Autor: B D

Grudzień to nie tylko czas świąteczny, ale także miesiąc, w którym pojawia się wiele informacji o rozwiązaniach wpływających w przyszłym roku na koszty naszych domowych budżetów. Najnowsza wiadomość pochodzi z Ministerstwa Energii. Po pierwsze — od stycznia 2026 r. nie wzrośnie opłata kogeneracyjna, pozostanie na poziomie 3 zł za MWh. Po drugie — od stycznia zlikwidowana zostanie opłata przejściowa. Oba rozwiązania oznaczają częściowe obniżenie naszych rachunków za energię.
Zwiększono również nakłady na ochronę zdrowia — mają wynieść 247,8 mld zł, czyli 6,81% PKB, co oznacza wzrost o 25 mld zł. Zwiększono środki na in vitro do 600 mln zł oraz zasiłek pogrzebowy — z 4 tys. do 7 tys. zł.

Zaplanowano też rekordowe 200,1 mld zł na obronę narodową, co stanowi 4,81% planowanego PKB na 2026 r. Dodatkowo złożono do Komisji Europejskiej wniosek o płatność z programu SAFE na dozbrojenie. Rząd liczy na 43,7 mld euro.

Przesłany do Sejmu projekt budżetu jest obecnie analizowany przez komisje sejmowe. Komisja Finansów Publicznych postanowiła wprowadzić poprawki ograniczające wydatki wielu instytucji państwowych. I tak: obniżono wydatki Kancelarii Prezydenta RP o 12,75 mln zł (przy tegorocznym budżecie 298,8 mln zł), budżet Kancelarii Sejmu zmniejszono o 16,6 mln, Kancelarii Senatu — o 28,2 mln, a budżet Sądu Najwyższego obcięto o 30 mln. Łącznie cięcia mają przynieść 569,6 mln zł oszczędności. Środki te zostaną przeznaczone m.in. na szkolnictwo wyższe, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencję Wywiadu. Niestety, mimo tych działań projekt przyszłorocznego budżetu — przy dochodach 647,2 mld zł i wydatkach ok. 918,9 mld zł — wciąż zakłada deficyt na poziomie 271,7 mld zł.

Od początku tygodnia, choć to jeszcze wrzesień, pogoda przypomina listopad. Zimno, deszcz, porywisty wiatr, a nocami temperatury spadają niemal do zera. Synoptycy obiecują jeszcze złotą polską jesień z dwudziestostopniowym słońcem, ale coraz trudniej w to wierzyć. Nic dziwnego, że w wielu miastach włączono już ogrzewanie. Niestety wraz z rozpoczęciem sezonu grzewczego przyszły i złe wiadomości: instytucje odpowiedzialne za dostawy ciepła ostrzegają, że rachunki w tym sezonie wzrosną o 20–35 procent. Jedynie niektóre osiedlowe kotłownie zapowiadają, że nie podniosą cen – ale to raczej wyjątki niż reguła.

Od 1 października w Polsce zaczyna też działać system kaucyjny. Stajemy się siedemnastym krajem w Europie, który zdecydował się na ten krok. Z systemów kaucyjnych korzysta już 180 milionów Europejczyków. W wielu sklepach pojawiły się już automaty do zwrotu butelek PET i puszek. Do każdej butelki plastikowej i puszki doliczona będzie kaucja: 50 groszy za plastik lub puszkę. Od 1 stycznia 2026 roku system obejmie także butelki szklane do pojemności 1,5 litra,  tu kaucja wyniesie 1 złotówkę Pieniądze odzyskamy, jeśli oddamy opakowanie nieuszkodzone do punktu zbiorczego. Cel jest ambitny: do 2029 roku osiągnąć 90% poziom selektywnej zbiórki opakowań, a do 2030 roku zwiększyć udział recyklingu w produkcji z 25 do 30 procent.

Tymczasem za naszą wschodnią granicą trwa już 1317. dzień wojny. Rosja nie ustaje w atakach – bombarduje infrastrukturę energetyczną i kolejową, pozbawiając setki tysięcy Ukraińców prądu i wody. Kreml wciąż powtarza, że to Rosja jest ofiarą agresji NATO i całego Zachodu.

