{"id":19670,"date":"2026-04-15T10:55:47","date_gmt":"2026-04-15T10:55:47","guid":{"rendered":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?p=19670"},"modified":"2026-04-15T10:58:21","modified_gmt":"2026-04-15T10:58:21","slug":"swiat-ktory-postanowil-zwariowac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/","title":{"rendered":"\u015awiat, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zwariowa\u0107"},"content":{"rendered":"\n

czyli<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

prawdziwa g\u0142upota, sztuczna inteligencja i<\/em><\/strong> upadek autorytet\u00f3w<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Badania wsp\u00f3\u0142czynnika inteligencji IQ ca\u0142ych populacji, przeprowadzane na du\u017cych grupach, od kilku ju\u017c dziesi\u0119cioleci wykazuj\u0105 wyra\u017any trend spadkowy (tego typu badania prowadzi\u0142y kraje europejskie: m.in. Wielka Brytania, Dania, Norwegia, podobne dane publikuj\u0105 kraje azjatyckie). Te wyniki do\u015b\u0107 dobrze pokrywaj\u0105 si\u0119 z tym co daje si\u0119 zaobserwowa\u0107 zar\u00f3wno w tre\u015bciach publikowanych w social mediach, jaki i w dominuj\u0105cych trendach w polityce \u015bwiatowej i kulturze. To wyra\u017ane zjawisko o charakterze globalnym, kt\u00f3re przybiera na sile. Swoisty fenomen wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142upota! Wszechobecna, przyt\u0142aczaj\u0105ca g\u0142upota! Wszystko wskazuje na to, \u017ce \u017cyjemy w czasach olbrzymiego renesansu g\u0142upoty. G\u0142upota bezwstydnie panoszy si\u0119 wok\u00f3\u0142, puszy si\u0119 i wynosi sama siebie na o\u0142tarze. G\u0142upota niepodwa\u017calnie kr\u00f3luje, dominuje i sprawuje rz\u0105d dusz. G\u0142upota odrodzona, odrestaurowana, sprytna i bezczelna doczeka\u0142a si\u0119 swego panowania w ka\u017cdej sferze \u017cycia, a szczeg\u00f3lnie za\u015b w \u017cyciu publicznym, tym tocz\u0105cym si\u0119 w przestrzeni wirtualnej. Czasy kiedy bycie g\u0142upim by\u0142o najwi\u0119kszym powodem do wstydu i przyczyn\u0105 ostracyzmu spo\u0142ecznego, gdy bycie g\u0142upim i obna\u017cenie si\u0119 z g\u0142upoty, oznacza\u0142o wykluczenie i marginalizacj\u0119, nie tylko dawno odesz\u0142y do lamusa, ale zosta\u0142y zast\u0105pione er\u0105 z prawid\u0142em przeciwnym. Oto wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie to m\u0105dry musi chroni\u0107 si\u0119 i ukrywa\u0107 bo g\u0142upia, rozrechotana, butna, intelektualnie prymitywna t\u0142uszcza wnet zakrzyczy, st\u0142amsi i zadepcze go, przedtem wy\u015bmieje, wyzwie, napi\u0119tnuje, od\u017cegna od czci i wiary i symbolicznie wykluczy ze mainstreamowej wsp\u00f3lnoty. Wreszcie owo niezno\u015bne dla g\u0142upoty, elitarystyczne ewolucyjne prawo, m\u00f3wi\u0105ce \u017ce \u017ceby przetrwa\u0107 trzeba by\u0107 m\u0105drym zast\u0105pi\u0142 bolszewicki zakon: \u201eW kupie si\u0142a\u201d. Ten jest praw (czytaj: ten ma racj\u0119), kto ma za sob\u0105 wi\u0119kszy t\u0142um. <\/p>\n\n\n\n

G\u0142upota czeka\u0142a na ca\u0142e wieki by si\u0119 rozpanoszy\u0107 i wreszcie da\u0107 \u0142upnia tej wyrafinowanej arystokratce m\u0105dro\u015bci, owej wynios\u0142ej, jak\u017ce zarozumia\u0142ej w swym przekonaniu o w\u0142asnej wyj\u0105tkowo\u015bci niezno\u015bnej tyranii, kt\u00f3ra przez tysi\u0105clecia ro\u015bci\u0142a sobie prawo do dyktowania praw i kierunku cz\u0142owieczego marszu. Oczywi\u015bcie jak powszechnie wiadomo g\u0142upota jest wieczna, by\u0142a jest i b\u0119dzie, co do tego nie ma najmniejszych w\u0105tpliwo\u015bci, takie jest po prostu prawo natury, tak m\u00f3wi statystyka. Tyle tylko, \u017ce g\u0142upota dawna, przedinternetowa by\u0142a g\u0142upot\u0105 prywatn\u0105, ca\u0142kowicie mo\u017cna rzec osobist\u0105, wr\u0119cz intymn\u0105. Je\u015bli si\u0119 cz\u0142owiek nale\u017cycie pilnowa\u0142 (a by\u0142o to w jego \u017cywotnym interesie) nie przynosi\u0142a wi\u0119kszych szk\u00f3d na skal\u0119 masow\u0105. G\u0142upota wsp\u00f3\u0142czesna, ta w\u0142a\u015bnie kt\u00f3rej po\u015bwi\u0119cony jest ten tekst, to g\u0142upota jawna, publiczna, g\u0142upota rozche\u0142stana i bezwstydna, usilnie d\u0105\u017c\u0105ca do ca\u0142kowitego obna\u017cenia, maj\u0105ca potrzeb\u0119 ci\u0105g\u0142ej manifestacji. Czeka\u0142a d\u0142ugo trzymana przez ca\u0142e stulecia w ukryciu, w ciemnym lochu wstydu i braku spo\u0142ecznego przyzwolenia. Przyczajona w swoistej anabiozie cierpliwie trwa\u0142a! I w ko\u0144cu dosta\u0142a od swej lepszej siostry m\u0105dro\u015bci doskona\u0142e narz\u0119dzie. Oto jest! Habemus Internet! I od tego momentu nast\u0105pi\u0142 jako\u015bciowy prze\u0142om. <\/p>\n\n\n\n

