Nasz Świat

2024 • ROK GOMBROWICZA, MIŁOSZA, HŁASKI I... HERLINGAHistoriaLiteraturaNasz ŚwiatSTANISŁAW ŻAK

Sądny dzień • 4.07.1946

To był drugi tydzień wakacji. Ukończyłem szóstą klasę szkoły powszechnej i obijałem się, nie bardzo wiedząc, co robić.  Zbieraliśmy się na polanie pod lasem i graliśmy do upadłego w piłkę, spoceni, ledwie dyszący, biegaliśmy jak szaleni za futbolówką, wrzeszcząc niemiłosiernie, jak odzierani ze skóry…Gra w piłkę była atrakcyjna, ale nużąca. Zawsze ci sami i na tych samych pozycjach, ciągle te same kłótnie, okrzyki. W pewnej chwili zauważyłem, że w miarę upływu czasu gra w nogę rodzi jakieś dąsy, boczenia się, jeden na drugiego.

Nie umieliśmy wtedy przegrywać, a do wygrywania brakowało nam umiejętności. Poczyniwszy takie obserwacje coraz częściej rezygnowałem z zabawy, szedłem do lasu, kładłem się w trawie i patrzyłem na zróżnicowane w kształtach białe obłoki, podobne do żagli, płynęły po błękicie nieba; czasem między białymi pojawiała się szara chmurka, rozbijając kolorystyczną monotonię przestworzy.

Rozpoznawałem ptaki po śpiewie, po kolorze upierzenia, po kształcie dzióbka i głowy. Mogłem tak leżeć bez ruchu kilka godzin, a wpatrując się w te odległe kombinacje figuralne płynących po niebie obłoków często zasypiałem… 

Tego dnia – pamiętam to doskonale – od samego rana było bardzo gorąco. Wstałem, a sypiałem w świeżym sianie na strychu, po drabinie zszedłem na dół…

Read More
AktualnościFelietonyNasz Świat

Chatham-Kielce: Marry, Magda i Ewa

Kiedy czekałam na koniec pracy męża, uwagę moją zwracała  jak gdyby przeniesiona z  horroru przeraźliwie chuda, kobieca postać z nogami owiniętymi grubym bandażem, stojąca przy taśmie z ruchami jakby w zwolnionym tempie, za to wciąż rozprawiająca po angielsku bez względu czy ktoś  słuchał czy nie jej ciągłego gderania…

Spytałam męża – co to za zjawisko? To Marry! Ponad osiemdziesięcioletnia kobieta, która w pralni pracowała od lat czterdziestych tj. momentu założenia fabryki. Czy nie ma z czego żyć ? Musi pracować? Przecież system socjalny dawał godziwe warunki egzystencji emerytom!

-Nie, odpowiedział mąż, nie musi! To przywilej jaki otrzymała Marry od właścicieli i managerów zakładu. Ma prawo przychodzić i stać przy taśmie w miejscu gdzie  spędziła ponad 50 lat swojego życia!
Dziwne zwyczaje  w kapitalizmie, w którym rzekomo  panował  wyzysk i brak szacunku dla pracowniczych przywilejów, pomyślałam Przecież tak wbijano do głowy mnie i mojemu pokoleniu..

Minęło 24 lata od widoku Marry i nie sądziłam, że kiedykolwiek jej postać stanie mi przed oczyma, a jednak dzisiejsza debata dotycząca red. Magdaleny Smożewskiej-Wójcikiewicz oraz red. Ewy Okońskiej przywołuje obraz osoby, która całe swoje życie poświęciła jednemu miejscu,  a prawa do niego nie ośmielił się jej zabrać ani kapitalistyczny wyzysk, ani ekonomiczny rachunek i  nieubłagana starość, która naznaczyła ją mocnym piętnem!

Dedykuję to wspomnienie, odpowiedzialnym za wszystkie  podejmowane decyzje w Radio Kielce. Te, które nie mieszczą się w katalogu zysku także…

Read More
AktualnościKulturaNasz Świat

XXXII Tydzień Kultury Języka Polskiego w Województwie Świętokrzyskim

Zakończył się właśnie XXXII Tydzień Kultury Języka. Jest to impreza, którą 32 lata temu zainicjował mój nauczyciel, a potem kolega z Instytutu Filologii Polskiej, dr Janusz Wróblewski. Pamiętam, że prawie wszystkie kieleckie szkoły brały udział w dyktandzie i konkursie krasomówczym, a dr Wróblewski słynął z wymyślania niezwykle oryginalnych i zabawnych tematów wystąpień publicznych.

Kochamy też ortografię! Tu niespodzianka! Aż 68% ankietowanych lubi „kropeczki” i kreseczki”, które odróżniają „o” od „u”, mniej zwolenników ma rozróżnienie między „ż” a „rz”. Nie znamy (jeszcze) badań dotyczących miłośników „ch” i „h”.  A szkoda!

Read More
KulturaNasz Świat

Corpus Christi

Nieodłącznym elementem święta Bożego Ciała jest procesja eucharystyczna, wprowadzona do obrządku później niż samo święto. Pierwsza wzmianka o uroczystej procesji przed sumą pochodzi z Kolonii, z lat 1265–1275. Jak czytamy w zapisie, podczas procesji niesiono krzyż z Najświętszym Sakramentem. Jest to nawiązanie do dawnego zwyczaju zabierania w podróż Eucharystii dla ochrony przed niebezpieczeństwami. Od XV w. procesje odprawiano już w całych Niemczech, Anglii, Francji, północnych Włoszech i Polsce. W Niemczech procesję w uroczystość Bożego Ciała łączono z procesją błagalną o odwrócenie nieszczęść i dobrą pogodę, dlatego przy czterech ołtarzach śpiewano tylko teksty Ewangelii i udzielano uroczystego błogosławieństwa.

