Felietony

W maju 2025 roku Rada Polityki Pieniężnej po raz pierwszy od 19 miesięcy obniżyła stopy procentowe o 50 punktów bazowych (0,5pkt procentowego). Na ten ruch czekali Polacy. Branża finansowa przewidywała, że tak się stanie. Obniżka stóp procentowych to bezpośrednie korzyści zarówno dla banków, jak i dla kredytobiorców, ale w różny sposób.

Dla jednych to mniejsza rata, dla drugich zmniejszone ryzyko niespłacalności kredytów. „Obniżka stóp procentowych nie oznacza początku obniżek” – powiedział Adam Glapiński na konferencji prasowej. Zaznaczył, że kolejne potencjalne kolejne cięcia stóp procentowych będą się odbywać cyklicznie po 0,25 pkt. procentowego – zależnie od sytuacji ekonomicznej. NBP wskazuje na ryzyko wzrostu inflacji z powodu wysokiego deficytu sektora finansów publicznych i luźnej polityki fiskalnej Polski. To dobra wiadomość dla wielu Polaków.

A w Ukrainie to już 1173 dzień wojny. „Koalicja chętnych” spotkała się w Kijowie z prezydentem Ukrainy. Prezydent Francji, kanclerz Niemiec, premier Wielkiej Brytanii i premier Polski Donald Tusk w sobotę odwiedzili Kijów, aby pracować nad bezpieczeństwem Ukrainy. Rozmawiali z prezydentem Trumpem, który wsparł ustalenia koalicji. Na zakończenie spotkania prezydent Francji Macron oświadczył: „Wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi zwiększymy presję na Rosję, jeśli będzie się starała blokować zawieszenie broni w wojnie przeciwko Ukrainie”.

Dziś pierwsza niedziela lutego nowego roku. Pochmurno, w wielu miejscach w Polsce może padać przelotny śnieg. Pogoda mocno niestabilna: zima wymieszana z wiosną. Co dalej? Prognozy synoptyków są różne. Na razie mamy około 5 stopni plus w dzień, minus jeden lub dwa w nocy. Jaki będzie luty w tym roku, zobaczymy. Historycznie wiadomo, że będzie wyjątkowy, zdarza się raz na 823 lata. 4 niedziele, 4 poniedziałki, 4 wtorki, 4 środy, 4 czwartki, 4 piątki i 4 soboty. Taki układ kalendarza miesięcznego lutego nie zdarzy się już za naszego życia.

W styczniu odbył się 33 Finał WOŚP. W tym roku zbieraliśmy fundusze dla onkologii i hematologii dziecięcej.  Dotychczas w tej edycji zebrano 178 milionów 531 625 tysięcy złotych. Ostateczny wynik poznamy pod koniec marca.

Kończy się okres ferii szkolnych. Część dzieci już od jutra wraca do szkoły, część jeszcze odpoczywa. Według badań rodzice wydali w tym roku na odpoczynek zimowy dla swoich dzieci od 1500 do 3000 złotych. Niektórzy mniej, bo dzieci spędzały ferie np. u dziadków lub w domu, korzystając tylko np. z basenów lub tak popularnych w tym roku warsztatów lub półkolonii, organizowanych przez różne instytucje.

Przygotowujemy się do nowego roku. Sprawdzamy, co się zmieni na plus, a co na minus. Każdy z nas ma inne priorytety. Wiadomo, jakie będą ceny prądu przynajmniej na okres 9 miesięcy przyszłego roku. Ustalono też nowe taryfy za gaz. Wyliczono, że np. dla gospodarstw domowych o niskim zużyciu gazu opłaty wzrosną o 2,63 złotych miesięcznie. Te dwie opłaty za paliwa wpłyną na ceny wielu innych usług i towarów. Czy wzrośnie inflacja? W ankietach noworocznych wielu Polaków stwierdziło, że najważniejsze dla nich jest, by inflacja w 2025 roku (która w grudniu 2024 wynosiła 6,1%) spadla do około 5%. Nadzieja jest duża, bo według szacunków inflacja bazowa obniżyła się w 2024 roku z 7,3% do 6,8%. Wielu ucieszy fakt, że od stycznia minimalne wynagrodzenie za pracę wyniesie 4666 złotych. Tym samym płaca minimalna wzrośnie o 366 złotych w stosunku do II półrocza 2024 roku, kiedy to wynosiła 4300 złotych. W 2025 roku waloryzacja świadczeń emerytalno- rentowych wzrośnie według prognoz Ministerstwa Finansów o 5,82%. Będzie też wyższa  „13” i „14” emerytura.

