr\u00f3by z muzyk\u0105 i tekstem, co ju\u017c spowodowa\u0142o, \u017ce wszystko sta\u0142o si\u0119 bardziej klarowne i skoordynowane. Jedn\u0105 z bardziej dynamicznych cz\u0119\u015bci by\u0142 taniec le\u015bnych widm wspaniale ilustruj\u0105cy narracj\u0119 „Lecz stare b\u00f3stwa domowe i le\u015bne nie pomar\u0142y. Grasuj\u0105 wci\u0105\u017c jeszcze czarownice, cioty i widmy lataj\u0105 na szczyt \u0141ysicy po tajemnicze zio\u0142a, rzucaj\u0105 urok i sprowadzaj\u0105 nieszcz\u0119\u015bcie.”<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam, \u017ce odtw\u00f3rcy innych r\u00f3l  natychmist podchwycili jedno bardzo wyraziste s\u0142owo  w efekcie czego wybrani z innych klas tancerze byli gotowi zrezygnowa\u0107 ze swojego wyst\u0119pu, je\u015bli koledzy mnisi i koledzy osadnicy nie przestan\u0105 ich tak przezywa\u0107. Nic nie pomog\u0142y moje wyja\u015bnienia, \u017ce to s\u0142owo ma w tek\u015bcie \u017beromskiego zupe\u0142nie inne znaczenie i pochodzi z ludowych przypowie\u015bci. Siostra wpad\u0142a w panik\u0119, bo tancerze pochodzacy z innych klas zostali na pro\u015bb\u0119 Miry starannie wybrani przez \u015bwietn\u0105 nasz\u0105 „wuefistk\u0119” niestety ju\u017c nie\u017cyjac\u0105 Teres\u0119 Korub\u0119. Musieli oni mie\u0107 bardzo dobre poczucie rytmu i jednocze\u015bnie by\u0107 porz\u0105dnie „rozci\u0105gni\u0119ci\u201d.  Na szcz\u0119\u015bcie „przezywacze” zostali zneutralizowani pod gro\u017cb\u0105 usuni\u0119cia z programu i przymusu uczestniczenia w zajeciach lekcyjnych r\u00f3wnoleg\u0142ej klasy.<\/p>\n\n\n\n

Uk\u0142ad choreograficzny opracowany przez Mir\u0119 wymaga\u0142 wyskok\u00f3w, szpagat\u00f3w w powietrzu i innych ewolucji typowych dla ta\u0144ca klasycznego. Profesorka Koruba znakomicie wywi\u0105za\u0142a si\u0119 z zadania przysy\u0142aj\u0105c kilkoro wysportowanych i  umuzykalnionych wykonawc\u00f3w, kt\u00f3rzy jak si\u0119 p\u00f3\u017cniej okaza\u0142o wr\u0119cz brawurowo wykonali taniec uwiecznionych przez \u017beromskiego \u201estrzyg i zm\u00f3r\u201d do muzyki z Obrazk\u00f3w z Wystawy Modesta Mussogorskiego.<\/p>\n\n\n\n

Osobnym problemem  okaza\u0142y si\u0119 kostiumy: habity dla mnich\u00f3w, ch\u0142opskie sukmany dla osadnik\u00f3w ksi\u0105\u017c\u0119cy str\u00f3j dla wegierskiego Emeryka. Z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 poradzili\u015bmy sobie sami, a jedynie habity mnich\u00f3w zosta\u0142y wypo\u017cyczone od „Kontrastu” i zwiezione przez siostr\u0119 do Kielc. Kostiumy ksi\u0119cia w\u0119gierskiego Emeryka i biskupa Lamberta zosta\u0142y o ile pamietam, wypo\u017cyczone z kieleckiego teatru.<\/p>\n\n\n\n

