Autor: Szymon Grządziela

AktualnościLiteraturaProjekt kulturalny

Dmitry Glukhovsky i jego dystopia

Subiektywnie mogę powiedzieć, że jest to najlepsza, a zarazem najgorsza książka jaką czytałem w życiu. Przez jej emocjonalny charakter, nie byłem w stanie przeczytać więcej niż dwa rozdziały na raz. To podróż do świata pełnego obłudy, odwróconych wartości, świata zakłamanego, skorumpowanego i przerażającego.

Cała powieść, opiera się na tym, że ludzkość wymyśliła lek na śmierć. Każdy obywatel jest nieśmiertelny, może pozostać wiecznie młody i zdrowy, jeśli oczywiście się podporządkuje do panujących standardów. “Człowiek przestał być stworzeniem i stał się twórcą” (s. 46). Sprawia to jednocześnie problem w kwestii miejsca dla przyszłych pokoleń, które jest ograniczone. Aby ktoś się urodził, inny członek jego rodziny musi umrzeć.

Pojawiają się niezarejestrowane ciąże, które są surowo karane przez specjalne oddziały nieśmiertelnych w maskach Apollina. Ludzkość ma dodatek do życia jakim są pigułek szczęścia, które sprawiają, że ich ból i smutek odchodzi w zapomnienie. O działaniu pigułek wspomina główny bohater mówiąc: „jakby dokwaterowali ci do głowy kogoś obcego. Innym to odpowiada, ale mnie drażni”

Read More
AktualnościMuzykaPRZEBÓJ NOCY

Przeszłość, która buduje: Opał i Gibbs w krainie autentyczności

Utwór, o którym chciałbym napisać, pochodzi z albumu Oczy szeroko zamknięte z 2020 roku i nosi tytuł Alicja w krainie dziwów. Skupia się na fundamentalnych wartościach, które w dzisiejszym świecie – zdominowanym przez wyidealizowane obrazy i media społecznościowe – często zostają zapomniane.

W całej pierwszej zwrotce Opał opowiada o swojej przeszłości i o tym jak przeżycia ukształtowały jego charakter. Wspomina o biedzie i o tym, że świat dziecka był zaczarowany, jednocześnie będąc najprostszym jakim można go sobie wyobrazić. Zwraca również uwagę, że nie przeszkadza mu, że ktoś może sobie pozwolić na markowe ubrania, ale razi go sposób, w jaki niektórzy się nimi afiszują. Opisuje ludzi, którzy wyśmiewali go za dziurawą koszulę, podkreślając jednocześnie, że dziś nosi ubrania swojej własnej marki Voodoo, stworzonej we współpracy ze sklepem Vulagrus. Kto komu wbił szpilkę – to gra słowna odnosząca się do nazwy marki, Voodoo oznacza rytuał, w którym można zranić inną osobę, wbijając szpilki w jej lalkową podobiznę.

Pod koniec zwrotki Opał zauważa, że ludzie coraz częściej na siłę zabiegają o uwagę, uznanie i podziw, pragnąc być zauważeni i bogaci. Paradoksalnie, to właśnie zwykli, autentyczni ludzie wyróżniają się dziś najbardziej swoją życiową postawą, stając się w ten sposób naprawdę niezwykli.

Read More
AktualnościLiteraturaProjekt kulturalny

Humanistyczne przesłanie „Zwyczajnego życia” Karela Čapka

„Zwyczajne życie” jest krótkim opowiadaniem, trzecią i zarazem ostatnią częścią trylogii – „Hardabu”l, „Meteor”, „Zwyczajne życie”. „Meteor” został odznaczony nagrodą państwową, a „Zwyczajne życie” zostało nominowane do Nagrody Nobla, jednak ostatecznie jej nie przyznano.

W „Zwyczajnym życiu”, Karel skupia się na analizie procesu starzenia się i związanych z nim kwestiach moralnych.W opowiadaniu głównym bohaterem jest urzędnik Adam Kindy, który będąc już w podeszłym wieku, dokonuje podsumowania swojego życia, rozważając jego sens i wartość.

Bohater z początku, mówi o swoim życiu w sposób prosty – „co za piękne, zwyczajne, nieciekawe życie! Ani jednej przygody, ani jednej walki, nigdzie nic tragicznego czy wyjątkowego”. Przypomina sobie sterty książek, które przeczytał o niesamowitych ludziach oraz podróżach, zwracając uwagę, dlaczego one tak wyglądają, skoro życie „nie jest nadzwyczajną i wyjątkową przygodą, ale prawem powszechnym”.