Odt\u0105d obraz \u015bwiata rysuj\u0105 nam t\u0119pe intelektualnie indywidua, o i\u015bcie troglodycich(a mo\u017ce\u00a0 \u201etroglotycich\u201d) horyzontach my\u015blowych. Osobniki b\u0119d\u0105ce w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci, znacznie bardziej rzucaj\u0105ce si\u0119 w oczy i g\u0142o\u015bniejsze od tej niew\u0105tpliwie cichszej, zdecydowanie mniej licznej (krzywa Gausa) i obarczonej niezliczonymi etycznymi, kulturowymi i obyczajowymi ograniczeniami reszty. Osobniki g\u0142upie, z natury obdarzone s\u0105 bowiem mniejszymi, albo wr\u0119cz \u017cadnymi hamulcami obyczajowymi, za to s\u0105 najcz\u0119\u015bciej niezwykle toporne w obej\u015bciu, skuteczne do b\u00f3lu w przeforsowywaniu swoich racji i oczywi\u015bcie ca\u0142kowicie odporne na jak\u0105kolwiek krytyk\u0119. S\u0105 te\u017c konsekwentne w bezkompromisowym d\u0105\u017ceniu do zdominowania przeciwnika (w ko\u0144cu ewolucja nie toleruje s\u0142abo\u015bci), kt\u00f3rym jest ka\u017cdy kto o\u015bmiela si\u0119 my\u015ble\u0107 samodzielnie, nieco inaczej, albo po prostu ciut g\u0142\u0119biej. Warcz\u0105c i strasz\u0105c, suto obdarowuj\u0105c niewybrednymi epitetami w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, kt\u00f3re s\u0105 podstawow\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 aren\u0105 komunikacji,, zap\u0119dzaj\u0105 intelektualist\u00f3w do ich egzystencjalnego k\u0105ta, spychaj\u0105c ich\u00a0 swym spektakularnie wytatuowanym ramieniem do ciasnej kulturowej niszy. Tak pozyskana w\u0142adza, w sensie symbolicznym ale i konkretnym daje im niekwestionowane profity i rzeczywist\u0105 dominacj\u0119 w przestrzeni spo\u0142ecznej. <\/p>\n\n\n\n

To w dalszej perspektywie pompuje wszelkie radykalne nurty, jak i oczywi\u015bcie stymuluje populizm, na skutek czego w polityce do w\u0142adzy dochodz\u0105 coraz bardziej ekstremistyczni radyka\u0142owie, politycy stricte konfrontacyjni, a u\u015bpione dot\u0105d demony podnosz\u0105 g\u0142ow\u0119. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie coraz cz\u0119\u015bciej wybuchaj\u0105 nowe\/stare wojny (dotychczas b\u0119d\u0105ce\u00a0 w stanie hibernacji) i rodzi si\u0119 nieprzyjemne wra\u017cenie granicz\u0105ce z pewno\u015bci\u0105, \u017ce \u015bwiat zdaje si\u0119 stawa\u0107 na kraw\u0119dzi jakiej\u015b nieodwracalno\u015bci. To nasilaj\u0105ce si\u0119 panoszenie si\u0119 g\u0142upoty w \u017cyciu spo\u0142ecznym sprawia, \u017ce \u015bwiat wichruje si\u0119 i dialektycznie upraszcza, degraduj\u0105c si\u0119 poprzez narzucony mu przez g\u0142upot\u0119 redukcjonizm poznawczy. Wszystko musi by\u0107 proste (a ju\u017c szczeg\u00f3lnie argumentacja), albo zostaje z dyskursu wykluczone. W tej rozgrywce liczy si\u0119 jedynie dora\u017any zysk, szybki sukces z perspektyw\u0105 zaledwie na dzi\u015b i p\u00f3\u0142 jutra. Niew\u0105tpliwym paradoksem tej sytuacji jest tak\u017ce to, \u017ce to w\u0142a\u015bnie przyniesiona przez intelektualne giganty rewolucja technologiczna, zamiast pchn\u0105\u0107 naprz\u00f3d taczki post\u0119pu r\u00f3wnie\u017c w sferze \u015bwiatopogl\u0105dowej, w praktyce odda\u0142a g\u0142os g\u0142upocie, pokaza\u0142a \u015bwiatu jej mnogo\u015b\u0107 i si\u0142\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Efektem tego jest post\u0119puj\u0105ca degradacja kultury w stron\u0119 tej\u00a0 populistycznej, sprzyjaj\u0105cej najni\u017cszym instynktom, kultury w jej formie najbardziej sprzedajnej, \u0142atwej, wychodz\u0105cej naprzeciw potrzebie dostarczenia jedynie prostej rozrywki i pretekstu do odreagowania trud\u00f3w dnia codziennego. Wszystko co ciut trudniejsze, ciut m\u0105drzejsze, odrobin\u0119 g\u0142\u0119bsze, a wi\u0119c bardziej elitarne, bo wymagaj\u0105ce odrobin\u0119 wysi\u0142ku, sta\u0142o si\u0119 wstr\u0119tne, odpychaj\u0105ce, nieop\u0142acalne, nie przynosz\u0105ce zysk\u00f3w, a wi\u0119c po prostu niepo\u017c\u0105dane. Powiecie: no i co, co z tego? Widocznie tak w\u0142a\u015bnie miel\u0105 m\u0142yny ewolucji, ona wie wszak najlepiej, co nam si\u0119 op\u0142aci jako gatunkowi. Ot\u00f3\u017c nieprawda! To jedynie \u015blepy biologiczny zegarmistrz (to cytat z klasyka doskonale obrazuj\u0105cy niedeterministyczny charakter mechanizmu ewolucyjnego). W uj\u0119ciu czysto biologicznym mo\u017cna dyskutowa\u0107 nad prawdziwo\u015bci\u0105 tej tezy, natomiast my\u015bl\u0105c o egzystencji ludzkiej jako procesie nieustannego definiowania cz\u0142owiecze\u0144stwa, ten zalew g\u0142upoty w \u017cyciu publicznym jest ewidentnie spo\u0142ecznie destrukcyjny. <\/p>\n\n\n\n