Read More
AktualnościLiteraturaNasz Świat

Czy znajdziemy w Żeromskim życie?

Zamiast męczyć się przy kompletnie nieaktualnych przygodach Cezarego Baryki, polecam alternatywę – Życie jest gdzie indziej Milana Kundery; zaimponujecie swojej polonistce i przede wszystkim nie stracicie wszystkich szarych komórek.

Przedwiośnie znajduje się w kanonie lektur obowiązkowych i nie mam pojęcia, dlaczego nie możemy zastąpić tej właśnie pozycji na przykład Milanem Kunderą i jego powieścią Życie jest gdzie indziej. Dojrzewanie ukazuje w sposób bliższy współczesnej młodzieży, prowadzi narrację z lekkością, zabawi subtelnym żartem i zasmuci tragicznym wydarzeniem. Wszystko robi lepiej niż Żeromski, ale niestety nie jest Polakiem.

Read More
AktualnościNasz ŚwiatSpołeczeństwo

Olimpiada Zwolnieni z Teorii

Wywiad z Krzysztofem Pabianem, przedstawicielem zespołu projektowego uczniów Zespołu Szkół Ekonomicznych w Kielcach, tworzących projekt społeczny w ramach Olimpiady Zwolnieni z Teorii.

Jak wyglądają Wasze działania względem Olimpiady?

– Założyliśmy profile na portalach społecznościowych, Instagramie, Facebooku oraz Tik Toku, gdzie przedstawiamy różne ciekawostki i informacje na temat pieniędzy. Zorganizowaliśmy konkurs, gdzie nagrodą był voucher podarunkowy do Browaru Korona.

Obecnie jesteśmy na etapie pozyskiwania partnerów oraz sponsorów projektu, a także gadżetów i upominków dla beneficjentów. Jednym z uzyskanych już przez nas partnerów jest Biuro Em-Jot. To hurtownia artykułów szkolnych i biurowych, dzięki której zdobyliśmy już część upominków.

Read More
EkonomiaNasz ŚwiatSpołeczeństwo

Czy pieniądze rosną na drzewach?

Chcąc nauczyć najmłodszych wiedzy na temat wartości pieniędzy, uczniowie Zespołu Szkół Ekonomicznych w Kielcach: Weronika Pastuszka, Paulina Wsułek, Michalina Użyczak, Krzysztof Pabian, Oliwia Ślusarczyk, Aleksandra Wróbel oraz Klaudia Pawelec, postanowili wziąć udział tegorocznej edycji Olimpiady Zwolnieni z Teorii” i stworzyć projekt pt. „Czy pieniądze rosną na drzewach?” Ich projekt ma na celu uświadomienie dzieciom w wieku 6-10 lat czym są pieniądze, skąd się one biorą oraz „czy rosną na drzewach?” Młodzi, przyszli ekonomiści tworzą prezentację dla dzieci oraz planują także cykl lekcji o tematyce wartości pieniędzy.

Read More
Nasz ŚwiatOd Notki do Notki

••• Czechy
Wybory prezydenckie w Czechach. Maja na celu wyłonienie nowego prezydenta, który zastąpi urzędującego prezydenta Milosa Zemana. W pierwszej turze najwięcej głosów zebrali Peter Pavel oraz Andrej Babisz. Wezmą oni udział w drugiej turze. Frekwencja wynosiła 68,24%. Druga tura głosowania odbędzie się 27 – 28 stycznia br.

••• Węgry
Węgierski kryzys trwa. Inflacja zbliża się do 25% i według analityków będzie jeszcze rosła. Ceny artykułów spożywczych wzrosły rok do roku o ponad 50%. Drożyzna uderza przede wszystkim w emerytów i ludzi z niskimi dochodami. Jak informuje węgierska opozycja poza Budapesztem, w małych miasteczkach i wsiach brakuje wielu produktów spożywczych.

Read More
Nasz ŚwiatOd Notki do Notki

••• USA

Ukraiński prezydent Wołodymyr Zełenski i „duch Ukrainy” otrzymali tytuł Człowieka Roku 2022 tygodnika „ Time”.” Za udowodnienie, że odwaga może być równie zaraźliwa jak strach, za inspirowanie ludzi i narodów do jednoczenia się w obronie wolności, za przypomnienie światu o kruchości demokracji i pokoju” napisał w uzasadnieniu redaktor naczelny „Timea”.

Tytuł Człowieka Roku tygodnika przyznawany jest od 1927 roku. Otrzymuje go człowiek, grupa, maszyna lub idea, która miała największy wpływ na wydarzenia na świecie  w danym roku – w pozytywnym lub negatywnym znaczeniu. Wśród laureatów jest dwóch Polaków Jan Paweł II i Lech Wałęsa. Time to amerykański tygodnik społeczno-polityczny wydawany od 1923 w Nowym Jorku. Ma największy nakład spośród amerykańskich tygodników, średnio ponad 4 miliony egzemplarzy.

••• Węgry

Wiele sieci sklepów na Węgrzech wprowadziły limity ilościowe na zakup konkretnych produktów. Na liście jest osiem produktów, które mają gwarantowane ceny. Jest to między innymi: mleko (1 litr), jaja (1 pudełko 10 sztuk) i ziemniaki (1 kg). Produktów tych często brakuje w ciągłej sprzedaży. Węgrzy obawiają się, że stałe ceny, które będą obowiązywać do kwietnia przyszłego roku zostaną uwolnione i powtórzy się sytuacja jak z cenami benzyny.

Read More