Pozostawa\u0142a jeszcze bardzo trudna sprawa nagrania muzyki pochodz\u0119cej z odr\u0119bnych kompozycji i skoordynowania jej z narracj\u0105, kt\u00f3ra poczatkowo mia\u0142a by\u0107 prowadzona przez trzy osoby Edyt\u0119 Arma\u0144sk\u0105, El\u0119 Bia\u0142ek i Ignacego Jakubczyka. By\u0142o czterna\u015bcie fragment\u00f3w tekstu „Puszczy Jod\u0142owej” i tyle\u017c samo fragment\u00f3w muzycznych wybranych g\u0142\u00f3wnie z klasyki \u015bwiatowej. W radiu kieleckim podj\u0119to si\u0119 wykonania nagra\u0144 oprawy muzycznej oraz tekstu, ale musieli\u015bmy pozostawi\u0107 tylko jednego narratora, kt\u00f3rym zosta\u0142 Ignacy.<\/p>\n\n\n\n

Przed zbli\u017cajacym si\u0119 dniem premiery przedstawi\u0142am dyrekcji dok\u0142adny plan widowiska i poprosi\u0142am o transport dla aktor\u00f3w kilka godzin przed wyst\u0119pem, aby mogli zapozna\u0107 si\u0119 z wybranym miejscem przedstawienia w Ciekotach w miejscu, gdzie kiedy\u015b sta\u0142  dom rodzic\u00f3w pisarza. Dyrektor rzeczywi\u015bcie zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do jednej z kieleckich jednostek wojskowych o zabezpieczenie o\u015bwietlenia i pochodni, a harcerze z B\u0142\u0119kitnego Szczepu Dzieci G\u00f3r rozstawili namiot 12-tk\u0119, aby wyst\u0119puj\u0105cy mogli tam przechowa\u0107 ewentualne rekwizyty lub zmieni\u0107 kostium. Razem z Mir\u0105 podzieli\u0142y\u015bmy si\u0119 zadaniami:  ona pozosta\u0142a w namiocie pe\u0142ni\u0105c funkcj\u0119 inspicjenta, a ja pozosta\u0142am na widowni, aby pilnowa\u0107 tempa rozwoju akcji. Wszystko musia\u0142o si\u0119 odbywa\u0107 punktualnie, gdy\u017c d\u017cwi\u0119k \u0142\u0105cznie z narracj\u0105 dobiega\u0142 z tzw. plejbeku, a Ignacy jako narrator musia\u0142 si\u0119 bardzo pilnowa\u0107, aby nie wyprzedza\u0107 i nie op\u00f3\u017cnia\u0107 swojego monologu z czego wywi\u0105za\u0142 si\u0119 nadzwyczajnie.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam powoli wy\u0142aniaj\u0105ce si\u0119 z mroku reflektor\u00f3w zarysy wysokich drzew otaczaj\u0105cych polan\u0119-scen\u0119 i tr\u00f3jk\u0119 beztrosko biegaj\u0105cych dzieci (Pauliny, Nikodema i Mateusza) oraz s\u0142owa pisarza  „wskrzeszonego” przez Ignacego: W uszach moich trwa szum tw\u00f3j, lesie dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015bci \u2013 cho\u0107 tyle juz lat nie dano mi go s\u0142ysze\u0107 na jawie! <\/p>\n\n\n\n

Po tym swoistym prologu rozpostar\u0142o si\u0119 ca\u0142e pi\u0119kno j\u0119zyka niezwyk\u0142ego i niepowtarzalnego, przypominajacego jakie\u015b benedykty\u0144skie chora\u0142y, le\u015bne poszumy, ludowe za\u015bpiewy, ptasie krzyki i pohukiwania puszczyk\u00f3w. Tutaj Ignacy okaza\u0142 si\u0119 mistrzem, a widownia naprawd\u0119 zamar\u0142a, cho\u0107 przyznam si\u0119, \u017ce troch\u0119 obawia\u0142y\u015bmy si\u0119 z siostr\u0105 reakcji m\u0142odzie\u017cy  nieoswojonej z tego rodzaju przedstawieniem.<\/p>\n\n\n\n

Ruszy\u0142y kolejne \u017cywe obrazy ludzi le\u015bnych, braci Benedyktyn\u00f3w,orszaku Emeryka z relikwi\u0105 drzewa z Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego. Potem rycerze kupcy, osadnicy z nadania biskupiego, kt\u00f3rzy stali prawdziwymi gospodarzami tej ziemi. Potem Powstanie Styczniowe i wojna pierwsza \u015bwiatowa!<\/p>\n\n\n\n