Już połowa lipca. Dopiero kilka dni temu Centralna Komisja Egzaminacyjna ogłosiła wstępne wyniki egzaminu dojrzałości. Maturę zdało 80% tegorocznych absolwentów wszystkich szkół ponadpodstawowych, 13% abiturientów, którzy nie zdali jednego przedmiotu, ma prawo do poprawki w sierpniu, jak podała CKE.

Większość maturzystów zamierza studiować. Jeszcze do końca nie wiadomo, jakie będą najpopularniejsze kierunki studiów w tym roku. Rekrutacja trwa. Analitycy na podstawie ubiegłorocznych danych prognozują, że będą to kierunki związane z nowymi technologiami, a także orientalistyka (japonistyka i koreanistyka) oraz oczywiście kierunki medyczne. Docierają pierwsze sygnały o liczbie zgłoszeń. I tak Akademia Teatralna w Krakowie podała, że na Wydział Aktorski kandyduje tym razem 1109 osób na 28 miejsc. Na jedno miejsce przypada tu więc 39,6 kandydata.

Polacy intensywnie korzystają z wakacyjnego odpoczynku i może nie wszystkie informacje docierają do nich na bieżąco. A tu: od 1 lipca wchodzą w życie nowe zasady kierowania do sanatorium wprowadzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia. Najważniejsze zmiany to uproszczone zasady wystawiania i zatwierdzania skierowań oraz wprowadzenie nowej informacji o trybie leczenia. Od lipca ZUS rozpoczął wypłacanie rent wdowich. Renta wdowia to połączone świadczenia, np. 100% świadczenia własnego (np. emerytury) oraz 15% świadczenia przysługującego po zmarłym małżonku lub odwrotnie. Jak poinformowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, do końca czerwca złożono ogólnie 1milion 64 tysiące 414 wniosków o przyznanie tego świadczenia.

Dobrą nowiną, jest także to, że ministrowie finansów UE zgodzili się na wniosek Polski o  przesuniecie 26 miliardów złotych w polskim Krajowym Planie Odbudowy na utworzenie Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, z którego między innymi będą budowane schrony.

Budżet całego KPO dla Polski to 60 miliardów euro, tj. około 268 miliardów złotych. Do tej pory (po 1,5 roku realizacji programu) podpisano z beneficjentami ponad 774,6 tysięcy umów na ponad 117 miliardów złotych, co stanowi 44,5% całego KPO. Minister Pełczyńska-Nałęcz przekazała, że Komisja Europejska zgodziła się również na przedłużenie KPO do końca 2026 roku. To ogromny sukces. Polska starała się o przedłużenie tego terminu, ponieważ realizacja KPO w Polsce rozpoczęła się z ogromnym opóźnieniem dopiero w grudniu 2023 roku.

To oznacza, że samorządy i inni beneficjenci, którzy ścigali się z czasem, żeby skończyć inwestycje do sierpnia 2026, będą mieli jeszcze kilka dodatkowych miesięcy, zaznaczył wiceminister funduszy i polityki regionalnej.

W maju 2025 roku Rada Polityki Pieniężnej po raz pierwszy od 19 miesięcy obniżyła stopy procentowe o 50 punktów bazowych (0,5pkt procentowego). Na ten ruch czekali Polacy. Branża finansowa przewidywała, że tak się stanie. Obniżka stóp procentowych to bezpośrednie korzyści zarówno dla banków, jak i dla kredytobiorców, ale w różny sposób.

Dla jednych to mniejsza rata, dla drugich zmniejszone ryzyko niespłacalności kredytów. „Obniżka stóp procentowych nie oznacza początku obniżek” – powiedział Adam Glapiński na konferencji prasowej. Zaznaczył, że kolejne potencjalne kolejne cięcia stóp procentowych będą się odbywać cyklicznie po 0,25 pkt. procentowego – zależnie od sytuacji ekonomicznej. NBP wskazuje na ryzyko wzrostu inflacji z powodu wysokiego deficytu sektora finansów publicznych i luźnej polityki fiskalnej Polski. To dobra wiadomość dla wielu Polaków.

A w Ukrainie to już 1173 dzień wojny. „Koalicja chętnych” spotkała się w Kijowie z prezydentem Ukrainy. Prezydent Francji, kanclerz Niemiec, premier Wielkiej Brytanii i premier Polski Donald Tusk w sobotę odwiedzili Kijów, aby pracować nad bezpieczeństwem Ukrainy. Rozmawiali z prezydentem Trumpem, który wsparł ustalenia koalicji. Na zakończenie spotkania prezydent Francji Macron oświadczył: „Wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi zwiększymy presję na Rosję, jeśli będzie się starała blokować zawieszenie broni w wojnie przeciwko Ukrainie”.

