{"id":17179,"date":"2026-02-26T00:49:50","date_gmt":"2026-02-26T00:49:50","guid":{"rendered":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?p=17179"},"modified":"2026-03-04T10:20:47","modified_gmt":"2026-03-04T10:20:47","slug":"efekt-snieznej-kuli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/","title":{"rendered":"Efekt \u015bnie\u017cnej kuli"},"content":{"rendered":"\n
\n

Efect \u015bnie\u017cnej kuli \u2022\u2022\u2022 PDF<\/a><\/strong><\/p>\n<\/div>

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u015awiat niewiele by straci\u0142, gdyby istnia\u0142y tylko dwa kolory… biel i czer\u0144<\/em><\/p>\n\n\n\n

W nocy spad\u0142 \u015bnieg.<\/p>\n\n\n\n

I jak zawsze w Nowym Jorku, by\u0142a to fantastyczna wiadomo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

J\u0119zor zimna, kt\u00f3ry ju\u017c wcze\u015bniej przywl\u00f3k\u0142 si\u0119 z Kanady, mimo \u017ce sypn\u0105\u0142 \u015bniegiem, mia\u0142 powoli odpuszcza\u0107 i nowojorczycy ju\u017c od rana mieli pow\u00f3d, by zadzwoni\u0107 do przyjaci\u00f3\u0142 i wsp\u00f3lnie pozastanawia\u0107 si\u0119, czy to ju\u017c ostatni tego roku atak zimy na Manhattanie.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142a niedziela, 13 lutego 1983 roku.<\/p>\n\n\n\n

Ludzie wyci\u0105gn\u0119li bieg\u00f3wki i gdy szed\u0142em w stron\u0119 stacji metra, zaraz zobaczy\u0142em, jak kilku entuzjast\u00f3w szusuje po za\u015bnie\u017conej 3 Alei.<\/p>\n\n\n\n

Autobusy nie je\u017adzi\u0142y, samochody sta\u0142y przysypane bia\u0142ym puchem, ruch zamar\u0142, miasto znieruchomia\u0142o i ucich\u0142o…<\/p>\n\n\n\n

Nagle poczu\u0142em si\u0119 tak, jakbym wszed\u0142 do bajki o Kr\u00f3lowej \u015aniegu i musia\u0142em  rozejrze\u0107 si\u0119 wko\u0142o, by u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce to jest ci\u0105gle Nowy Jork drugiej po\u0142owy XX wieku, a ja po prostu, mimo niedzieli, id\u0119 do pracowni sko\u0144czy\u0107 pilny projekt. To tylko \u015bnieg…<\/p>\n\n\n\n

Na skwerze Cooper Union sta\u0142 brodaty Afroamerykanin w burym p\u0142aszczu, be\u017cowym kapeluszu i znoszonych butach. Na chodniku przed nim le\u017ca\u0142 afryka\u0144ski dywanik w kolorowe paski, a na nim u\u0142o\u017cone stopniowo, r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci bia\u0142e kule. Ludzie przechodzili \u2013 tu ju\u017c by\u0142o t\u0142oczniej \u2013 przystawali, o co\u015b pytali, odchodzili, wzruszaj\u0105c ramionami, kto\u015b si\u0119 roze\u015bmia\u0142. Ju\u017c dochodzi\u0142em do niego, gdy wpatrzony w to, co le\u017ca\u0142o na macie, zrozumia\u0142em, \u017ce s\u0105 to po prostu ca\u0142kiem zgrabnie ulepione \u015bnie\u017cne pigu\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Nowy Jork jest pe\u0142en szale\u0144c\u00f3w, ale tego to naprawd\u0119 jeszcze nie by\u0142o!<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Co pan sprzedaje? \u2013 wola\u0142em jednak dopyta\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Kule \u015bniegowe \u2013 odpowiedzia\u0142, jakby to by\u0142a najnormalniejsza rzecz na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