Read More
AktualnościLiteraturaProjekt kulturalny

Od fascynacji koleją do literackiej grozy

„Demon ruchu” to zbiór opowiadań Stefana Grabińskiego, który ukazał się w 1919 roku. Grabiński łączy w nim elementy grozy, niesamowitości oraz fascynacji nowoczesnymi technologiami, a w szczególności koleją.

Najważniejszymi przeżyciami Stefana Grabińskiego z dzieciństwa były bez wątpienia podróże koleją z Szamborskiego dworca do domu rodziców w Łące. Podczas podróży podziwiał on piękne krajobrazy, które potem odwzorowywał w swoich opowiadaniach. W dzieciństwie bawił się miniaturowymi wagonami i jak piszę Joanna Majewska w książce Demon ruchu, duch czasu, widma miejsc. Fantastyczny Grabiński i jego świat, to właśnie wtedy po raz pierwszy Grabiński stał się kreatorem „własnego świata, który był całkowicie zależny od jego decyzji, a w późniejszych latach marzenie o pociągach ziściło się w kolejowym cyklu Demon ruchu”.

Read More
MuzykaProjekt kulturalnyPRZEBÓJ NOCY

Pasażer – Rahim

Rahim zdaje sobie sprawę, że istota siedząca z nim w przedziale wprowadza chaos. Zastanawia się, kim ona naprawdę jest – stwórcą, odtwórcą czy rzeźnikiem. Prowadzi wewnętrzną polemikę, próbując ustalić skąd się wziął i w jakim celu się pojawił. Zwraca uwagę, że pasażer wywołuje w nim przerażenie jak za dziecka Bobok, który był istotą z polskiego folkloru, a dokładniej był demonem słowiańskim.

Na Górnym Śląsku, skąd wywodzi się Rahim, wierzono, że postać ta mieszkała wśród ludzi i można było ją spotkać w zakazanych i niedostępnych miejscach dla dzieci. Według legend, Bobok miał wielki pysk, ostre zęby i owłosione kopyta. Porywał dzieci, które nie słuchały rodziców, zamykając je w brudnym worku, a czasem okładając przy tym kijem. Jedynym sposobem, by uniknąć tego losu, było posłuszeństwo wobec rodziców. Finalnie pasażer znika, pozostawiając po sobie jedynie popiół.

Read More
MuzykaProjekt kulturalnyPRZEBÓJ NOCY

SKO – Dwa Sławy

JaroSław i RadoSław wydali wspólnie aż 10 płyt od 2007 roku. Tytuły płyt z datami: Dla Sławy 2007, Nieśmiertelna Nawijka Dwusławowa 2010, Muzyka Kozacka 2011, Nie Wiem, Nie Orientuje Się 2012, Ludzie Sztosy 2015, Danyds Flow 2017, Coś Przerywa 2018, Pokolenie X2 2020, Z Achiwum X2 2022, I Jest To Możliwe Mixtape 2023 (wspólnie z Grubym Mielzkym i Persem). Jest to jeden z moich ulubionych duetów rapowych. Zawsze potrafią rozbawić i zaciekawić swoimi linijkami. Mało kto potrafi w tak ciekawy sposób ukazać tak wiele porównań i metafor w jednym kawałku.

Każdy z numerów wymaga dokładnej analizy, a równocześnie wpada w ucho i nie zanudza. Do tego rzucane przez nich hasztagi były w tamtych czasach swego rodzaju nowością i można powiedzieć, że stworzyli oni coś oryginalnego. Chłopaki po dziś dzień nawijają w ten sam niezmiennie ciekawy sposób. Z tego co widziałem, zapowiedzieli już nowe wydawnictwo na które nie ukrywam, że czekam pełen entuzjazmu, bo oni nigdy nie zawodzą. Wiem, że ich kolejna płyta będzie świetnie dopracowana. No i przede wszystkim wiem, jak to sami ujęli, że będzie czasem zabawnie, ale nigdy śmiesznie.

Read More
MuzykaProjekt kulturalnyPRZEBÓJ NOCY

Średnie ogólne – Kuba Knap

Kuba Knap jest bardzo płodnym artystą, który ma na swoim koncie 18 płyt, z czego dwie dwupłytowe, w tym mixtapy, oraz epki. To wszystko wydał od 2013 roku. W samym roku 2019 wydał 6 płyt – Knurion, Koniec końców, Flaj Łajz (z zespołem Renegaci Funku), Na rejonie na patencie (z Kajzerem), Wpierpol (z zespołem Okoliczny Element), oraz Undaknap (ze składem Undadasea).