Wkr\u00f3tce (a mo\u017ce nawet ciut pr\u0119dzej) straszliwie zem\u015bci si\u0119 na nas wszystkich owo lenistwo z jakim podchodzimy do tego zjawiska i z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105, pr\u0119dzej ni\u017c p\u00f3\u017aniej, wszyscy poniesiemy owego sp\u0142ycenia kultury, sprymitywizowania warto\u015bci, zmarginalizowania si\u0142y intelektu na rzecz przeforsowanego p\u0142ytkiego obrazu \u015bwiata i systemu warto\u015bci, dotkliwe skutki. G\u0142upota zawsze jest najdro\u017csza i zawsze p\u0142aci si\u0119 za ni\u0105 najwy\u017csz\u0105 cen\u0119. Cen\u0119 t\u0119 zap\u0142ac\u0105 przysz\u0142e pokolenia. Jej kr\u00f3lowanie b\u0119dzie bolesne dla wszystkich, nie tylko tych m\u0105drych (tej elity, kt\u00f3ra z konieczno\u015bci zmuszona jest uda\u0107 si\u0119 na emigracj\u0119 wewn\u0119trzn\u0105), dla mniej m\u0105drych tak\u017ce. Tyle, \u017ce ci zorientuj\u0105 si\u0119 ciut p\u00f3\u017aniej. Za to wszyscy, jak jeden m\u0105\u017c, odczujemy j\u0105 bardzo bole\u015bnie. Bo g\u0142upota, zawsze w konsekwencji oznacza ba\u0142agan, chaos i rozpad. Je\u015bli (za co trzymajmy wsp\u00f3lnie kciuki) nie dla ca\u0142ego gatunku, np. w postaci kataklizmu w rodzaju wojny nuklearnej, to z pewno\u015bci\u0105 w sensie utraty jako\u015bci cz\u0142owiecze\u0144stwa. <\/p>\n\n\n\n

G\u0142upota jako niezdolno\u015b\u0107 rozumienia prawide\u0142 \u015bwiata i wi\u0105\u017c\u0105cym si\u0119 z ni\u0105 nieustannym usi\u0142owaniem ich pogwa\u0142cania, jest po prostu cech\u0105 samookaleczaj\u0105c\u0105. To pr\u00f3ba narzucania swej \u201eprawdy\u201d wbrew faktom, logice, autorytetom, s\u0142owem, wbrew wszystkiemu, ze zdrowym rozs\u0105dkiem na czele. \u201ePrawdy\u201d kt\u00f3ra najcz\u0119\u015bciej przybiera form\u0119 ideologii\/religii, do kt\u00f3rej wyznawania wystarczy \u015blepa wiara i silna determinacja. Jedyn\u0105 instancj\u0105, kt\u00f3ra w przestrzeni publicznej jest w stanie przeciwstawi\u0107 si\u0119 zalewowi g\u0142upoty jest autorytet.<\/p>\n\n\n\n

Zadajmy sobie zatem pytanie, kim jest prawdziwy autorytet. Czy autorytet to ten, na kt\u00f3rym mo\u017cna si\u0119 wzorowa\u0107. Ten kt\u00f3ry m\u00f3wi nam jak jest, opisuje rzeczywisto\u015b\u0107  w spos\u00f3b wiarygodny, taki w jaki sami nie potrafimy jej odwzorowa\u0107, bo wiedza, przenikliwo\u015b\u0107 i inteligencja (m\u0105dro\u015b\u0107) jak\u0105 dysponuje autorytet, czyni\u0105 go bardziej kompetentnym, my za\u015b przyjmujemy apriorycznie t\u0119 asymetri\u0119 i przewag\u0119 jak\u0105 dysponuje autorytet, nie jako w\u0142asn\u0105 kompromitacj\u0119, ale jako swoiste b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo. Czy autorytet to mo\u017ce ten, kto wyznacza standardy, kto definiuje pewn\u0105 klas\u0119, nie tylko je\u015bli chodzi o walory intelektualne i posiadan\u0105 wiedz\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c styl, form\u0119, spos\u00f3b bycia, og\u00f3lnie poj\u0119t\u0105 m\u0105dro\u015b\u0107 \u017cyciow\u0105 i kultur\u0119 osobist\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli tak, to kto wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie aspiruje do miana autorytetu? Gdzie mamy ich szuka\u0107? Co si\u0119 w\u0142a\u015bciwie z nimi sta\u0142o, czy odesz\u0142y do lamusa, milcz\u0105, znikn\u0119\u0142y w spo\u0142ecznym niebycie? W pewnym sensie, zapewne wszytko po trochu. Na pewno, je\u015bli istniej\u0105, to zamilk\u0142y je\u015bli chodzi o tzw. mainstreamow\u0105 debat\u0119 publiczn\u0105, kt\u00f3ra zmieni\u0142a charakter, zbrutalizowa\u0142a sie i sta\u0142a o wiele bardziej spolaryzowana i upolityczniona ni\u017c dawniej. Ma\u0142o kto wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie o\u015bmiela si\u0119 przemawia\u0107 ex cathedra o sprawach publicznych, spo\u0142ecznych, czy narodowych na poziomie og\u00f3lno\u015bci, kt\u00f3ry odpowiada powadze temat\u00f3w w niej poruszanych. W social mediach i telewizjach zdecydowanie dominuje przekaz newsowy, tzw. polityczna bie\u017c\u0105czka skoncentrowana na konkrecie, grepsie, cytacie, skandalu. To co dramatycznie r\u00f3\u017cni wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 debat\u0119 publiczn\u0105 od tej z przesz\u0142o\u015bci, to zdecydowanie roz\u0142o\u017cenie akcent\u00f3w. Najgor\u0119tsze tematy to te, kt\u00f3re generuj\u0105 najsilniejsze emocje, zapewniaj\u0105 klikalno\u015b\u0107, s\u0105 prowokacyjne, bo przekraczaj\u0105 granice (kultury, dobrego smaku, norm spo\u0142ecznych). Chodzi o generowanie silnych emocjonalnych reakcji widza, czy u\u017cytkownika sieci. O to, co si\u0119 niesie, co si\u0119 klika.<\/p>\n\n\n\n