Dziś pierwsza niedziela lutego nowego roku. Pochmurno, w wielu miejscach w Polsce może padać przelotny śnieg. Pogoda mocno niestabilna: zima wymieszana z wiosną. Co dalej? Prognozy synoptyków są różne. Na razie mamy około 5 stopni plus w dzień, minus jeden lub dwa w nocy. Jaki będzie luty w tym roku, zobaczymy. Historycznie wiadomo, że będzie wyjątkowy, zdarza się raz na 823 lata. 4 niedziele, 4 poniedziałki, 4 wtorki, 4 środy, 4 czwartki, 4 piątki i 4 soboty. Taki układ kalendarza miesięcznego lutego nie zdarzy się już za naszego życia.

W styczniu odbył się 33 Finał WOŚP. W tym roku zbieraliśmy fundusze dla onkologii i hematologii dziecięcej.  Dotychczas w tej edycji zebrano 178 milionów 531 625 tysięcy złotych. Ostateczny wynik poznamy pod koniec marca.

Kończy się okres ferii szkolnych. Część dzieci już od jutra wraca do szkoły, część jeszcze odpoczywa. Według badań rodzice wydali w tym roku na odpoczynek zimowy dla swoich dzieci od 1500 do 3000 złotych. Niektórzy mniej, bo dzieci spędzały ferie np. u dziadków lub w domu, korzystając tylko np. z basenów lub tak popularnych w tym roku warsztatów lub półkolonii, organizowanych przez różne instytucje.

Przygotowujemy się do nowego roku. Sprawdzamy, co się zmieni na plus, a co na minus. Każdy z nas ma inne priorytety. Wiadomo, jakie będą ceny prądu przynajmniej na okres 9 miesięcy przyszłego roku. Ustalono też nowe taryfy za gaz. Wyliczono, że np. dla gospodarstw domowych o niskim zużyciu gazu opłaty wzrosną o 2,63 złotych miesięcznie. Te dwie opłaty za paliwa wpłyną na ceny wielu innych usług i towarów. Czy wzrośnie inflacja? W ankietach noworocznych wielu Polaków stwierdziło, że najważniejsze dla nich jest, by inflacja w 2025 roku (która w grudniu 2024 wynosiła 6,1%) spadla do około 5%. Nadzieja jest duża, bo według szacunków inflacja bazowa obniżyła się w 2024 roku z 7,3% do 6,8%. Wielu ucieszy fakt, że od stycznia minimalne wynagrodzenie za pracę wyniesie 4666 złotych. Tym samym płaca minimalna wzrośnie o 366 złotych w stosunku do II półrocza 2024 roku, kiedy to wynosiła 4300 złotych. W 2025 roku waloryzacja świadczeń emerytalno- rentowych wzrośnie według prognoz Ministerstwa Finansów o 5,82%. Będzie też wyższa  „13” i „14” emerytura.

Szykujemy się do zimy już od kilku tygodni. W nocy z 26 na 27 października weszliśmy w czas zimowy. Zaczynamy bardzo uważnie sprawdzać informacje o cenach opału i energii elektrycznej. Na szczęście od 1 lipca do 31 grudnia obowiązuje maksymalna cena na energię elektryczną dla gospodarstw domowych na poziomie 500 zł/MWh. Gdyby nie było interwencji rządu, cena wynosiłaby 739 zł/MWh. Pojawia się pytanie, co dalej?

Jest już wstępna decyzja nad dalszym zamrożeniem cen na 2025 rok. Podano informację, że Minister Finansów powinien w budżecie „znaleźć” na ten cel aż 6 miliardów złotych. Już jest decyzja, że najubożsi i ogrzewający domy energią elektryczną dostaną bon energetyczny także w 2025 roku.

Obiecująco też brzmi informacja o 40 miliardach złotych z Krajowego Planu Odbudowy, które dotrą do Polski jeszcze w tym roku. Środki mają być przeznaczone między innymi na polskie farmy wiatrowe na Bałtyku (10mld zł), ocieplanie domów i wymianę pieców (3 mld zł). Będą też pieniądze na szpitale onkologiczne i opiekę nad osobami starszymi (4,7 mld zł).