W 2023 roku co prawda wydał jedną płytę, na którą słuchacze musieli czekać 3 lata – Tipiknapa. Jednak jest to najdojrzalsza płyta, na której wszystkie bity zostały wykonane w jazzowym stylu z żywymi instrumentami. Śledząc na bieżąco karierę Kuby Knapa, oglądając liczne wywiady i słuchając przede wszystkim jego twórczości cieszę się, że jego kariera poszła w tym kierunku. W kierunku nieskomercjalizowanym i spokojnym. Knap już nie jest Bejływemyszon – porzucił alkohol i wydoroślał, a cel został ten sam mianowicie: granie z pasją i wspieranie swoich ludzi. Knap dziś jest dojrzałym gościem o czym świadczy ten numer oraz ostatni album Tipiknapa, który każdemu z całego serca polecam przesłuchać w całości.

Read More
MuzykaProjekt kulturalnyPRZEBÓJ NOCY

Ukryty w mieście krzyk – Pezet

Kolejnym utworem, który będę analizować jest Ukryty w mieście krzyk autorstwa Pezeta. Utwór pochodzi z płyty Muzyka Klasyczna z 2002 roku. Za produkcje utworu odpowiada Noon. Sampel użyty przez Noona pochodzi z utworu Mike’a Oldfielda – The Lake. W roku 2021 powstała nowa wersja tego numeru stworzona przez Łysy Live Session. O samym albumie raper mówi: „pierwszy album robisz całe dotychczasowe życie, każdy kolejny – raptem dwa lata”.

Utwór zaczyna się od refrenu, w którym powtarzany jest zwrot „My, ukryty w mieście krzyk”. Pezet przyznał w jednym z wywiadów udzielonym dla rytmy.pl w 2022 roku, że obecnie uważa to za grafomanię i nie użyłbym powtórnie takiego sformułowania. Mówi dosłownie, że wyrzuciłbym w pierwszej kolejności wers „mokra jak Bonaqua” z utworu Seniorita, a „w drugiej kolejności – frazę ukryty w mieście krzyk, czyli kultowe sformułowanie”.

W pierwszych wersach Pezet mówi o ludziach, którzy obserwują go i jemu podobną młodzież i myślą o nich różne, przeważnie złe rzeczy. Tacy ludzie jak on poddawani są stereotypowej opinii – uważa się ich za osoby bez uczuć, osiedlowe, może nawet trochę patologiczne. Pojawia się również zwrot w kierunku policji, że może jedynie spisać protokół i zadaje znów kolejne pytanie „kto krzyknie rap to rewolucja roku?”, zachęcając tym ludzi do wspierania jego muzyki.

Read More
MuzykaProjekt kulturalnyPRZEBÓJ NOCY

Raskolnikov – Donguralesko

Jestem wielkim fanem twórczości Donguralesko już od lat. Pamiętam, że płytę Magnum Ignotum Preludium, kupił mi na 16 urodziny kolega, jako prezent na urodziny. Dzięki tej płycie jeszcze bardziej zagłębiłem się w świat literatury, poprzez takie utwory takie jak Ikar, Umarli poeci, Gra szklanych paciorków, czy Raskolnikov. Na płycie znajduję się również numer: 451 Stopni Fahrenheita, który odnosi się do powieści Raya Bradburego, którego po przesłuchaniu piosenki stałem się wielkim fanem i zagłębiłem się dość mocno w jego twórczość, czytając jego powieści, oraz krótkie opowiadania.

Dziś z perspektywy czasu mogę jedynie powiedzieć, że to jedna z najważniejszych dla mnie płyt i na pewno miała ona ogromny wpływ na moje życie.

Read More
MuzykaProjekt kulturalnyPRZEBÓJ NOCY

Wszystko I Nic – Quebonafide

Utwór Wszystko I Nic pochodzi z producenckiego albumu Soulpete – Raw, który został wydany w roku 2015. W utworze gościnnie udzielił się znany obecnie w całej Polsce raper Quebonafide. Znany z fenomenalnych porównań i metafor raper w tym utworze w moim odczuciu pokazuje idealnie jak bardzo wartościowy był jego rap w tamtych czasach.

Już w pierwszym wersie Quebonafide serwuje nam aluzje do czeskiego filmu Ene Bene mówiąc „życie to sztuka wyborów jak w Ebe Bene, A przeżyć nie kupisz i nie policzysz” – ukazując nam jakimi wartościami powinien się według niego kierować człowiek w życiu.

W kolejnym wersie, uświadamia słuchacza, że wie dokąd zmierza i że prędzej czy później to osiągnie. Po raz kolejny serwuje nam metaforę „nie powstrzymają mnie resselerzy, numizmatycy” – czyli ludzie którzy stawiają na pierwszym miejscu dobra materialne.

Read More