Kto zatem zajmuje miejsce prawdziwego autorytetu w na pocz\u0105tku drugiego \u0107wier\u0107wiecza 21-go wieku. W\u0142a\u015bciwe pytanie brzmi nie kto, ale co? Kogo bowiem pytamy\u00a0 o zdanie\u00a0 kiedy chcemy si\u0119 czego\u015b dowiedzie\u0107, komu naj\u0142atwiej przychodzi nam zaufa\u0107? Kto jest wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie tak\u0105 wyroczni\u0105. \u0141atwo dost\u0119pn\u0105, prawie nieomyln\u0105, wszechwiedz\u0105c\u0105. Tak, dobrze zgadujecie. To oczywi\u015bcie sztuczna inteligencja, chat GPT, to Gemini inne tego typu narz\u0119dzia. Oto nowy autorytet, gromadz\u0105cy teoretyczn\u0105 wiedz\u0119 ca\u0142ego \u015bwiata. Problem polega na tym, \u017ce ta wiedza, to jedynie wiedza statystyczna (\u015bci\u015ble to informacja statystycznie najpowszechniejsza). Nie maj\u0105ca pretensji do bycia rzeczywist\u0105 prawd\u0105. Czy na pewno o tego typu autorytetach marzyli\u015bmy tworz\u0105c AI? Czy ludzi nie sta\u0107 ju\u017c na posiadanie czysto ludzkich autorytet\u00f3w? To pytanie otwarte. <\/p>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce nast\u0119puje jaka\u015b nieunikniona zmiana ewolucyjna, dziejowa, a mo\u017ce to jedynie przejaw kryzysu zaufania, w dobie szumu informacyjnego i og\u0142upienia spo\u0142ecze\u0144stw. Mo\u017ce jest te\u017c tak, \u017ce przeci\u0119tni ludzie nie posiadaj\u0105 ju\u017c wystarczaj\u0105cego intelektualnego aparatu poj\u0119ciowego i analitycznego pozwalaj\u0105cego im doceni\u0107 prawdziwe autorytety, kt\u00f3re niejako naturalnie zesz\u0142y do podziemia i s\u0105 na swoistej wewn\u0119trznej emigracji, nie chc\u0105c konkurowa\u0107 z zalewem g\u0142upoty i fejk\u00f3w, jaki niesie ze sob\u0105 dyskurs spo\u0142eczny w mediach, a szczeg\u00f3lnie w social mediach. Trudno powiedzie\u0107, czy kt\u00f3re\u015b z tych potencjalnych wyja\u015bnie\u0144 ma prymat, czy mo\u017ce w\u0142a\u015bciw\u0105 odpowied\u017a stanowi konglomerat powy\u017cszych zjawisk.<\/p>\n\n\n\n

Tak, czy siak, upadek autorytet\u00f3w jest jednak niepodwa\u017calnym faktem. \u017byjemy w czasach ewidentnego ich upadku. Ewidentnie funkcjonujemy w ba\u0144kach informacyjnych, w kt\u00f3rych kreujemy sobie idoli, autorytety na potrzeby chwili, swoiste autorytety wewn\u0119trzne, kt\u00f3rych trwa\u0142o\u015b\u0107 wynosi jeden sezon, rok, do najbli\u017cszych wybor\u00f3w, najcz\u0119\u015bciej za\u015b o wiele kr\u00f3cej, tyle ile niesie si\u0119 w sieci jeden tweet, post, albo mem. Nic sta\u0142ego pod s\u0142o\u0144cem, wszystko p\u0142ynie, wszystko sta\u0142o si\u0119 wzgl\u0119dne, ca\u0142kowicie nieodporne na krytyk\u0119 i nietrwa\u0142e. Nie ma spi\u017cowych postaci, ikon, idoli bez skazy, niekwestionowanych guru, kt\u00f3rzy jednoczyliby wszystkich si\u0142\u0105 i powag\u0105 swojego autorytetu. Kogo mamy na ich miejsce? Mamy profesor\u00f3w nazywaj\u0105cych flag\u0119 UE szmat\u0105, m\u00f3wi\u0105cych o odnawialnych \u017ar\u00f3d\u0142ach energii per \u201eOZE sroze\u201d, mamy polskiego prezydenta, kt\u00f3ry ma ochot\u0119 da\u0107 w mord\u0119 panu dziennikarzowi. Mamy prezydenta najwi\u0119kszego mocarstwa \u015bwiata marz\u0105cego o pokojowym Noblu jednocze\u015bnie wszczynaj\u0105cego kolejne wojny, chwal\u0105cego si\u0119 \u017ce prawo mi\u0119dzynarodowe go nie interesuje, nie musi si\u0119 z nim liczy\u0107, kt\u00f3ry zamierza zaanektowa\u0107 Grenlandi\u0119 a mo\u017ce i Kanad\u0119, mamy pierwszego prezydenta USA, kt\u00f3ry rozwa\u017ca opuszczenie NATO, kt\u00f3ry wozi si\u0119 swoj\u0105 limuzyn\u0105 ze \u015bciganym przez Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Karny w Hadze W\u0142adimirem Putinem (kt\u00f3rego zdj\u0119cie wiesza w Gabinecie Owalnym). <\/p>\n\n\n\n

Do niedawna mieli\u015bmy w Stolicy Piotrowej papie\u017ca niezdolnego pot\u0119pi\u0107 jednoznacznie Rosj\u0119 i nazwa\u0107 j\u0105 agresorem. Tych przyk\u0142ad\u00f3w jest znacznie wi\u0119cej. Wszystkie one podwa\u017caj\u0105 zaufanie do \u015bwiata i systemu warto\u015bci, kt\u00f3ry w nim obowi\u0105zuje. Czy w og\u00f3le istnieje jaki\u015b uniwersalny system warto\u015bci, kt\u00f3ry jeste\u015bmy w stanie przyj\u0105\u0107 jako obowi\u0105zuj\u0105cy w skali globalnej? Nic na to nie wskazuje. \u015awiat staje si\u0119 coraz bardziej cyniczny. A my stajemy si\u0119 coraz bardziej oboj\u0119tni, zrezygnowani, robi nam si\u0119, w pewnym sensie, wszystko jedno, bo dawne granice si\u0119 zacieraj\u0105. Dobro, z\u0142o, prawda, fa\u0142sz, wszystko staje si\u0119 wzgl\u0119dne, subiektywne i przez to ma\u0142o istotne. To co si\u0119 rzeczywi\u015bcie liczy, to skuteczno\u015b\u0107. Skuteczno\u015b\u0107 