A jednak szaleniec.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 A po ile?<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wskaza\u0142 palcem na kolorowy dywanik. Zapatrzy\u0142em si\u0119. Du\u017ce kule le\u017ca\u0142y w trzech poziomych rz\u0119dach, mniejsze uk\u0142ada\u0142y si\u0119 w sze\u015b\u0107 pionowych sopli. By\u0142a w tym jaka\u015b artystyczna my\u015bl, co nagle wyda\u0142o mi si\u0119 podejrzane. Ca\u0142o\u015b\u0107 wygl\u0105da\u0142a jak \u015bnie\u017cna instalacja. Gdyby mr\u00f3z zel\u017ca\u0142 ju\u017c topi\u0142aby si\u0119 na tym afryka\u0144skim kilimie, pomy\u015bla\u0142em.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Te po dolarze, te wi\u0119ksze po dwa. Bierze pan?<\/p>\n\n\n\n

Ockn\u0105\u0142em si\u0119 z zamy\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Jednak podzi\u0119kuj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Spojrza\u0142 na mnie rozbawiony, co zn\u00f3w wyda\u0142o mi si\u0119 dziwne. W ko\u0144cu nie zarobi\u0142 tego dolara, czy dw\u00f3ch.<\/p>\n\n\n\n

Poszed\u0142em wolno w stron\u0119 pracowni, \u015bnieg skrzypia\u0142 pod stopami. Przeszed\u0142em kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w, gdy nagle zachcia\u0142o mi si\u0119 z\u0142apa\u0107 go w d\u0142onie, ulepi\u0107 wielk\u0105 \u015bnie\u017ck\u0119 i rzuci\u0107 j\u0105 przed siebie zupe\u0142nie tak, jak to robi\u0142em w dzieci\u0144stwie. A mo\u017ce, pomy\u015bla\u0142em, wr\u00f3c\u0119 do tego geniusza marketingu i kupi\u0119 bia\u0142\u0105 pigu\u0142\u0119. T\u0119 za dolara… <\/p>\n\n\n\n

Nie wr\u00f3ci\u0142em jednak.<\/p>\n\n\n\n

Za to sama historia \u015bniegowego sprzedawcy wr\u00f3ci\u0142a do mnie po latach jak efekt \u015bnie\u017cnej kuli, kt\u00f3ra tocz\u0105c si\u0119, zbiera\u0142a po drodze informacje i sygna\u0142y, by pewnego dnia u\u0142o\u017cy\u0142y mi si\u0119 w ca\u0142o\u015b\u0107. Zrozumienie jednak tej ca\u0142o\u015bci wymaga\u0142o co najmniej podw\u00f3jnej \u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Oto, prosz\u0119, przeczyta\u0142em w Internecie, \u017ce pewnego zimowego dnia w 1983 roku artysta i performer David Hammons sprzedawa\u0142 r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci \u015bniegowe kule. U\u0142o\u017cy\u0142 je w stopniowanych rz\u0119dach i sp\u0119dzi\u0142 dzie\u0144, zachowuj\u0105c si\u0119 jak uprzejmy sprzedawca. Niezapowiedzian\u0105 akcj\u0119 uliczn\u0105 nazwa\u0142 \u201eBliz-aard Ball Sale\u201d i wpisa\u0142 j\u0105 w zbi\u00f3r prac, kt\u00f3re od ko\u0144ca lat 60. XX wieku a\u017c do dzi\u015b podwa\u017caj\u0105 podzia\u0142 na \u201ebia\u0142y\u201d i \u201eczarny\u201d \u015bwiat sztuki. Ca\u0142o\u015b\u0107 z ukrycia fotografowa\u0142 Dawoud Bey i kiedy potem zobaczy\u0142em zdj\u0119cia z tamtego dnia \u2013 nawet szuka\u0142em siebie na fotosach \u2013 \u015bniegowy sprzedawca jak \u017cywy stan\u0105\u0142 mi przed oczami, daj\u0105c do zrozumienia, \u017ce by\u0142em nie tylko \u015bwiadkiem pewnego szalonego performance’u, ale jego przypadkowym, nie\u015bwiadomym uczestnikiem.<\/p>\n\n\n\n