Utkwi\u0142 mi te\u017c w pami\u0119ci zabawny epizod pojawienia si\u0119 na widowni niewidomego \u017cebraka (Robert Kapica) prowadzonego za r\u0119k\u0119 przez mojego m\u0142odszego 7-letniego w\u00f3wczas syna Mateusza. Zaniepokojeni widzowie zacz\u0119li mnie pyta\u0107, czy zuwa\u017cy\u0142am tego \u017cebraka z ma\u0142ym ch\u0142opcem i sk\u0105d si\u0119 tu wzi\u0105\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam, \u017ce ogromne pochodnie symbolizuj\u0105ce groz\u0119 wybuchu wojny zosta\u0142y  „odpalone” przez Zbyszka Kowalskiego wywo\u0142uj\u0105c niema\u0142e wra\u017cenie na widowni.  Po tym stopniowe wyciszenie, obrazy odradzania si\u0119 \u017cycia po wojnie.<\/p>\n\n\n\n

„I znowu przysz\u0142a na swe miejsce Polska” z puszcz\u0105 „kt\u00f3ra jest niczyja \u2013 nie moja ani twoja, ani nasza, jeno Bo\u017ca, \u015bwi\u0119ta”.<\/p>\n\n\n\n

Generalnie widowisko sta\u0142o si\u0119 sporym wydarzeniem, a sceneria wspania\u0142ej \u015bwi\u0119tokrzyskiej przyrody pog\u0142\u0119bi\u0142a niezapomniane wra\u017cenia i odczucia, o czym informowa\u0142o mnie wielu widz\u00f3w. Mia\u0142y\u015bmy z siostr\u0105 wiele satysfakcji przyjmuj\u0105c gratulacje od kole\u017canek i koleg\u00f3w nawet tych najbardziej sceptycznie nastawionych. Ogromnie prze\u017cyli to jednak sami wykonawcy, czyli uczniowie I Liceum im. Stefana \u017beromskiego i jestem pewna, \u017ce to do\u015bwiadczenie pog\u0142\u0119bi\u0142o na pewno ich wra\u017cliwo\u015b\u0107 na niezwyk\u0142\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107 sztuki i natury. <\/p>\n\n\n\n

Odby\u0142y si\u0119 dwie prezentacje, jedna dla nauczycieli i uczni\u00f3w naszej szko\u0142y oraz druga dla tzw. miejscowych w\u0142adz. Moja siostra Miros\u0142awa Zar\u0119ba-Wydra odm\u00f3wi\u0142a przyj\u0119cia jakiejkolwiek zap\u0142aty, kt\u00f3r\u0105 jej zaproponowano dedykuj\u0105c ca\u0142y projekt „swojej starej budzie”.<\/p>\n\n\n\n

Wojew\u00f3dzki Dom Kultury chcia\u0142 odkupi\u0107 od szko\u0142y to widowisko, ale prawdopodobne komplikacje zwiazane z ca\u0142\u0105 transakcj\u0105 (…i jak my to mamy zaksi\u0119gowa\u0107 pani Olu, a poza tym tyle lekcji opu\u015bcili i jeszcze wycieczka?) spowodowa\u0142y, \u017ce dyrekcja nie wyrazi\u0142a zgody, a szkoda, bo moi niezr\u00f3wnani wykonawcy mogliby mie\u0107 co\u015b, na co naprawd\u0119 zas\u0142u\u017cyli.<\/p>\n\n\n\n

Do dzi\u015b bardzo te\u017c \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nie wykonano \u017cadnego nagrania tego wspania\u0142ego projektu, kt\u00f3re by\u0142oby niezwyk\u0142\u0105 pamiatk\u0105 dla nas wszystkich. Uda\u0142o mi si\u0119 jedynie otrzyma\u0107 z radia kopi\u0119 robocz\u0105 nagrania, ale bez na\u0142o\u017conego jeszcze g\u0142osu narratora czyli Ignacego Jakubczyka, czyli STEFANA \u017bEROMSKIEGO, przez kt\u00f3rego oczywi\u015bcie to ca\u0142e zamieszanie.<\/p>\n\n\n\n