w osi\u0105ganiu swoich cel\u00f3w i towarzysz\u0105ce jej: bezwzgl\u0119dno\u015b\u0107, brak skrupu\u0142\u00f3w, czysta si\u0142a, patologiczna determinacja. Oto nowe warto\u015bci, kt\u00f3re definiuj\u0105 \u015bwiat. Na tych dro\u017cd\u017cach wyrastaj\u0105 nowi idole wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Bezwzgl\u0119dni, pozbawieni skrupu\u0142\u00f3w, id\u0105cy po trupach do celu, agresywni, aroganccy, gro\u017c\u0105cy u\u017cyciem si\u0142y, lub po prostu jej u\u017cywaj\u0105cy, jednoznacznie brutalni. Zar\u00f3wno w warstwie j\u0119zykowej, deklaratywnej, jak i w tym co rzeczywi\u015bcie czyni\u0105. To ewidentnie prymitywizuje wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat, cofa go w rozwoju. Te prawid\u0142a s\u0105 dok\u0142adnie tym co nazywamy \u201eprawem d\u017cungli\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Czemu zatem jako gatunek zn\u00f3w wchodzimy na drzewo i fundujemy sobie d\u017cungl\u0119 mi\u0119dzyludzk\u0105? Co z naszym instynktem samozachowawczym, dlaczego pozwalamy takim warto\u015bciom i takim indywiduom na powr\u00f3t dominowa\u0107? Dlaczego oddajemy im stery rz\u0105d\u00f3w? Czy to wynik naszego lenistwa i wynikaj\u0105cej z niego bierno\u015bci, czy po prostu narastaj\u0105cej g\u0142upoty ca\u0142ych spo\u0142ecze\u0144stw. Mo\u017ce jest to przejaw jakiej\u015b dekadencji pokoleniowej, zwiastuj\u0105cej, tak jak w przesz\u0142o\u015bci ju\u017c przecie\u017c bywa\u0142o, nadej\u015bcie kolejnej wielkiej \u015bwiatowej wojny. Czy zatem zd\u0105\u017cymy si\u0119 ockn\u0105\u0107 i wyhamowa\u0107? Jest tyle sygna\u0142\u00f3w ostrzegawczych zewsz\u0105d, \u017ce zlekcewa\u017cenie ich by\u0142oby dowodem naszej rzeczywistej g\u0142upoty. Zatem, mo\u017ce po prostu zatrzymajmy si\u0119 na moment, we\u017amy g\u0142\u0119boki oddech i policzmy do dziesi\u0119ciu, by przypomnie\u0107 sobie o tym co najwa\u017cniejsze.. Kto wie czy to nie jest ostatnia ju\u017c moment, kiedy jeszcze jeste\u015bmy w stanie to zrobi\u0107. A poniewa\u017c rzeczona historia ko\u0142em si\u0119 toczy i lubi si\u0119 powtarza\u0107, mo\u017ce warto zdoby\u0107 si\u0119 na odrobin\u0119 tego typu refleksji, cho\u0107by po to, by w efekcie zawr\u00f3ci\u0107 z tej drogi donik\u0105d, nie pozostaje mi nic innego jak wystosowa\u0107 jedyny mo\u017cliwy w tej sytuacji apel. Droga, szanowna, goni\u0105ca coraz bardziej w pi\u0119tk\u0119 dwudziestopierwszowieczna ludzko\u015bci, masz jeszcze kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119 do namys\u0142u. Naprawd\u0119 tylko chwil\u0119, zanim sprawy ca\u0142kowicie i tym razem ju\u017c nieodwracalnie wymkn\u0105 Ci si\u0119 spod kontroli.<\/p>\n\n\n\n

Bo, albo zafundujesz sobie sama nuklearny Armagedon, albo zje ci\u0119 AI. Po prostu!<\/p>\n\n\n\n

P.S. Przyczynkiem do powy\u017cszych rozwa\u017ca\u0144 jest niedawna \u015bmier\u0107 Wies\u0142awa My\u015bliwskiego, ostatniego z pisarzy, kt\u00f3ry cieszy\u0142 si\u0119 rzeczywist\u0105 estym\u0105 i powszechnym szacunkiem, cz\u0142owiekiem, o kt\u00f3rym mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142 jednym z ostatnich \u017cyj\u0105cych autorytet\u00f3w.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u0142upota! Wszechobecna, przyt\u0142aczaj\u0105ca g\u0142upota! Wszystko wskazuje na to, \u017ce \u017cyjemy w czasach olbrzymiego renesansu g\u0142upoty. G\u0142upota bezwstydnie panoszy si\u0119 wok\u00f3\u0142, puszy si\u0119 i wynosi sama siebie na o\u0142tarze. G\u0142upota niepodwa\u017calnie kr\u00f3luje, dominuje i sprawuje rz\u0105d dusz. G\u0142upota odrodzona, odrestaurowana, sprytna i bezczelna doczeka\u0142a si\u0119 swego panowania w ka\u017cdej sferze \u017cycia, a szczeg\u00f3lnie za\u015b w \u017cyciu publicznym, tym tocz\u0105cym si\u0119 w przestrzeni wirtualnej. Czasy kiedy bycie g\u0142upim by\u0142o najwi\u0119kszym powodem do wstydu i przyczyn\u0105 ostracyzmu spo\u0142ecznego, gdy bycie g\u0142upim i obna\u017cenie si\u0119 z g\u0142upoty, oznacza\u0142o wykluczenie i marginalizacj\u0119, nie tylko dawno odesz\u0142y do lamusa, ale zosta\u0142y zast\u0105pione er\u0105 z prawid\u0142em przeciwnym. Oto wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie to m\u0105dry musi chroni\u0107 si\u0119 i ukrywa\u0107 bo g\u0142upia, rozrechotana, butna, intelektualnie prymitywna t\u0142uszcza wnet zakrzyczy, st\u0142amsi i zadepcze go, przedtem wy\u015bmieje, wyzwie, napi\u0119tnuje, od\u017cegna od czci i wiary i symbolicznie wykluczy ze mainstreamowej wsp\u00f3lnoty. Wreszcie owo niezno\u015bne dla g\u0142upoty, elitarystyczne ewolucyjne prawo, m\u00f3wi\u0105ce \u017ce \u017ceby przetrwa\u0107 trzeba by\u0107 m\u0105drym zast\u0105pi\u0142 bolszewicki zakon: \u201eW kupie si\u0142a\u201d. Ten jest praw (czytaj: ten ma racj\u0119), kto ma za sob\u0105 wi\u0119kszy t\u0142um.