I da\u0142em si\u0119 nabra\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Sprzedawca \u015bniegowych kul tak wbi\u0142 mi si\u0119 w pami\u0119\u0107, \u017ce wiele lat p\u00f3\u017aniej napisa\u0142em nawet opowiadanie Wie\u017cowiec Chryslera, w kt\u00f3rym owa zakupiona \u015bnie\u017cna kula ma magiczne w\u0142a\u015bciwo\u015bci: \u201eJe\u015bli rzucaj\u0105c j\u0105, pomy\u015blisz \u017cyczenie, na pewno si\u0119 spe\u0142ni\u201d. Bohaterka pomy\u015bla\u0142a, \u017ce chce spotka\u0107 swojego anio\u0142a. I spotka\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jak to si\u0119 sko\u0144czy\u0142o \u2013 zapraszam do lektury opowiadania.<\/p>\n\n\n\n

Anio\u0142y w Ameryce \u2013 jak si\u0119 okaza\u0142o \u2013 stoj\u0105 czasem na rogu Cooper Union i Astor Place i walcz\u0105 o prawa sztuki.<\/p>\n\n\n\n

Sprawdzi\u0142em tego Davida Hammonsa.<\/p>\n\n\n\n

Jak na takiego \u201esprzedawc\u0119 kul \u015bnie\u017cnych\u201d ma ca\u0142kiem niez\u0142y \u017cyciorys. M\u00f3j r\u00f3wie\u015bnik, urodzony w Springfield w stanie Illinois, w afroameryka\u0144skiej biednej rodzinie. Sztuk\u0119 per-formance’u rozpocz\u0105\u0142 ju\u017c jako dziewi\u0119tnastolatek w LA, gdzie kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 na nocnych zaj\u0119ciach w tamtejszych szko\u0142ach artystycznych. W 1974 roku przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Nowego Jor-ku, gdzie tworzy\u0142 i rozpocz\u0105\u0142 swoje performatywne akcje, staj\u0105c si\u0119 jednym z najbardziej uznanych artyst\u00f3w tej dziedziny sztuki. Rzadko pokazywa\u0142 si\u0119 publicznie i rzadko m\u00f3wi\u0142 o sobie, st\u0105d niezauwa\u017cony m\u00f3g\u0142 bez trudu wtapia\u0107 si\u0119 w nowojorski t\u0142um. Nie jest to takie trudne, bo cho\u0107 \u017cyjemy w dobie Internetu, nikt nadal nie wie, kim naprawd\u0119 jest i jak wygl\u0105da streetartowy brytyjski artysta Banksy. Sam Hammons powiedzia\u0142 zreszt\u0105: \u201eBycie niewidzialnym ma wi\u0119ksz\u0105 moc ni\u017c bycie widocznym, bo plotki \u017cyj\u0105 bardzo d\u0142ugo\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Nie dorobi\u0142 si\u0119 charakterystycznego stylu wizualnego, wiele jego dzie\u0142 nawi\u0105zuje do minimalizmu i postminimalizmu, ale zawieraj\u0105 zwykle duchampowskie odniesienie do miejsca czarnych w spo\u0142ecze\u0144stwie. Jego prze\u0142omowe dzie\u0142o African-American Flag z roku 1990 przedstawia ameryka\u0144sk\u0105 flag\u0119 w kolorach panafryka\u0144skich: czarnym, czerwonym i zielonym, i znajduje si\u0119 dzi\u015b w sta\u0142ej kolekcji Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku. Kopi\u0119 flagi wywieszono przy wej\u015bciu do Muzeum Studio w Harlemie. Jak si\u0119 okazuje \u201eBliz-aard Ball Sale\u201d nie by\u0142 pierwszym ulicznym performance’em Hammonsa. Pewnej nocy roku 1981 odda\u0142 mocz na monumentaln\u0105 rze\u017ab\u0119 Richarda Serry \u2013 tego artysty szczeg\u00f3lnie nie polubi\u0142 \u2013 przy Federal Plaza, z innej rze\u017aby biednego Serry ukrad\u0142 jaki\u015b element w kszta\u0142cie grzmotu, potem przerzuci\u0142 przez ni\u0105 buty. I podobno trzy lata po ulicznej wyprzeda\u017cy kul \u015bnie\u017cnych wystawi\u0142 \u201ezachowan\u0105\u201d \u015bnie\u017ck\u0119 w galerii Just Above Midtown.<\/p>\n\n\n\n