Zachowany cudem scenopis widowiska o „Puszczy Jod\u0142owej”. Archiwum Aleksandry Walkowiak<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\"\"<\/figure>
\n

<\/p>\n\n\n\n

Aleksandra Anna Walkowiak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Aleksandra Walkowiak urodzi\u0142a si\u0119 w 1945 roku w Busku-Zdroju. Od 1952 zamieszka\u0142a wraz z rodzicami w Kielcach, gdzie uko\u0144czy\u0142a II  Liceum Og\u00f2lnokszta\u0142c\u0105ce im. J\u0119drzeja \u015aniadeckiego. W latach 1963-1968  studiowa\u0142a na Wydziale Polonistyki  na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W latach 1970-1990  pracowa\u0142a w Liceum Og\u00f2lnokszta\u0142c\u0105cym im Stefana \u017beromskiego jako nauczycielka j\u0119zyka polskiego i literatury. W latach 1990-1993 pracowa\u0142a w Kuratorium jako dyrektor  Wydzia\u0142u Nauczania Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego i Specjalnego. Od 1994 mieszka w USA.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1994-96 poszerza\u0142a znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka angielskiego w Triton College w Chicago, by m\u00f3c uzupe\u0142ni\u0107 swoje studia magisterskie z Polski o histori\u0119 Ameryki (2 semestry), psychologi\u0119 (2 semestry), co by\u0142o niezb\u0119dne do otrzymania licencji uprawniaj\u0105cej do pracy nauczyciela w USA. Nast\u0119pnie przez kolejne  2 lata  studiowa\u0142a metodyk\u0119 nauczania j\u0119zyka angielskiego (dzieci i m\u0142odzie\u017cy przyje\u017cd\u017caj\u0105cej do USA z innych kraj\u00f3w), dzi\u0119ki czemu otrzyma\u0142a prawo nauczania w klasach od 6 do 12 w programie English Language Learners (ELL).  W tym samym czasie uczy\u0142a j\u0119zyka polskiego oraz literatury w kilku sobotnich szko\u0142ach polonijnych oraz w Szkole Polskiej przy Konsulacie Generalnym RP w Chicago. Prac\u0119 w szkole ameryka\u0144skiej rozpocz\u0119\u0142a jako pomoc nauczyciela,  t\u0142umacz\u0105c dla polskich uczni\u00f3w zaj\u0119cia r\u00f3\u017cnych  przedmiot\u00f3w w Elmwood Park High School.<\/p>\n\n\n\n

Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w i otrzymaniu licencji nauczycielskiej zacz\u0119\u0142a  prac\u0119 jako samodzielny nauczyciel w Elmwood Park Middle School. W 2005 roku przenios\u0142a si\u0119 do Norridge High School, gdzie pracowa\u0142a w programie ELL, jak te\u017c uczy\u0142a literatury polskiej w ramach opracowanego samodzielnie autorskiego programu, przeznaczonego dla uczni\u00f3w pragn\u0105cych uzupe\u0142ni\u0107 zaliczenia niezb\u0119dne do uko\u0144czenia szko\u0142y. W 2007 roku przenios\u0142a si\u0119 do Hogan School w Chicago, gdzie pracowa\u0142a a\u017c do emerytury, na kt\u00f3r\u0105 przesz\u0142a w roku 2012.<\/p>\n\n\n\n

W latach 2012-2013  pracowa\u0142a na zast\u0119pstwach jako tzw. substitute teacher. W listopadzie 2013 roku podj\u0119\u0142a prac\u0119 jako woluntariuszka w Polskiej Fundacji „Dar Serca”, pomagaj\u0105cej dzieciom z Polski, przyje\u017cd\u017cajacym na specjalistyczne zabiegi lecznicze do USA.  Wolontariat ten kontynuuje do dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n