\n
\nG\u0142upota czeka\u0142a na ca\u0142e wieki by si\u0119 rozpanoszy\u0107 i wreszcie da\u0107 \u0142upnia tej wyrafinowanej arystokratce m\u0105dro\u015bci, owej wynios\u0142ej, jak\u017ce zarozumia\u0142ej w swym przekonaniu o w\u0142asnej wyj\u0105tkowo\u015bci niezno\u015bnej tyranii, kt\u00f3ra przez tysi\u0105clecia ro\u015bci\u0142a sobie prawo do dyktowania praw i kierunku cz\u0142owieczego marszu. Oczywi\u015bcie jak powszechnie wiadomo g\u0142upota jest wieczna, by\u0142a jest i b\u0119dzie, co do tego nie ma najmniejszych w\u0105tpliwo\u015bci, takie jest po prostu prawo natury, tak m\u00f3wi statystyka. Tyle tylko, \u017ce g\u0142upota dawna, przedinternetowa by\u0142a g\u0142upot\u0105 prywatn\u0105, ca\u0142kowicie mo\u017cna rzec osobist\u0105, wr\u0119cz intymn\u0105. Je\u015bli si\u0119 cz\u0142owiek nale\u017cycie pilnowa\u0142 (a by\u0142o to w jego \u017cywotnym interesie) nie przynosi\u0142a wi\u0119kszych szk\u00f3d na skal\u0119 masow\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":98,"featured_media":19500,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[64,42,260],"tags":[],"class_list":["post-19670","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-felietony","category-na-moje-oko"],"yoast_head":"\n\u015awiat, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zwariowa\u0107 - NOTABENE.WORLD<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u015awiat, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zwariowa\u0107 - NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"G\u0142upota! Wszechobecna, przyt\u0142aczaj\u0105ca g\u0142upota! Wszystko wskazuje na to, \u017ce \u017cyjemy w czasach olbrzymiego renesansu g\u0142upoty. G\u0142upota bezwstydnie panoszy si\u0119 wok\u00f3\u0142, puszy si\u0119 i wynosi sama siebie na o\u0142tarze. G\u0142upota niepodwa\u017calnie kr\u00f3luje, dominuje i sprawuje rz\u0105d dusz. G\u0142upota odrodzona, odrestaurowana, sprytna i bezczelna doczeka\u0142a si\u0119 swego panowania w ka\u017cdej sferze \u017cycia, a szczeg\u00f3lnie za\u015b w \u017cyciu publicznym, tym tocz\u0105cym si\u0119 w przestrzeni wirtualnej. Czasy kiedy bycie g\u0142upim by\u0142o najwi\u0119kszym powodem do wstydu i przyczyn\u0105 ostracyzmu spo\u0142ecznego, gdy bycie g\u0142upim i obna\u017cenie si\u0119 z g\u0142upoty, oznacza\u0142o wykluczenie i marginalizacj\u0119, nie tylko dawno odesz\u0142y do lamusa, ale zosta\u0142y zast\u0105pione er\u0105 z prawid\u0142em przeciwnym. Oto wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie to m\u0105dry musi chroni\u0107 si\u0119 i ukrywa\u0107 bo g\u0142upia, rozrechotana, butna, intelektualnie prymitywna t\u0142uszcza wnet zakrzyczy, st\u0142amsi i zadepcze go, przedtem wy\u015bmieje, wyzwie, napi\u0119tnuje, od\u017cegna od czci i wiary i symbolicznie wykluczy ze mainstreamowej wsp\u00f3lnoty. Wreszcie owo niezno\u015bne dla g\u0142upoty, elitarystyczne ewolucyjne prawo, m\u00f3wi\u0105ce \u017ce \u017ceby przetrwa\u0107 trzeba by\u0107 m\u0105drym zast\u0105pi\u0142 bolszewicki zakon: \u201eW kupie si\u0142a\u201d. Ten jest praw (czytaj: ten ma racj\u0119), kto ma za sob\u0105 wi\u0119kszy t\u0142um. G\u0142upota czeka\u0142a na ca\u0142e wieki by si\u0119 rozpanoszy\u0107 i wreszcie da\u0107 \u0142upnia tej wyrafinowanej arystokratce m\u0105dro\u015bci, owej wynios\u0142ej, jak\u017ce zarozumia\u0142ej w swym przekonaniu o w\u0142asnej wyj\u0105tkowo\u015bci niezno\u015bnej tyranii, kt\u00f3ra przez tysi\u0105clecia ro\u015bci\u0142a sobie prawo do dyktowania praw i kierunku cz\u0142owieczego marszu. Oczywi\u015bcie jak powszechnie wiadomo g\u0142upota jest wieczna, by\u0142a jest i b\u0119dzie, co do tego nie ma najmniejszych w\u0105tpliwo\u015bci, takie jest po prostu prawo natury, tak m\u00f3wi statystyka. Tyle tylko, \u017ce g\u0142upota dawna, przedinternetowa by\u0142a g\u0142upot\u0105 prywatn\u0105, ca\u0142kowicie mo\u017cna rzec osobist\u0105, wr\u0119cz intymn\u0105. Je\u015bli si\u0119 cz\u0142owiek nale\u017cycie pilnowa\u0142 (a by\u0142o to w jego \u017cywotnym interesie) nie przynosi\u0142a wi\u0119kszych szk\u00f3d na skal\u0119 masow\u0105.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NOTABENE.WORLD\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-15T10:55:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-15T10:58:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Emil-TP.