W 2017 roku kurator sztuki Elena Filipovic fenomenowi \u201eBliz-aard Ball Sale\u201d po\u015bwi\u0119ci\u0142a ca\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Na \u015bwiat\u0142o dzienne wyci\u0105gn\u0119\u0142a robione z ukrycia zdj\u0119cia, stworzy\u0142a esej na temat tej na pierwszy rzut oka absurdalnej akcji, nadaj\u0105c jej sens, kt\u00f3ry wymaga filozoficznego podej\u015bcia do bia\u0142ego \u015bniegu w r\u0119kach czarnego cz\u0142owieka i do… \u201enieuchwytnego, pozagrobowego \u017cycia \u015bnie\u017cek\u201d.<\/p>\n\n\n\n

I tak oto, teraz my\u015bl\u0105c o tamtym lutowym dniu roku 1983, \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nie wr\u00f3ci\u0142em i nie kupi\u0142em owej \u015bnie\u017cki. Nie przechowa\u0142em w zamra\u017carce, wierz\u0105c, \u017ce mimo efemeryczno\u015bci pozostanie ze mn\u0105 na zawsze.<\/p>\n\n\n\n

I wcale nie pomy\u015bla\u0142em, \u017ce m\u00f3g\u0142bym teraz wzbogaci\u0107 si\u0119, sprzedaj\u0105c t\u0119 \u015bnie\u017cn\u0105 \u201eistot\u0119\u201d. My\u015bl\u0119 raczej o metafizyce sztuki, jej misji i tej podw\u00f3jnej \u015bwiadomo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 trzeba mie\u0107 w sobie, by zrozumie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