Ma dw\u00f3ch syn\u00f3w: Nikodema i Mateusza oraz czworo wnucz\u0105t: Ameli\u0119, Juli\u0119, Vicktora i Filipa.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wspomnienie \u201e\u017ceromskich czas\u00f3w\u201d w moim \u017cyciu nie jest zadaniem \u0142atwym z wielu powod\u00f3w, z kt\u00f3rych dziel\u0105ce mnie trzydzie\u015bci pi\u0119\u0107 lat od zako\u0144czenia wieloletniej pracy w tym liceum\u00a0 wydaje si\u0119 najbardziej banalne. Dwadzie\u015bcia lat funkcjonowania jako nauczycielka j\u0119zyka polskiego i literatury oznacza, \u017ce mia\u0142am mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania oko\u0142o o\u015bmiuset m\u0142odych ludzi, a w ci\u0105gu ich czteroletniej edukacji, do\u015bwiadcza\u0107\u00a0 razem z nimi wielu niezwyk\u0142ych prze\u017cy\u0107 wynikaj\u0105cych nie tylko z analizy dzie\u0142 literackich, ale r\u00f3wnie\u017c z postrzegania \u015bwiata, oceniania rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra nigdy nie jest jednoznaczna i oczywista.
\n
\nTym razem jednak przytocz\u0119 relacj\u0119 z dw\u00f3ch wydarze\u0144, kt\u00f3re by\u0142y zwi\u0105zane nie tyle z do\u015b\u0107 bezwzgl\u0119dnie egzekwowanym od nauczyciela stosowaniem procesu dydaktycznego, ile raczej z poszukiwaniem sposobu, jak ten proces omin\u0105\u0107.\u00a0
\n
\nPierwsza historia wi\u0105\u017ce si\u0119 z analiz\u0105 II cz\u0119\u015bci „Dziad\u00f3w”\u00a0 Adama Mickiewicza. Nawi\u0105zuj\u0105c do\u00a0 genezy dramatu zaproponowa\u0142am uczniom, \u017ceby\u015bmy wsp\u00f3lnie po prostu odczytali ten utw\u00f3r w starej kaplicy, kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej wybra\u0142am na jednym z\u00a0 cmentarzy zarz\u0105dzanym przez kancelari\u0119 kieleckiego ko\u015bcio\u0142a katedralnego. Nie by\u0142am pewna, do kogo konkretnie powinnam si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107, by odnale\u017c\u0107 w\u0142a\u015bcicieli, ale uczniowie zapewnili mnie, \u017ce sami o to zapytaj\u0105 podczas lekcji religii, na kt\u00f3r\u0105 ucz\u0119szczaj\u0105 w\u0142a\u015bnie do tego ko\u015bcio\u0142a.
\n
\nReperkusje tej lekcji by\u0142y znamienne:\u00a0 z jednej strony nastapi\u0142a reprymenda od dyrektora za \u201enara\u017canie uczni\u00f3w na niebezpecze\u0144stwo i czy rodzice wiedzieli\u201d (a oczywi\u015bcie wiedzieli) i \u201edlaczego nie zapyta\u0142am prze\u0142o\u017conych o pozwolenie\u201d (a oczywi\u015bcie nie zapyta\u0142am). Z drugiej strony zacz\u0119li si\u0119 do mnie zg\u0142asza\u0107 uczniowie z r\u00f3wnoleg\u0142ych klas z pytaniem, czy oni te\u017c by mogli odby\u0107 tak\u0105 lekcj\u0119 jak tamta klasa\u00a0 i to pytanie powtarza\u0142o si\u0119 jeszcze przez par\u0119 kolejnych rocznik\u00f3w, \u017ce s\u0142yszeli i \u017ce te\u017c by chcieli…
\n
\nDrugie wydarzenie, kt\u00f3re jeszcze bardziej zapisa\u0142o si\u0119 w mojej pami\u0119ci to przygotowanie wsp\u00f3lnie z uczniami widowiska w modnej w\u00f3wczas konwencji \u201e\u015bwiat\u0142o i d\u017awi\u0119k\u201d w oparciu o \u201ePuszcz\u0119 Jod\u0142ow\u0105\u201d, przepi\u0119knego oratorium napisanego przez Stefana \u017beromskiego kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 w ho\u0142dzie dla jego „g\u00f3r domowych\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":78,"featured_media":17033,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_content_centered","colormag_page_sidebar_layout":"no_sidebar","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[64,240],"tags":[],"class_list":["post-17031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-notabene"],"yoast_head":"\nWspomnienie o nas "Pani Nauczycielki" - NOTABENE.WORLD<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wspomnienie o nas "Pani Nauczycielki" - NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wspomnienie \u201e\u017ceromskich czas\u00f3w\u201d w moim \u017cyciu nie jest zadaniem \u0142atwym z wielu powod\u00f3w, z kt\u00f3rych dziel\u0105ce mnie trzydzie\u015bci pi\u0119\u0107 lat od zako\u0144czenia wieloletniej pracy w tym liceum\u00a0 wydaje si\u0119 najbardziej banalne. Dwadzie\u015bcia lat funkcjonowania jako nauczycielka j\u0119zyka polskiego i literatury oznacza, \u017ce