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"445\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Emil Tokarczyk\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Emil Tokarczyk\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Emil Tokarczyk\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4a2f6a8a29f1b6cdec6373a4e15451cc\"},\"headline\":\"\u015awiat, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zwariowa\u0107\",\"datePublished\":\"2026-04-15T10:55:47+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-15T10:58:21+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\\\/\"},\"wordCount\":2717,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Emil-TP.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Felietony\",\"NA MOJE OKO\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\\\/\",\"name\":\"\u015awiat, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zwariowa\u0107 - NOTABENE.WORLD\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Emil-TP.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"datePublished\":\"2026-04-15T10:55:47+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-15T10:58:21+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Emil-TP.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Emil-TP.jpg?fit=800%2C445&ssl=1\",\"width\":800,\"height\":445},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u015awiat, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zwariowa\u0107\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"description\":\"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#organization\",\"name\":\"NOTABENE.WORLD\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/01\\\/NB-club-start-www1.jpg\",\"width\":1000,\"height\":839,\"caption\":\"NOTABENE.WORLD\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Notabene.World\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/4a2f6a8a29f1b6cdec6373a4e15451cc\",\"name\":\"Emil Tokarczyk\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/75a98a706ff1c349d08cf501cf24da0f21953d0b670be72ba682dc2711ed3db6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/75a98a706ff1c349d08cf501cf24da0f21953d0b670be72ba682dc2711ed3db6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/75a98a706ff1c349d08cf501cf24da0f21953d0b670be72ba682dc2711ed3db6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Emil Tokarczyk\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/notabene.world\\\/nb\\\/author\\\/em-to\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u015awiat, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zwariowa\u0107 - NOTABENE.WORLD","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u015awiat, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zwariowa\u0107 - NOTABENE.WORLD","og_description":"G\u0142upota! Wszechobecna, przyt\u0142aczaj\u0105ca g\u0142upota! Wszystko wskazuje na to, \u017ce \u017cyjemy w czasach olbrzymiego renesansu g\u0142upoty. G\u0142upota bezwstydnie panoszy si\u0119 wok\u00f3\u0142, puszy si\u0119 i wynosi sama siebie na o\u0142tarze. G\u0142upota niepodwa\u017calnie kr\u00f3luje, dominuje i sprawuje rz\u0105d dusz. G\u0142upota odrodzona, odrestaurowana, sprytna i bezczelna doczeka\u0142a si\u0119 swego panowania w ka\u017cdej sferze \u017cycia, a szczeg\u00f3lnie za\u015b w \u017cyciu publicznym, tym tocz\u0105cym si\u0119 w przestrzeni wirtualnej. Czasy kiedy bycie g\u0142upim by\u0142o najwi\u0119kszym powodem do wstydu i przyczyn\u0105 ostracyzmu spo\u0142ecznego, gdy bycie g\u0142upim i obna\u017cenie si\u0119 z g\u0142upoty, oznacza\u0142o wykluczenie i marginalizacj\u0119, nie tylko dawno odesz\u0142y do lamusa, ale zosta\u0142y zast\u0105pione er\u0105 z prawid\u0142em przeciwnym. Oto wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie to m\u0105dry musi chroni\u0107 si\u0119 i ukrywa\u0107 bo g\u0142upia, rozrechotana, butna, intelektualnie prymitywna t\u0142uszcza wnet zakrzyczy, st\u0142amsi i zadepcze go, przedtem wy\u015bmieje, wyzwie, napi\u0119tnuje, od\u017cegna od czci i wiary i symbolicznie wykluczy ze mainstreamowej wsp\u00f3lnoty. Wreszcie owo niezno\u015bne dla g\u0142upoty, elitarystyczne ewolucyjne prawo, m\u00f3wi\u0105ce \u017ce \u017ceby przetrwa\u0107 trzeba by\u0107 m\u0105drym zast\u0105pi\u0142 bolszewicki zakon: \u201eW kupie si\u0142a\u201d. Ten jest praw (czytaj: ten ma racj\u0119), kto ma za sob\u0105 wi\u0119kszy t\u0142um. G\u0142upota czeka\u0142a na ca\u0142e wieki by si\u0119 rozpanoszy\u0107 i wreszcie da\u0107 \u0142upnia tej wyrafinowanej arystokratce m\u0105dro\u015bci, owej wynios\u0142ej, jak\u017ce zarozumia\u0142ej w swym przekonaniu o w\u0142asnej wyj\u0105tkowo\u015bci niezno\u015bnej