A wszystko przez \u015bnieg…<\/p>\n\n\n\n

PS:  David Hammons do dzi\u015b dzia\u0142a na rzecz czarnosk\u00f3rych artyst\u00f3w, skupuj\u0105c ich prace i pomagaj\u0105c im zdoby\u0107 uznanie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Za zgod\u0105 autora publikujemy fragment ksi\u0105\u017cki „M\u00f3j Nowy Jork” wydanej w Wydawnictwie Muza (2024)<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W nocy spad\u0142 \u015bnieg.
\n
\nI jak zawsze w Nowym Jorku, by\u0142a to fantastyczna wiadomo\u015b\u0107.
\n
\nJ\u0119zor zimna, kt\u00f3ry ju\u017c wcze\u015bniej przywl\u00f3k\u0142 si\u0119 z Kanady, mimo \u017ce sypn\u0105\u0142 \u015bniegiem, mia\u0142 powoli odpuszcza\u0107 i nowojorczycy ju\u017c od rana mieli pow\u00f3d, by zadzwoni\u0107 do przyjaci\u00f3\u0142 i wsp\u00f3lnie pozastanawia\u0107 si\u0119, czy to ju\u017c ostatni tego roku atak zimy na Manhattanie.
\n
\nBy\u0142a niedziela, 13 lutego 1983 roku.
\n
\nLudzie wyci\u0105gn\u0119li bieg\u00f3wki i gdy szed\u0142em w stron\u0119 stacji metra, zaraz zobaczy\u0142em, jak kilku entuzjast\u00f3w szusuje po za\u015bnie\u017conej 3 Alei.
\n
\nAutobusy nie je\u017adzi\u0142y, samochody sta\u0142y przysypane bia\u0142ym puchem, ruch zamar\u0142, miasto znieruchomia\u0142o i ucich\u0142o…
\n
\nNagle poczu\u0142em si\u0119 tak, jakbym wszed\u0142 do bajki o Kr\u00f3lowej \u015aniegu i musia\u0142em\u00a0 rozejrze\u0107 si\u0119 wko\u0142o, by u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce to jest ci\u0105gle Nowy Jork drugiej po\u0142owy XX wieku, a ja po prostu, mimo niedzieli, id\u0119 do pracowni sko\u0144czy\u0107 pilny projekt. To tylko \u015bnieg…
\n
\nNa skwerze Cooper Union sta\u0142 brodaty Afroamerykanin w burym p\u0142aszczu, be\u017cowym kapeluszu i znoszonych butach. Na chodniku przed nim le\u017ca\u0142 afryka\u0144ski dywanik w kolorowe paski, a na nim u\u0142o\u017cone stopniowo, r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci bia\u0142e kule. Ludzie przechodzili \u2013 tu ju\u017c by\u0142o t\u0142oczniej \u2013 przystawali, o co\u015b pytali, odchodzili, wzruszaj\u0105c ramionami, kto\u015b si\u0119 roze\u015bmia\u0142. Ju\u017c dochodzi\u0142em do niego, gdy wpatrzony w to, co le\u017ca\u0142o na macie, zrozumia\u0142em, \u017ce s\u0105 to po prostu ca\u0142kiem zgrabnie ulepione \u015bnie\u017cne pigu\u0142y.
\n
\nNowy Jork jest pe\u0142en szale\u0144c\u00f3w, ale tego to naprawd\u0119 jeszcze nie by\u0142o!
\n
\n\u2013 Co pan sprzedaje? \u2013 wola\u0142em jednak dopyta\u0107.
\n
\n\u2013 Kule \u015bniegowe \u2013 odpowiedzia\u0142, jakby to by\u0142a najnormalniejsza rzecz na \u015bwiecie.<\/p>\n","protected":false},"author":79,"featured_media":17189,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"no_sidebar_content_centered","colormag_page_sidebar_layout":"no_sidebar","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[64,240],"tags":[],"class_list":["post-17179","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-notabene"],"yoast_head":"\nEfekt \u015bnie\u017cnej kuli - NOTABENE.WORLD<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Efekt \u015bnie\u017cnej kuli - NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W nocy spad\u0142 \u015bnieg. I jak zawsze w Nowym Jorku, by\u0142a to fantastyczna wiadomo\u015b\u0107. J\u0119zor zimna, kt\u00f3ry ju\u017c wcze\u015bniej przywl\u00f3k\u0142 si\u0119 z Kanady, mimo \u017ce sypn\u0105\u0142 \u015bniegiem, mia\u0142 powoli odpuszcza\u0107 i nowojorczycy ju\u017c od rana mieli pow\u00f3d, by zadzwoni\u0107 do przyjaci\u00f3\u0142 i wsp\u00f3lnie pozastanawia\u0107 si\u0119, czy to ju\u017c ostatni tego roku atak zimy na Manhattanie. By\u0142a niedziela, 13 lutego 1983 roku. Ludzie wyci\u0105gn\u0119li bieg\u00f3wki i gdy szed\u0142em w stron\u0119 stacji metra, zaraz zobaczy\u0142em, jak kilku entuzjast\u00f3w szusuje po za\u015bnie\u017conej 3 Alei. Autobusy nie je\u017adzi\u0142y, samochody sta\u0142y przysypane bia\u0142ym puchem, ruch zamar\u0142, miasto znieruchomia\u0142o i ucich\u0142o... Nagle poczu\u0142em si\u0119 tak, jakbym wszed\u0142 do bajki o Kr\u00f3lowej \u015aniegu i musia\u0142em\u00a0 rozejrze\u0107 si\u0119 wko\u0142o, by u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce to jest ci\u0105gle Nowy Jork drugiej po\u0142owy XX wieku, a ja po prostu, mimo niedzieli, id\u0119 do pracowni sko\u0144czy\u0107 pilny projekt. To tylko \u015bnieg... Na skwerze Cooper Union sta\u0142 brodaty Afroamerykanin w burym p\u0142aszczu, be\u017cowym kapeluszu i znoszonych butach. Na chodniku przed nim le\u017ca\u0142 afryka\u0144ski dywanik w kolorowe paski, a na nim u\u0142o\u017cone stopniowo, r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci bia\u0142e kule. Ludzie przechodzili \u2013 tu ju\u017c by\u0142o