mia\u0142am mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania oko\u0142o o\u015bmiuset m\u0142odych ludzi, a w ci\u0105gu ich czteroletniej edukacji, do\u015bwiadcza\u0107\u00a0 razem z nimi wielu niezwyk\u0142ych prze\u017cy\u0107 wynikaj\u0105cych nie tylko z analizy dzie\u0142 literackich, ale r\u00f3wnie\u017c z postrzegania \u015bwiata, oceniania rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra nigdy nie jest jednoznaczna i oczywista. Tym razem jednak przytocz\u0119 relacj\u0119 z dw\u00f3ch wydarze\u0144, kt\u00f3re by\u0142y zwi\u0105zane nie tyle z do\u015b\u0107 bezwzgl\u0119dnie egzekwowanym od nauczyciela stosowaniem procesu dydaktycznego, ile raczej z poszukiwaniem sposobu, jak ten proces omin\u0105\u0107.\u00a0 Pierwsza historia wi\u0105\u017ce si\u0119 z analiz\u0105 II cz\u0119\u015bci "Dziad\u00f3w"\u00a0 Adama Mickiewicza. Nawi\u0105zuj\u0105c do\u00a0 genezy dramatu zaproponowa\u0142am uczniom, \u017ceby\u015bmy wsp\u00f3lnie po prostu odczytali ten utw\u00f3r w starej kaplicy, kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej wybra\u0142am na jednym z\u00a0 cmentarzy zarz\u0105dzanym przez kancelari\u0119 kieleckiego ko\u015bcio\u0142a katedralnego. Nie by\u0142am pewna, do kogo konkretnie powinnam si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107, by odnale\u017c\u0107 w\u0142a\u015bcicieli, ale uczniowie zapewnili mnie, \u017ce sami o to zapytaj\u0105 podczas lekcji religii, na kt\u00f3r\u0105 ucz\u0119szczaj\u0105 w\u0142a\u015bnie do tego ko\u015bcio\u0142a. Reperkusje tej lekcji by\u0142y znamienne:\u00a0 z jednej strony nastapi\u0142a reprymenda od dyrektora za \u201enara\u017canie uczni\u00f3w na niebezpecze\u0144stwo i czy rodzice wiedzieli\u201d (a oczywi\u015bcie wiedzieli) i \u201edlaczego nie zapyta\u0142am prze\u0142o\u017conych o pozwolenie\u201d (a oczywi\u015bcie nie zapyta\u0142am). Z drugiej strony zacz\u0119li si\u0119 do mnie zg\u0142asza\u0107 uczniowie z r\u00f3wnoleg\u0142ych klas z pytaniem, czy oni te\u017c by mogli odby\u0107 tak\u0105 lekcj\u0119 jak tamta klasa\u00a0 i to pytanie powtarza\u0142o si\u0119 jeszcze przez par\u0119 kolejnych rocznik\u00f3w, \u017ce s\u0142yszeli i \u017ce te\u017c by chcieli... Drugie wydarzenie, kt\u00f3re jeszcze bardziej zapisa\u0142o si\u0119 w mojej pami\u0119ci to przygotowanie wsp\u00f3lnie z uczniami widowiska w modnej w\u00f3wczas konwencji \u201e\u015bwiat\u0142o i d\u017awi\u0119k\u201d w oparciu o \u201ePuszcz\u0119 Jod\u0142ow\u0105\u201d, przepi\u0119knego oratorium napisanego przez Stefana \u017beromskiego kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 w ho\u0142dzie dla jego "g\u00f3r domowych\u201d.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-21T12:40:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-15T14:23:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/pjaw.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"445\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aleksandra Walkowiak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aleksandra Walkowiak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wspomnienie-pani-nauczycielki\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wspomnienie-pani-nauczycielki\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Aleksandra Walkowiak\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/199e2a3ea5b6532255f129f65b6c2b31\"},\"headline\":\"Wspomnienie o nas „Pani Nauczycielki”\",\"datePublished\":\"2025-08-21T12:40:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-15T14:23:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wspomnienie-pani-nauczycielki\\\/\"},\"wordCount\":2754,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wspomnienie-pani-nauczycielki\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/pjaw.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"NOTABENE 1985-2025\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wspomnienie-pani-nauczycielki\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wspomnienie-pani-nauczycielki\\\/\",\"name\":\"Wspomnienie o nas \\\"Pani Nauczycielki\\\" - NOTABENE.WORLD\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wspomnienie-pani-nauczycielki\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wspomnienie-pani-nauczycielki\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/pjaw.