tyranii, kt\u00f3ra przez tysi\u0105clecia ro\u015bci\u0142a sobie prawo do dyktowania praw i kierunku cz\u0142owieczego marszu. Oczywi\u015bcie jak powszechnie wiadomo g\u0142upota jest wieczna, by\u0142a jest i b\u0119dzie, co do tego nie ma najmniejszych w\u0105tpliwo\u015bci, takie jest po prostu prawo natury, tak m\u00f3wi statystyka. Tyle tylko, \u017ce g\u0142upota dawna, przedinternetowa by\u0142a g\u0142upot\u0105 prywatn\u0105, ca\u0142kowicie mo\u017cna rzec osobist\u0105, wr\u0119cz intymn\u0105. Je\u015bli si\u0119 cz\u0142owiek nale\u017cycie pilnowa\u0142 (a by\u0142o to w jego \u017cywotnym interesie) nie przynosi\u0142a wi\u0119kszych szk\u00f3d na skal\u0119 masow\u0105.","og_url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/","og_site_name":"NOTABENE.WORLD","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World","article_published_time":"2026-04-15T10:55:47+00:00","article_modified_time":"2026-04-15T10:58:21+00:00","og_image":[{"width":800,"height":445,"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Emil-TP.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Emil Tokarczyk","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Emil Tokarczyk","Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/"},"author":{"name":"Emil Tokarczyk","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/4a2f6a8a29f1b6cdec6373a4e15451cc"},"headline":"\u015awiat, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zwariowa\u0107","datePublished":"2026-04-15T10:55:47+00:00","dateModified":"2026-04-15T10:58:21+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/"},"wordCount":2717,"publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Emil-TP.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","articleSection":["Aktualno\u015bci","Felietony","NA MOJE OKO"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/","name":"\u015awiat, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zwariowa\u0107 - NOTABENE.WORLD","isPartOf":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Emil-TP.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","datePublished":"2026-04-15T10:55:47+00:00","dateModified":"2026-04-15T10:58:21+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Emil-TP.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Emil-TP.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","width":800,"height":445},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/swiat-ktory-postanowil-zwariowac\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/notabene.world\/nb\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u015awiat, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zwariowa\u0107"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#website","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","name":"NOTABENE.WORLD","description":"Przekaz. Warto\u015bci. Wsp\u00f3lnota.","publisher":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/notabene.world\/nb\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#organization","name":"NOTABENE.WORLD","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","contentUrl":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NB-club-start-www1.jpg","width":1000,"height":839,"caption":"NOTABENE.WORLD"},"image":{"@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Notabene.World"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/notabene.world\/nb\/#\/schema\/person\/4a2f6a8a29f1b6cdec6373a4e15451cc","name":"Emil Tokarczyk","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/75a98a706ff1c349d08cf501cf24da0f21953d0b670be72ba682dc2711ed3db6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/75a98a706ff1c349d08cf501cf24da0f21953d0b670be72ba682dc2711ed3db6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/75a98a706ff1c349d08cf501cf24da0f21953d0b670be72ba682dc2711ed3db6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Emil Tokarczyk"},"url":"https:\/\/notabene.world\/nb\/author\/em-to\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/notabene.world\/nb\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Emil-TP.jpg?fit=800%2C445&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pdCobN-57g","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/98"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19670"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19670\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19675,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19670\/revisions\/19675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19500"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/notabene.world\/nb\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}