t\u0142oczniej \u2013 przystawali, o co\u015b pytali, odchodzili, wzruszaj\u0105c ramionami, kto\u015b si\u0119 roze\u015bmia\u0142. Ju\u017c dochodzi\u0142em do niego, gdy wpatrzony w to, co le\u017ca\u0142o na macie, zrozumia\u0142em, \u017ce s\u0105 to po prostu ca\u0142kiem zgrabnie ulepione \u015bnie\u017cne pigu\u0142y. Nowy Jork jest pe\u0142en szale\u0144c\u00f3w, ale tego to naprawd\u0119 jeszcze nie by\u0142o! \u2013 Co pan sprzedaje? \u2013 wola\u0142em jednak dopyta\u0107. \u2013 Kule \u015bniegowe \u2013 odpowiedzia\u0142, jakby to by\u0142a najnormalniejsza rzecz na \u015bwiecie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-26T00:49:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-04T10:20:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Ef-sn-ku-cvr.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"445\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Rafa\u0142 Olbi\u0144ski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Rafa\u0142 Olbi\u0144ski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/efekt-snieznej-kuli\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/efekt-snieznej-kuli\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Rafa\u0142 Olbi\u0144ski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0864bf263582ccfa822f92fac4995a19\"},\"headline\":\"Efekt \u015bnie\u017cnej kuli\",\"datePublished\":\"2026-02-26T00:49:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-04T10:20:47+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/efekt-snieznej-kuli\\\/\"},\"wordCount\":1279,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/efekt-snieznej-kuli\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/Ef-sn-ku-cvr.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"NOTABENE 1985-2025\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/efekt-snieznej-kuli\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/efekt-snieznej-kuli\\\/\",\"name\":\"Efekt \u015bnie\u017cnej kuli - NOTABENE.WORLD\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/efekt-snieznej-kuli\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/efekt-snieznej-kuli\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/Ef-sn-ku-cvr.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"datePublished\":\"2026-02-26T00:49:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-04T10:20:47+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/efekt-snieznej-kuli\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/efekt-snieznej-kuli\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/efekt-snieznej-kuli\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/Ef-sn-ku-cvr.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/08\\\/Ef-sn-ku-cvr.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"width\":800,\"height\":445},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/efekt-snieznej-kuli\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Efekt \u015bnie\u017cnej kuli\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"description\":\"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"width\":1000,\"height\":839,\"caption\":\"NOTABENE.WORLD\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Notabene.World\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0864bf263582ccfa822f92fac4995a19\",\"name\":\"Rafa\u0142 Olbi\u0144ski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4fde0c4b37f68884994ffe98c7ef2b023bc737914b06ccdd76136d63318800ec?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4fde0c4b37f68884994ffe98c7ef2b023bc737914b06ccdd76136d63318800ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4fde0c4b37f68884994ffe98c7ef2b023bc737914b06ccdd76136d63318800ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Rafa\u0142 Olbi\u0144ski\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/author\\\/raf-olb\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Efekt \u015bnie\u017cnej kuli - NOTABENE.WORLD","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Efekt \u015bnie\u017cnej kuli - NOTABENE.WORLD","og_description":"W nocy spad\u0142 \u015bnieg. I jak zawsze w Nowym Jorku, by\u0142a to fantastyczna wiadomo\u015b\u0107. J\u0119zor zimna, kt\u00f3ry ju\u017c wcze\u015bniej przywl\u00f3k\u0142 si\u0119 z Kanady, mimo \u017ce sypn\u0105\u0142 \u015bniegiem, mia\u0142 powoli odpuszcza\u0107 i nowojorczycy ju\u017c od rana mieli pow\u00f3d, by zadzwoni\u0107 do przyjaci\u00f3\u0142 i wsp\u00f3lnie pozastanawia\u0107 si\u0119, czy to ju\u017c ostatni tego roku atak zimy na Manhattanie. By\u0142a niedziela, 13 lutego 1983 roku. Ludzie wyci\u0105gn\u0119li bieg\u00f3wki i gdy szed\u0142em w stron\u0119 stacji metra, zaraz zobaczy\u0142em, jak kilku entuzjast\u00f3w szusuje po za\u015bnie\u017conej 3 Alei. Autobusy nie je\u017adzi\u0142y, samochody