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"datePublished\":\"2025-08-21T12:40:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-15T14:23:57+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wspomnienie-pani-nauczycielki\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wspomnienie-pani-nauczycielki\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wspomnienie-pani-nauczycielki\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/pjaw.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/pjaw.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"width\":800,\"height\":445},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wspomnienie-pani-nauczycielki\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wspomnienie o nas „Pani Nauczycielki”\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"description\":\"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"width\":1000,\"height\":839,\"caption\":\"NOTABENE.WORLD\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Notabene.World\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/199e2a3ea5b6532255f129f65b6c2b31\",\"name\":\"Aleksandra Walkowiak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/68874bc266a59ee9969cd8dfc8e16c396bf7b1263aaf7338e2b72dde42a592ab?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/68874bc266a59ee9969cd8dfc8e16c396bf7b1263aaf7338e2b72dde42a592ab?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/68874bc266a59ee9969cd8dfc8e16c396bf7b1263aaf7338e2b72dde42a592ab?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aleksandra Walkowiak\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/author\\\/ola-wal\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wspomnienie o nas \"Pani Nauczycielki\" - NOTABENE.WORLD","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Wspomnienie o nas \"Pani Nauczycielki\" - NOTABENE.WORLD","og_description":"Wspomnienie \u201e\u017ceromskich czas\u00f3w\u201d w moim \u017cyciu nie jest zadaniem \u0142atwym z wielu powod\u00f3w, z kt\u00f3rych dziel\u0105ce mnie trzydzie\u015bci pi\u0119\u0107 lat od zako\u0144czenia wieloletniej pracy w tym liceum\u00a0 wydaje si\u0119 najbardziej banalne. Dwadzie\u015bcia lat funkcjonowania jako nauczycielka j\u0119zyka polskiego i literatury oznacza, \u017ce mia\u0142am mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania oko\u0142o o\u015bmiuset m\u0142odych ludzi, a w ci\u0105gu ich czteroletniej edukacji, do\u015bwiadcza\u0107\u00a0 razem z nimi wielu niezwyk\u0142ych prze\u017cy\u0107 wynikaj\u0105cych nie tylko z analizy dzie\u0142 literackich, ale r\u00f3wnie\u017c z postrzegania \u015bwiata, oceniania rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra nigdy nie jest jednoznaczna i oczywista. Tym razem jednak przytocz\u0119 relacj\u0119 z dw\u00f3ch wydarze\u0144, kt\u00f3re by\u0142y zwi\u0105zane nie tyle z do\u015b\u0107 bezwzgl\u0119dnie egzekwowanym od nauczyciela stosowaniem procesu dydaktycznego, ile raczej z poszukiwaniem sposobu, jak ten proces omin\u0105\u0107.\u00a0 Pierwsza historia wi\u0105\u017ce si\u0119 z analiz\u0105 II cz\u0119\u015bci \"Dziad\u00f3w\"\u00a0 Adama Mickiewicza. Nawi\u0105zuj\u0105c do\u00a0 genezy dramatu zaproponowa\u0142am uczniom, \u017ceby\u015bmy wsp\u00f3lnie po prostu odczytali ten utw\u00f3r w starej kaplicy, kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej wybra\u0142am na jednym z\u00a0 cmentarzy zarz\u0105dzanym przez kancelari\u0119 kieleckiego ko\u015bcio\u0142a katedralnego. Nie by\u0142am pewna, do kogo konkretnie powinnam si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107, by odnale\u017c\u0107 w\u0142a\u015bcicieli, ale uczniowie zapewnili mnie, \u017ce sami o to zapytaj\u0105 podczas lekcji religii, na kt\u00f3r\u0105 ucz\u0119szczaj\u0105 w\u0142a\u015bnie do tego ko\u015bcio\u0142a. Reperkusje tej lekcji by\u0142y znamienne:\u00a0 z jednej strony nastapi\u0142a reprymenda od dyrektora za \u201enara\u017canie uczni\u00f3w na niebezpecze\u0144stwo i czy rodzice wiedzieli\u201d (a oczywi\u015bcie wiedzieli) i \u201edlaczego nie zapyta\u0142am prze\u0142o\u017conych