Szykujemy się do zimy już od kilku tygodni. W nocy z 26 na 27 października weszliśmy w czas zimowy. Zaczynamy bardzo uważnie sprawdzać informacje o cenach opału i energii elektrycznej. Na szczęście od 1 lipca do 31 grudnia obowiązuje maksymalna cena na energię elektryczną dla gospodarstw domowych na poziomie 500 zł/MWh. Gdyby nie było interwencji rządu, cena wynosiłaby 739 zł/MWh. Pojawia się pytanie, co dalej?

Jest już wstępna decyzja nad dalszym zamrożeniem cen na 2025 rok. Podano informację, że Minister Finansów powinien w budżecie „znaleźć” na ten cel aż 6 miliardów złotych. Już jest decyzja, że najubożsi i ogrzewający domy energią elektryczną dostaną bon energetyczny także w 2025 roku.

Obiecująco też brzmi informacja o 40 miliardach złotych z Krajowego Planu Odbudowy, które dotrą do Polski jeszcze w tym roku. Środki mają być przeznaczone między innymi na polskie farmy wiatrowe na Bałtyku (10mld zł), ocieplanie domów i wymianę pieców (3 mld zł). Będą też pieniądze na szpitale onkologiczne i opiekę nad osobami starszymi (4,7 mld zł).

Mając nadzieję, że pogoda się jeszcze poprawi (we wtorek ma być około 20 stopni), a „Kirk” do nas nie dojdzie, pijemy spokojnie poranną kawę. Tydzień temu obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Kawy. Z tej okazji podano nowe dane  dotyczące tej popularnej używki. Produkcja kawy stale rośnie, osiągając już ponad 10 milionów ton rocznie. Codziennie na całym świecie wypijamy ponad 2 miliardy filiżanek kawy. Statystyczny Polak spożywa 2 kilogramy kawy. Włosi biją nas na głowę, bo konsumują około 5 kilogramów. Prawdziwymi rekordzistami zaś są Finowie, którzy spożywają aż 12 kilogramów kawy rocznie.

Przy okazji wspomnianego święta kawoszy opublikowano wyniki badań, które sugerują, że dziennie powinniśmy wypijać 2 filiżanki kawy. Zmniejszamy wtedy  ryzyko chorób kardiometabolicznych, a więc układu krążeniowego, ale też cukrzycy typu 2, insulinooporności, niektórych chorób wątroby i udaru mózgu (aż o 48%!). Naukowcy twierdzą, że konieczne są w tej kwestii dalsze badania i ostrzegają przed przesadą w piciu czarnego napoju. Warto też pamiętać, że mocna herbata również zawiera kofeinę.

W wielu miejscach powódź zniszczyła wszystko. Informacje przekazywane przez stacje telewizyjne pokazują obrazy totalnego zniszczenia. Zburzone lub zalane do pierwszego piętra lub pod sam dach domy, szkoły, przedszkola, pozrywane mosty, przeprawy drogowe, tory kolejowe. Nie ma do dziś w wielu miejscach wody, gazu, elektryczności. Zalane sklepy, punkty usługowe, restauracje, szpitale. Nazwy miast zniszczonych przez wielką wodę wszyscy zapamiętamy na długo. Głuchołazy, Kłodzko, Lądek Zdrój, Stronie Śląskie, Nysa, Lewin Brzeski – to tylko niektóre z nich.

Teraz wielka fala (w niektórych miejscach stany alarmowe przekroczone zostały nawet o trzy metry) idzie na Głogów. Po drodze do morza woda napotka jeszcze kilka miast i wiele mniejszych miejscowości. Stan zagrożenia, alarm przeciwpowodziowy, stan klęski żywiołowej to także słowa, które nieustannie ostatnio słyszymy. Teraz, po wielu latach (powódź tysiąclecia w 1997 i powódź w 2010), wraca dyskusja na temat zbiorników przeciwpowodziowych, polderów zalewowych, wałów, całego systemu, który ma chronić przed powodziami. Wielki zbiornik,  jak ten w Raciborzu Dolnym, mogący pomieścić 185 milionów metrów sześciennych wody,  zapełniony prawie w stu procentach, uratował Wrocław i Opole.