sta\u0142y przysypane bia\u0142ym puchem, ruch zamar\u0142, miasto znieruchomia\u0142o i ucich\u0142o... Nagle poczu\u0142em si\u0119 tak, jakbym wszed\u0142 do bajki o Kr\u00f3lowej \u015aniegu i musia\u0142em\u00a0 rozejrze\u0107 si\u0119 wko\u0142o, by u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce to jest ci\u0105gle Nowy Jork drugiej po\u0142owy XX wieku, a ja po prostu, mimo niedzieli, id\u0119 do pracowni sko\u0144czy\u0107 pilny projekt. To tylko \u015bnieg... Na skwerze Cooper Union sta\u0142 brodaty Afroamerykanin w burym p\u0142aszczu, be\u017cowym kapeluszu i znoszonych butach. Na chodniku przed nim le\u017ca\u0142 afryka\u0144ski dywanik w kolorowe paski, a na nim u\u0142o\u017cone stopniowo, r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci bia\u0142e kule. Ludzie przechodzili \u2013 tu ju\u017c by\u0142o t\u0142oczniej \u2013 przystawali, o co\u015b pytali, odchodzili, wzruszaj\u0105c ramionami, kto\u015b si\u0119 roze\u015bmia\u0142. Ju\u017c dochodzi\u0142em do niego, gdy wpatrzony w to, co le\u017ca\u0142o na macie, zrozumia\u0142em, \u017ce s\u0105 to po prostu ca\u0142kiem zgrabnie ulepione \u015bnie\u017cne pigu\u0142y. Nowy Jork jest pe\u0142en szale\u0144c\u00f3w, ale tego to naprawd\u0119 jeszcze nie by\u0142o! \u2013 Co pan sprzedaje? \u2013 wola\u0142em jednak dopyta\u0107. \u2013 Kule \u015bniegowe \u2013 odpowiedzia\u0142, jakby to by\u0142a najnormalniejsza rzecz na \u015bwiecie.","og_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/","og_site_name":"NOTABENE.WORLD","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World","article_published_time":"2026-02-26T00:49:50+00:00","article_modified_time":"2026-03-04T10:20:47+00:00","og_image":[{"width":800,"height":445,"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Ef-sn-ku-cvr.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Rafa\u0142 Olbi\u0144ski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Rafa\u0142 Olbi\u0144ski","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/"},"author":{"name":"Rafa\u0142 Olbi\u0144ski","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/0864bf263582ccfa822f92fac4995a19"},"headline":"Efekt \u015bnie\u017cnej kuli","datePublished":"2026-02-26T00:49:50+00:00","dateModified":"2026-03-04T10:20:47+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/"},"wordCount":1279,"publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Ef-sn-ku-cvr.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","articleSection":["Aktualno\u015bci","NOTABENE 1985-2025"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/","name":"Efekt \u015bnie\u017cnej kuli - NOTABENE.WORLD","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Ef-sn-ku-cvr.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","datePublished":"2026-02-26T00:49:50+00:00","dateModified":"2026-03-04T10:20:47+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Ef-sn-ku-cvr.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Ef-sn-ku-cvr.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","width":800,"height":445},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/efekt-snieznej-kuli\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/notabene.world\/nb\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Efekt \u015bnie\u017cnej kuli"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","name":"NOTABENE.WORLD","description":"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.","publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization","name":"NOTABENE.WORLD","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","contentUrl":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","width":1000,"height":839,"caption":"NOTABENE.WORLD"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/0864bf263582ccfa822f92fac4995a19","name":"Rafa\u0142 Olbi\u0144ski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4fde0c4b37f68884994ffe98c7ef2b023bc737914b06ccdd76136d63318800ec?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4fde0c4b37f68884994ffe98c7ef2b023bc737914b06ccdd76136d63318800ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4fde0c4b37f68884994ffe98c7ef2b023bc737914b06ccdd76136d63318800ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"Rafa\u0142 Olbi\u0144ski"},"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/author\/raf-olb\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Ef-sn-ku-cvr.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pdCobN-4t5","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/79"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17179"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17202,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17179\/revisions\/17202"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}