o pozwolenie\u201d (a oczywi\u015bcie nie zapyta\u0142am). Z drugiej strony zacz\u0119li si\u0119 do mnie zg\u0142asza\u0107 uczniowie z r\u00f3wnoleg\u0142ych klas z pytaniem, czy oni te\u017c by mogli odby\u0107 tak\u0105 lekcj\u0119 jak tamta klasa\u00a0 i to pytanie powtarza\u0142o si\u0119 jeszcze przez par\u0119 kolejnych rocznik\u00f3w, \u017ce s\u0142yszeli i \u017ce te\u017c by chcieli... Drugie wydarzenie, kt\u00f3re jeszcze bardziej zapisa\u0142o si\u0119 w mojej pami\u0119ci to przygotowanie wsp\u00f3lnie z uczniami widowiska w modnej w\u00f3wczas konwencji \u201e\u015bwiat\u0142o i d\u017awi\u0119k\u201d w oparciu o \u201ePuszcz\u0119 Jod\u0142ow\u0105\u201d, przepi\u0119knego oratorium napisanego przez Stefana \u017beromskiego kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 w ho\u0142dzie dla jego \"g\u00f3r domowych\u201d.","og_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/","og_site_name":"NOTABENE.WORLD","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World","article_published_time":"2025-08-21T12:40:00+00:00","article_modified_time":"2025-09-15T14:23:57+00:00","og_image":[{"width":800,"height":445,"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/pjaw.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Aleksandra Walkowiak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aleksandra Walkowiak","Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/"},"author":{"name":"Aleksandra Walkowiak","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/199e2a3ea5b6532255f129f65b6c2b31"},"headline":"Wspomnienie o nas „Pani Nauczycielki”","datePublished":"2025-08-21T12:40:00+00:00","dateModified":"2025-09-15T14:23:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/"},"wordCount":2754,"publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/pjaw.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","articleSection":["Aktualno\u015bci","NOTABENE 1985-2025"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/","name":"Wspomnienie o nas \"Pani Nauczycielki\" - NOTABENE.WORLD","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/pjaw.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","datePublished":"2025-08-21T12:40:00+00:00","dateModified":"2025-09-15T14:23:57+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/pjaw.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/pjaw.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","width":800,"height":445},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wspomnienie-pani-nauczycielki\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/notabene.world\/nb\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wspomnienie o nas „Pani Nauczycielki”"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","name":"NOTABENE.WORLD","description":"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.","publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization","name":"NOTABENE.WORLD","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","contentUrl":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","width":1000,"height":839,"caption":"NOTABENE.WORLD"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/199e2a3ea5b6532255f129f65b6c2b31","name":"Aleksandra Walkowiak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/68874bc266a59ee9969cd8dfc8e16c396bf7b1263aaf7338e2b72dde42a592ab?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/68874bc266a59ee9969cd8dfc8e16c396bf7b1263aaf7338e2b72dde42a592ab?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/68874bc266a59ee9969cd8dfc8e16c396bf7b1263aaf7338e2b72dde42a592ab?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aleksandra Walkowiak"},"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/author\/ola-wal\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/pjaw.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pdCobN-4qH","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/78"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17031"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17031\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17103,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17031\/revisions\/17103"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}